Krwiodawstwo, składniki krwi i zasady ich stosowania

31 pytań CEM z testu PES z hematologii o zagadnieniu „Krwiodawstwo, składniki krwi i zasady ich stosowania”, ze wszystkich sesji w bazie, z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi. Przypisanie Tematu pochodzi z programu specjalizacji CMKP.

1. 78
   wiosna 2026Zarządzanie krwią pacjenta (Patient Blood Management, PBM) polega m.in. na: 1) wykorzystywaniu alternatywnych wobec transfuzji metod leczenia; 2) promowaniu restrykcyjnych strategii przetoczeń; 3) ograniczaniu utraty krwi (spowodowanej np. przez nadmierne pobieranie próbek do badań); 4) wykonywaniu systematycznych przetoczeń przynajmniej raz w tygodniu; 5) przetaczaniu przede wszystkim krwi pełnej. Prawidłowa odpowiedź to:
2. 79
   wiosna 2026Ubogoleukocytarny koncentrat krwinek czerwonych jest stosowany w celu: 1) leczenia niedokrwistości u wszystkich pacjentów; 2) zapobiegania alloimmunizacji antygenami HLA; 3) zapobiegania ryzyku przeniesienia potransfuzyjnego zakażenia CMV; 4) leczenia niedokrwistości u płodów i noworodków; 5) zapobiegania ryzyku wystąpienia potransfuzyjnej choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (TA-GvHD). Prawidłowa odpowiedź to:
3. 80
   wiosna 2026Koncentraty krwinek płytkowych (KKP): 1) mogą być uzyskane z krwi pełnej lub metodą aferezy; 2) nie mogą być poddawane inaktywacji; 3) wszystkie stosowane do przetoczenia KKP są pozbawione leukocytów; 4) tylko składniki z aferezy są pozbawione leukocytów; 5) nie wymagają wykonania próby zgodności przed przetoczeniem. Prawidłowa odpowiedź to:
4. 81
   wiosna 2026Przed rozpoczęciem zabiegu przetoczenia składnika krwi należy zawsze: 1) zidentyfikować pacjenta; 2) podać leki zapobiegające wystąpieniu reakcji alergicznych; 3) dokonać wizualnej oceny podłączanego składnika krwi; 4) porównać wynik badania grupy krwi pacjenta z grupą krwi na etykiecie pojemnika ze składnikiem krwi; 5) przed podaniem każdego składnika krwi należy wykonać próbę zgodności. Prawidłowa odpowiedź to:
5. 27
   jesień 2025W leczeniu pacjenta z zespołem mielodysplastycznym niskiego ryzyka, do chwili obecnej bez zależności od przetoczeń koncentratu krwinek czerwonych (KKCz), z endogennym stężeniem erytropoetyny poniżej 100 µM/ml oraz stężeniem hemoglobiny 9 g/dl, w leczeniu należy zastosować:
6. 93
   jesień 2025U pacjentów z przewlekłą i stabilną małopłytkowością w przebiegu zespołu mielodysplastycznego, u których nie stosuje się leczenia przyczynowego, bez dodatkowych czynników ryzyka (infekcja, osoczowe zaburzenia krzepnięcia), profilaktyczne przetoczenie KKP należy wykonać przy liczbie krwinek płytkowych:
7. 91
   wiosna 2025Przetoczenie ubogoleukocytarnego koncentratu krwinek płytkowych (UKKP) może wiązać się z wystąpieniem reakcji poprzetoczeniowych, do których należy: 1) opóźniona reakcja hemolityczna; 2) niehemolityczne reakcje poprzetoczeniowe, takie jak dreszcze, gorączka czy pokrzywka; 3) przeciążenie żelazem; 4) alloimmunizacja antygenami HPA; 5) poprzetoczeniowa ostra niewydolność oddechowa (TRALI). Prawidłowa odpowiedź to:
8. 92
   wiosna 2025Zabieg przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) w trybie planowym można rozpocząć pod warunkiem, że: 1) lekarz wraz z pielęgniarką dokonali identyfikacji pacjenta; 2) wyłącznie pielęgniarka dokonała identyfikacji pacjenta; 3) lekarz wraz z pielęgniarką porównali numer KKCz z numerem donacji zawartym w wyniku próby zgodności; 4) pielęgniarka poinformowała pacjenta o ryzyku i korzyściach wynikających z przetoczenia; 5) lekarz poinformował pacjenta o ryzyku i korzyściach wynikających z przetoczenia. Prawidłowa odpowiedź to:
9. 93
   wiosna 2025Pacjentowi grupy AB RhD(+) znajdującemu się na oddziale szpitalnym przetoczono osocze świeżo mrożone (FFP) grupy O, co nie spowodowało wczesnej niepożądanej reakcji potransfuzyjnej. W związku z tym należy: 1) zgłosić poważne niepożądane zdarzenie do właściwego centrum krwiodawstwa; 2) zgłosić poważną niepożądaną reakcję do komitetu transfuzjologicznego; 3) w ramach działań wyjaśniających przeanalizować wspólnie z komitetem transfuzjologicznym co doprowadziło do takiej sytuacji; 4) przetoczyć natychmiast koncentrat krwinek czerwonych grupy O RhD(+); 5) obserwować pacjenta czy nie dojdzie do opóźnionej reakcji niepożądanej. Prawidłowa odpowiedź to:
10. 94
    wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące koncentratu granulocytarnego (KG): 1) uzyskanie KG jest możliwe po podaniu dawcy czynników stymulujących: glikokortykosteroidów i/lub granulocytarnego czynnika wzrostu (G-CSF) oraz uzyskaniu zgody dawcy i komisji etycznej; 2) KG uzyskuje się po odwirowaniu krwi pełnej z substancjami przyspieszającymi sedymentację; 3) KG uzyskuje się metodą aferezy; 4) jest jednym z najczęściej stosowanych składników krwi; 5) jest jednym z najrzadziej stosowanych składników krwi. Prawidłowa odpowiedź to:
11. 95
    wiosna 2025Zabieg przetoczenia składnika krwi może wykonać: 1) dowolna osoba z wyższym wykształceniem wykonująca zawód medyczny, zatrudniona w podmiocie leczniczym; 2) lekarz wykonujący zawód w podmiocie leczniczym; 3) lekarz wykonujący zawód w podmiocie leczniczym, który odbył szkolenie w centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa; 4) na zlecenie lekarza pielęgniarka lub położna wykonująca zawód w podmiocie leczniczym przeszkolona przez tego lekarza; 5) na zlecenie lekarza pielęgniarka lub położna wykonująca zawód w podmiocie leczniczym, która odbyła szkolenie w centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Prawidłowa odpowiedź to:
12. 97
    wiosna 2025Osocze świeżo mrożone (FFP) otrzymywane z krwi pełnej może być stosowane: 1) w leczeniu zakrzepowej plamicy małopłytkowej; 2) w leczeniu objawowych zaburzeń krzepnięcia, szczególnie z niedoborem kilku czynników krzepnięcia; 3) w masywnych przetoczeniach; 4) do uzupełnienia objętości krwi krążącej, jeśli równocześnie nie występuje niedobór czynników krzepnięcia; 5) jako źródło immunoglobulin. Prawidłowa odpowiedź to:
13. 100
    wiosna 2025Zgodnie z aktualnie obowiązującymi polskimi przepisami w próbkach krwi osoby zakwalifikowanej do pobrania krwi wymagane są oznaczenia : 1) obecności krętka kiły; 2) przeciwciał anty-HCV, przeciwciał anty-HIV-1 i -2, antygenu HBs; 3) materiału genetycznego wirusów HCV, HBV i HIV; 4) przeciwciał anty-HTLV1; 5) aminotransferazy alaninowej. Prawidłowa odpowiedź to:
14. 1
    wiosna 2024Eliminacja leukocytów z koncentratów krwinek czerwonych i płytkowych ma na celu zapobieganie: 1) powikłaniom hemolitycznym; 2) niehemolitycznym reakcjom gorączkowym; 3) alloimmunizacji antygenami HLA; 4) przeniesieniu wirusa cytomegalii; 5) poprzetoczeniowej chorobie przeszczep przeciwko biorcy (TA-GvHD). Prawidłowa odpowiedź to:
15. 4
    wiosna 2024Przemywanie koncentratów krwinek czerwonych i płytkowych stosuje się w celu:
16. 5
    wiosna 2024Przetaczanie koncentratu granulocytarnego może być brane pod uwagę w przypadku chorych:
17. 7
    wiosna 2024Do nieimmunologicznych przyczyn oporności na przetoczenia krwinek płytkowych zalicza się: 1) zakażenia, gorączkę; 2) rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC); 3) niedokrwistość; 4) hipersplenizm; 5) obecność przeciwciał anty-HLA i/lub anty-HPA. Prawidłowa odpowiedź to:
18. 12
    jesień 2023U 40-letniego dotąd zdrowego mężczyzny, który z powodu wielonarządowego urazu po wypadku na motocyklu przebywał przez 5 dni na oddziale intensywnej terapii, gdzie otrzymał łącznie 7 jednostek koncentratu krwinek czerwonych (KKCz), w 6. dniu leczenia stężenie Hb wynosiło 12 g/dl, liczba leukocytów 8,0 G/I i liczba płytek krwi do 520 G/I. Przed wypadkiem pacjent miał prawidłową morfologię krwi. Wskaż przyczynę nadpłytkowości:
19. 46
    wiosna 2023U 38-letniej kobiety z ciężką niedokrwistością (Hb 6,3 g/dl, Ht 19%) w przebiegu przerzutowego raka jajnika przetoczono 1 j koncentratu krwinek czerwonych (KKCz). Po 60 min od zakończenia przetoczenia wystąpił uporczywy kaszel i duszność. Temperatura wynosiła 38,9°C, tętno 95/min, ciśnienie tętnicze 85/55 mm Hg. W RTG klatki piersiowej sylwetka serca była prawidłowa i obustronnie występowały nacieki płucne. Jakie jest prawdopodobne rozpoznanie?
20. 97
    wiosna 2017Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania biopsji aspiracyjnej szpiku jest:
21. 98
    jesień 2016Haploidentycznym dawcą komórek krwiotwórczych mogą być:
22. 103
    jesień 2016W masywnych przetoczeniach stosunek przetaczanych jednostek KKCz do osocza powinien wynosić:
23. 106
    jesień 2016W przypadku przetoczeń koncentratów płytek krwi ryzyko pojawienia się oporności na przetaczane płytki krwi zmniejsza:
24. 51
    wiosna 2016Decyzję o podaniu koncentratu granulocytarnego podejmuje się w przypadku:
25. 89
    jesień 2015Który z niżej wymienionych stanów klinicznych nie jest przyczyną oporności na przetaczane płytki krwi?
26. 94
    jesień 2015W którym momencie należy przerwać przetoczenia koncentratu granulocytarnego? 1) wzrost liczby granulocytów powyżej 1000/ul stwierdzony po przetoczeniu; 2) zwalczenie zakażenia; 3) wystąpienie poważnych powikłań poprzetoczeniowych; 4) wznowienie czynności szpiku. Prawidłowa odpowiedź to:
27. 12
    jesień 2014Które z niżej wymienionych reakcji niepożądanych mogą być następstwem przetoczenia składników krwi? 1) zator powietrzny; 2) hemoliza nieimmunologiczna; 3) immunomodulacja; 4) mikrochimeryzm; 5) hiperkaliemia. Prawidłowa odpowiedź to:
28. 48
    jesień 2013Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania leukocytaferezy leczniczej jest:
29. 102
    jesień 2013Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania biopsji aspiracyjnej szpiku jest:
30. 115
    jesień 2013Eliminacja leukocytów z koncentratów krwinek czerwonych i płytkowych ma na celu zapobieganie: 1) niehemolitycznym reakcjom gorączkowym; 2) alloimmunizacji antygenami HLA; 3) przeniesieniu wirusa cytomegalii; 4) powikłaniom hemolitycznym; 5) poprzetoczeniowej chorobie „przeszczep przeciw biorcy” (TA-GVHD). Prawidłowa odpowiedź to:
31. 36
    wiosna 2013Wskazaniem do przetoczenia koncentratu krwinek płytkowych u pacjenta z małopłytkowością centralną, który nie ma istotnego krwawienia i współistniejących zaburzeń krzepnięcia jest liczba płytek: