PES · Medycyna paliatywna · Objawy i ich leczenie objawowe

Kacheksja, żywienie, nawadnianie i zaburzenia metaboliczne

73 pytania CEM z testu PES z medycyny paliatywnej o zagadnieniu „Kacheksja, żywienie, nawadnianie i zaburzenia metaboliczne”, ze wszystkich sesji w bazie, z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi. Przypisanie Tematu pochodzi z programu specjalizacji CMKP.

22
wiosna 2026Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące wyniszczenia nowotworowego:
26
wiosna 2026Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące żywienia pozajelitowego:
82
wiosna 2026Pacjent z nowotworem zwrócił się z zapytaniem o stosowanie wlewów dożylnych z witaminy C. Lekarz powinien udzielić następujących informacji, z wyjątkiem:
15
jesień 2025Kryteria wysokiego ryzyka zespołu ponownego odżywienia wg NICE (National Institute for Health and Care Excellence) to:
28
jesień 2025Leki o udowodnionej skuteczności stosowane w farmakoterapii kacheksji nowotworowej to:
50
jesień 2025Pacjentka z zaawansowanym rakiem piersi, po radioterapii z powodu przerzutów do mózgowia, bez cukrzycy w wywiadzie, przyjęta do hospicjum stacjonarnego około godz. 14:00 w związku z narastającymi zaburzeniami świadomości. Lekarz POZ zadecydował o zwiększeniu dawki dobowej deksametazonu do 12 mg doustnie w dwóch dawkach rano i około południa. Zalecił kontrole glikemii na czczo. Rodzina nie zastosowała się do zalecenia. Poziom glukozy przy przyjęciu 14 mmol/l (252 mg/dl). Pacjentka niewiele je i pije, nie obserwowano też poliurii. Dla potwierdzenia rozpoznania cukrzycy wystarczające (i bezpieczne) jest:
64
jesień 202565-letnia pacjentka, kobieta z zaawansowanym rakiem piersi z przerzutami do kości i wątroby zgłasza się do ambulatorium z narastającym od dwóch dni osłabieniem, nudnościami, brakiem apetytu oraz splątaniem. W badaniu przedmiotowym - odwodnienie, znaczne osłabienie siły mięśniowej, tachykardia. W badaniach laboratoryjnych - Ca²⁺ całkowity 3,4 mmol/l, kreatynina 1,9 mg/dl. Które z działań jest najbardziej pilne w pierwszym etapie leczenia tego stanu?
65
jesień 202580-letni pacjent z rakiem płuca, sprawnym przewodem pokarmowym utracił 20% swojej masy ciała w ciągu ostatnich 4 miesięcy, a przez ostatnie 16 dni przyjmował bardzo małe ilości posiłków. W wywiadzie dodatkowo zespół zależności alkoholowej. Przy przyjęciu do hospicjum stacjonarnego wykazano zaburzenia elektrolitowe oraz ciała ketonowe w moczu. Jaka interwencja żywieniowa powinna być zastosowana?
84
jesień 2025Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące Cancer Related Fatigue:
88
jesień 2025Przyczynami prowadzącymi do wyniszczenia nowotworowego są: 1) niedobór rozgałęzionych aminokwasów; 2) wysoki poziom neuropeptydu Y; 3) wysoki poziom greliny; 4) hipogonadyzm u mężczyzn; 5) cykl Corich; 6) efekt Warburga; 7) zmniejszenie lipolizy; 8) zwiększenie stężenia IGF-1; Prawidłowa odpowiedź to:
105
jesień 2025Jak często należy wymieniać gastrostomię, przy prowadzeniu długotrwałego sztucznego żywienia dojelitowego u chorych bez czynników ryzyka zachłyśnięcia?
8
wiosna 2025Zgodnie z definicją Europejskiego Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN), granicznym kryterium do zdiagnozowania niedożywienia jest między innymi wskaźnik masy ciała (BMI, kg/m2) wynoszący:
9
wiosna 2025U pacjentów z BMI <14 kg/m2 oraz niedostatecznym odżywianiem trwającym >15 dni, ryzyko wystąpienia zespołu ponownego odżywienia (zespół szoku pokarmowego, RS, Refeeding Syndrom) jest:
16
wiosna 2025Który z objawów jest typowy dla zespołu kacheksji (CC, Cancer Cachexia) w chorobach nowotworowych?
24
wiosna 2025U 63-letniego pacjenta chorującego na raka jasnokomórkowego nerki lewej, po usunięciu lewej nerki, adiuwantowej radioterapii loży pozabiegowej i po 3 cyklach chemioterapii adiuwantowej, do tej pory w dobrym stanie ogólnym, nastąpiło szybko narastające osłabienie siły mięśniowej, spadek ciśnienia tętniczego krwi, niepokój, nudności, wymioty, obniżenie temperatury ciała. W wykonanej w trybie pilnym tomografii komputerowej stwierdzono przerzut nowotworowy do nadnercza prawego. W badaniach laboratoryjnych hiperkaliemia i hiponatremia. W tym przypadku leczenie polega na:
47
wiosna 2025Terminem sarkopenia określa się:
82
wiosna 2025Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące patogenezy wyniszczenia:
88
wiosna 2025Rodzaj niedożywienia, które rozwija się szybko i bezpośrednio zagraża życiu. Powstaje u pacjentów po urazach, zabiegach chirurgicznych lub jako skutek poparzeń. Charakterystyczny dla pacjentów otyłych z ciężkimi, gwałtownie przebiegającymi zakażeniami oraz dla pacjentów septycznych. W badaniach obserwuje się m.in. hipoalbuminemię, niedobór białka, podwyższone parametry stanu zapalnego, hiperglikemię. Opis dotyczy:
4
jesień 2024Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące zastosowania zgłębników nosowo-jelitowych u chorych wymagających żywienia dojelitowego: 1) przez zgłębnik nosowo-jelitowy można podawać do przewodu pokarmowego zarówno dietę kuchenną, jak i przemysłową, dietę kuchenną należy podawać metodą bolusów, natomiast mieszanki przemysłowe powinny być podawane sposobem ciągłym przy użyciu pompy enteralnej; 2) przez zgłębnik nosowo-jelitowy można podawać do przewodu pokarmowego jedynie specjalnie do tego przystosowane mieszanki przemysłowe, metodą ciągłą z zastosowaniem pompy enteralnej lub wlewu grawitacyjnego; 3) konieczna jest regularna kontrola umiejscowienia zgłębnika nosowo-jelitowego przed każdym przepłukaniem zgłębnika oraz podaniem diety poprzez przeprowadzenie co najmniej trzykrotnie w ciągu dnia kontroli położenia znacznika określającego miejsce wyjścia zgłębnika z nozdrzy; 4) konieczna jest regularna kontrola umiejscowienia zgłębnika nosowo-jelitowego przed każdym przepłukaniem zgłębnika oraz podaniem diety poprzez pomiar wartości pH treści zaaspirowanej strzykawką pH <3,5 świadczy o prawidłowym umiejscowieniu cewnika; 5) konieczne jest przepłukanie zgłębnika nosowo-jelitowego przed podaniem oraz po każdym podaniu żywienia lub leków przy użyciu jałowego roztworu izotonicznego, przy użyciu strzykawki o pojemności co najmniej 50 ml; 6) konieczne jest przepłukanie zgłębnika nosowo-jelitowego przed podaniem oraz po każdym podaniu żywienia lub leków przy użyciu soli fizjologicznej lub jałowego roztworu izotonicznego, przy użyciu strzykawki o pojemności co najmniej 50 ml. Prawidłowa odpowiedź to:
12
jesień 2024Która z wartości poziomu sodu w surowicy stanowi wartość będącą podstawą rozpoznania ciężkiej hiponatremii stanowiącej zagrożenie życia?
23
jesień 2024Które neuropeptydy i hormony pobudzają apetyt?
48
jesień 2024Jednym z powikłań metabolicznych leczenia żywieniowego jest tzw. zespół ponownego odżywienia (zespół szoku pokarmowego). Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tego powikłania: 1) szczególnie narażeni są pacjenci długotrwale głodzeni i wyniszczeni; 2) występuje w odpowiedzi na zmniejszoną podaż pożywienia w stosunku do możliwości adaptacyjnych; 3) przyczyną jest między innymi hipofosfatemia i niedobór witaminy B1; 4) leczeniem z wyboru jest całkowite żywienie pozajelitowe; 5) objawy kliniczne ze strony układu pokarmowego nerwowego, krążenia i oddechowego. Prawidłowa odpowiedź to:
55
jesień 2024Leczenie żywieniowe powinno być rozpoczynane i kontynuowane u pacjentów: 1) we wstrząsie; 2) w stanie agonalnym; 3) niestabilnych hemodynamicznie; 4) w stanie wegetatywnym, którzy nie znajdują się w fazie umierania; 5) z ciężkimi zaburzeniami wodno-elektrolitowymi i kwasowo-zasadowymi. Prawidłowa odpowiedź to:
76
jesień 2024Po włączeniu całkowitego żywienia pozajelitowego największe ryzyko wystąpienia zespołu ponownego odżywienia (refeeding syndrome) może wystąpić u pacjenta:
83
jesień 2024Który z hormonów nie hamuje łaknienia?
10
wiosna 2024Zespół ostrej lizy guza to zespół ostrych zaburzeń metabolicznych spowodowanych rozpadem komórek nowotworowych. Do zaburzeń tych należy: 1) hiperurykemia; 2) hipofosfatemia; 3) hipokalcemia; 4) hiperkalcemia; 5) hiperkaliemia; 6) hipokaliemia. Prawidłowa odpowiedź to:
20
wiosna 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespołu kacheksji nowotworowej:
37
wiosna 2024Szczególnym powikłaniem występującym u chorych niedożywionych i wyniszczonych jest zespół ponownego odżywienia (zespół szoku pokarmowego, Refeeding Syndrom, RS). Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tego powikłania: 1) umiarkowane ryzyko wystąpienia RS występuje u chorych u których BMI >18,5 kg/m2; 2) wysokie ryzyko wystąpienia RS jest przy hipofosfatemii przed włączeniem żywienia; 3) bardzo wysokie ryzyko wystąpienia RS jest przy niedostatecznym odżywianiu chorego przez ponad 15 dni; 4) RS występuje w odpowiedzi na zwiększoną podaż pożywienia jedynie drogą doustną. Prawidłowa odpowiedź to:
39
wiosna 2024Średnia podaż białka i energii w żywieniu pacjentów objętych opieką paliatywną (wg ESPEN) to:
6
jesień 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące greliny, hormonu peptydowego uwalnianego w żołądku: 1) stymuluje ośrodek oreksogeniczny; 2) wpływa na przyrost masy ciała; 3) stymuluje ośrodek anoreksogeniczny; 4) hamuje apetyt; 5) hamuje ośrodek anoreksogeniczny. Prawidłowa odpowiedź to:
82
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące postępowania w zmęczeniu w przebiegu choroby nowotworowej:
42
wiosna 2017W ramach pracy w hospicjum domowym, przyjeżdżasz do 63-letniej chorej z zaawansowanym rakiem piersi. Chora jest bardzo wyniszczona, od 2 miesięcy z tego powodu otrzymuje octan megestrolu, ponadto oksykodon 40 mg na dobę, jednak z powodu bólu związanego z poruszaniem oraz osłabienia od kilku dni pozostaje w łóżku. W dniu wczorajszym pojawił się ból łydki prawej. Badaniem fizykalnym stwierdza się obrzęk, zwiększone ucieplenie oraz tkliwość miejscową łydki prawej. Najbardziej prawdopodobną przyczyną powyższego stanu jest:
55
wiosna 2017Wskaż nazwę jednej z powszechnie stosowanych skal, służących do oceny nasilenia 9 objawów najczęściej występujących u chorych na nowotwory, takich jak ból, zmęczenie, nudności, depresja, niepokój, senność, brak apetytu, złe samopoczucie i duszność (ocena każdego z objawów w skali numerycznej):
84
wiosna 2017Za wyniszczenie nowotworowe odpowiadają między innymi następujące mechanizmy: 1) insulinooporność nasilana przez układową reakcję zapalną; 2) efekt Warburga (zużywanie glukozy przez komórki nowotworowe); 3) cykl Corich (nieefektywne beztlenowe procesy metaboliczne); 4) zwiększona degradacja białek; 5) zmniejszona liczba spożywanych kalorii. Prawidłowa odpowiedź to:
119
wiosna 2017W zmęczeniu w przebiegu choroby nowotworowej stosuje się niefarmakologiczne interwencje, m.in. ćwiczenia, które powinny być dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta. Tętno podczas fizjoterapii nie powinno przekraczać:
120
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące neopteryny:
7
jesień 2016Pacjentka l. 40 rozsiany proces nowotworowy, kontrola objawów dobra. Prawdopodobny dość krótki okres przeżycia. W obrazie klinicznym dominują objawy apatii, znużenia, zmęczenia - z tego powodu kontakt z jej rodziną jest utrudniony. Co należy podać?
25
jesień 2016Według ogólnie akceptowanej definicji, sarkopenia jest to ilość ogólnej masy mięśniowej poniżej 5 percentyla. Które kryteria pozwalają na rozpoznanie ciężkiej sarkopenii?
45
jesień 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zaburzeń metabolicznych w wyniszczeniu nowotworowym: 1) u pacjentów z rakiem trzustki i płuca podwyższony jest spoczynkowy wydatek energetyczny; 2) u pacjentów z wyniszczeniem nowotworowym obserwuje się obniżony poziom IGF-1 (insulin-like growth factor-1), testosteronu oraz nadekspresję miostatyny; 3) w ocenie masy mięśniowej nie stosuje się metody bioimpedancji medycznej BIA; 4) za najlepszy indykator wyniszczenia nowotworowego uznaje się niezamierzoną utratę masy ciała powyżej 20%; 5) PMF (protein mobilizing factor) to glikoproteina obecna w moczu pacjentów z kacheksją nowotworową. Prawidłowa odpowiedź to:
53
jesień 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące greliny, hormonu peptydowego uwalnianego w żołądku: 1) stymuluje ośrodek oreksogeniczny; 2) wpływa na przyrost masy ciała; 3) stymuluje ośrodek anoreksogeniczny; 4) hamuje apetyt; 5) hamuje ośrodek anoreksogeniczny. Prawidłowa odpowiedź to:
62
jesień 2016Osłabienie pacjenta z chorobą nowotworową może mieć różne przyczyny. Należą do nich miopatie spowodowane podawanymi lekami. Który z leków wymienionych poniżej może powodować wystąpienie miopatii?
120
jesień 2016Zespół jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego (zespół kacheksja-anoreksja) cechują: 1) utrata masy ciała; 2) zmniejszone łaknienie; 3) poczucie wczesnego nasycenia; 4) znużenie; 5) niedokrwistość; 6) hipoalbuminemia; 7) podwyższone parametry zapalne. Prawidłowa odpowiedź to:
14
wiosna 2016Cechą charakterystyczną wyniszczenia nowotworowego są: 1) utrata tkanki tłuszczowej; 2) utrata tkanki mięśniowej; 3) możliwość odwrócenia niedożywienia za pomocą zabiegów żywieniowych; 4) brak możliwości odwrócenia niedożywienia za pomocą zabiegów żywieniowych; 5) brak apetytu jako główna przyczyna. Prawidłowa odpowiedź to:
49
wiosna 2016Pacjent 49 lat z nieoperacyjnym rakiem wpustu żołądka, żonaty, jedno dziecko- syn 17 lat. Pacjent uzyskał informację na temat rozpoznania oraz prognozy. Skarży się na osłabienie i chroniczne zmęczenie wczesne budzenie się, koszmarne sny i brak zainteresowań. Martwi się, że nie doczeka chwili, kiedy syn zda maturę. Jak można mu pomóc?
6
jesień 2015Podając chorym z wyniszczeniem nowotworowym doustnie rozgałęzione aminokwasy obserwuje się zwiększony pobór energii, ponieważ zmniejszają one ilość tryptofanu dostającego się do mózgu i podwzgórzową produkcję serotoniny.
70
wiosna 2015Które stwierdzenie jest prawdziwe w odniesieniu do octanu megestrolu?
74
wiosna 2015Który z wymienionych leków jest najskuteczniejszy w leczeniu wymiotów wynikających z zaburzeń metabolicznych?
96
wiosna 2015Wskaż zdanie fałszywe w opisie zespołu kacheksja-anoreksja-astenia:
117
wiosna 2015Miopatia proksymalna w opiece paliatywnej najczęściej może występować:
57
jesień 2014Ghrelina jest peptydem syntezowanym głównie przez żołądek. Silnie pobudza przyjmowanie pokarmów.
74
jesień 2014Miopatia proksymalna w opiece paliatywnej najczęściej może występować:
90
jesień 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie:
102
jesień 2014Wskaż zdanie fałszywe dotyczące miopatii proksymalnej:
103
jesień 2014Zespół jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego (zespół kacheksja-anoreksja) cechują: 1) utrata masy ciała; 2) zmniejszone łaknienie; 3) poczucie wczesnego nasycenia; 4) znużenie; 5) niedokrwistość; 6) hipoalbuminemia; 7) podwyższone parametry zapalne. Prawidłowa odpowiedź to:
104
jesień 2014Wskaż zdanie prawidłowo opisujące leptynę:
108
jesień 2014Steroidoterapia, mimo wielu wątpliwości jakie ze sobą niesie, jest w dalszym ciągu podstawowym sposobem leczenia zespołu wyniszczenia nowotworowego. Przede wszystkim zaleca się progestageny. Glikokortykosteroidy mają ograniczone zastosowanie ponieważ: 1) wykazują krótkotrwałą skuteczność - do 3 - 4 tygodni; 2) na równi z progestagenami powodują wzrost insulinooporności i mogą doprowadzić do zaburzeń metabolizmu glukozy; 3) powodując retencję płynów wywołują powstanie lub nasilenie obrzęków; 4) powodują uszkodzenie mięśni bliższych części ciała, co prowadzi do osłabienia siły mięśniowej i np. nasilenia duszności; 5) nie udowodniono wpływu glikokortykosteroidów na przyrost masy tłuszczowej. Prawidłowa odpowiedź to:
27
wiosna 2014Do powikłań portów naczyniowych zalicza się:
73
wiosna 2014Stopień zaawansowania zespołu jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego (cachexia-anorexia cancer related syndrome - CACS) zależy od: 1) obecności cytokin prozapalnych; 2) aktywności cytokin hamujących procesy zapalne (IL-4, IL-10 i IL-12); 3) czynnika anabolicznego dla mięśni szkieletowych (IL-15); 4) podawania kwasu doksozaheksaenowego; 5) stosowania fluoksymesteronu. Prawidłowa odpowiedź to:
75
wiosna 2014Które z poniższych twierdzeń dotyczące leczenia zespołu jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego (CACS) jest fałszywe?
77
wiosna 2014Które z twierdzeń dotyczących leczenia zaburzeń kontroli glikemii w opiece paliatywnej jest fałszywe?
96
wiosna 2014W miarę postępu choroby nowotworowej objawy zespołu kacheksja-anoreksja-astenia zmieniają swoje natężenie, a korelacja pomiędzy nimi przebiega w sposób następujący:
97
wiosna 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie:
25
jesień 2013Wskaż stwierdzenie fałszywe.
33
jesień 2013U chorych z zaawansowaną chorobą, u których występuje brak apetytu, jedynym źródłem przyjmowanych kalorii jest:
70
jesień 2013Steroidoterapia, mimo wielu wątpliwości jakie ze sobą niesie, jest w dalszym ciągu podstawowym sposobem leczenia zespołu wyniszczenia nowotworowego. Przede wszystkim zaleca się progestageny. Glikokortykosteroidy mają ograniczone zastosowanie ponieważ: 1) wykazują krótkotrwałą skuteczność - do 3 - 4 tygodni; 2) na równi z progestagenami powodują wzrost insulinooporności i mogą doprowadzić do zaburzeń metabolizmu glukozy; 3) powodując retencję płynów wywołują powstanie lub nasilenie obrzęków; 4) powodują uszkodzenie mięśni bliższych części ciała, co prowadzi do osłabienia siły mięśniowej i np. nasilenia duszności; 5) nie udowodniono wpływu glikokortykosteroidów na przyrost masy tłuszczowej. Prawidłowa odpowiedź to:
86
jesień 2013Kortykosteroidy i octan megestrolu znajdują zastosowanie u chorych z zespołem jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego. Wskaż błędne stwierdzenie:
91
jesień 2013W zespole wyniszczenia nowotworowego przyczyną niedostatecznego przyjmowania pokarmów jest: 1) zmniejszenie łaknienia; 2) uczucie wczesnego nasycania się pokarmem; 3) potrzeba zwymiotowania po posiłku; 4) biegunka; 5) upośledzenie wchłaniania pokarmów. Prawidłowa odpowiedź to:
94
jesień 2013Wskaż prawidłowy opis hiperglikemii posteroidowej:
95
jesień 2013Wskaż zdanie nieprawidłowo opisujące zespół wyniszczenia nowotworowego:
28
wiosna 2013Wskaż stwierdzenie fałszywe odnośnie octanu megestrolu jako leku stosowanego w leczeniu CACS (cachexia-anorexia cancer related syndrome):
29
wiosna 2013Rekomendacje European Palliative Care Research Collaborative odnośnie rozpoznania zespołu CACS (cachexia-anorexia cancer related syndrome) obejmują: 1) utratę masy ciała w wysokości 6%; 2) utratę masy ciała w wysokości 10%; 3) spożycie kalorii dobowo poniżej 2000 kcal; 4) spożycie kalorii dobowo poniżej 1500 kcal; 5) stężenie CRP powyżej 20 mg/dl w surowicy; 6) stężenie CRP powyżej 10 mg/dl w surowicy. Prawidłowa odpowiedź to:
67
wiosna 2013Kortykosteroidy i octan megestrolu znajdują zastosowanie u chorych z zespołem jadłowstrętu i wyniszczenia nowotworowego. Zaznacz błędne stwierdzenie:
84
wiosna 2013Zmęczenie towarzyszące zespołowi kacheksja-anoreksja-astenia w chorobie nowotworowej może przebiegać pod postacią wszystkich objawów, z wyjątkiem: