Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące raka jelita grubego z obecnością niestabilności mikrosatelitarnej (MSI): 1) stwierdza się ją u około 15% pacjentów chorych na przerzutowego raka jelita grubego; 2) stwierdzenie MSI może być związane z obecnością zaburzeń germinalnych i sporadycznych (epigenetycznych); 3) obecność MSI z towarzyszącą mutacją BRAFV600E wiąże się z opornością na leczenie przeciwciałami anty-PD1; 4) pembrolizumab w pierwszej linii przerzutowego raka jelita grubego w porównaniu do chemioterapii wiąże się ze statystycznie istotnym wydłużeniem mediany PFS i OS; 5) niwolumab w skojarzeniu z ipilimumabem jest zarejestrowany w leczeniu chorych na zaawansowanego raka jelita grubego MSI-H u pacjentów wcześniej nieleczonych chemioterapią. Prawidłowa odpowiedź to:

PES · Onkologia kliniczna · jesień 2023 · pytanie 64

64 / 120

Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące raka jelita grubego z obecnością niestabilności mikrosatelitarnej (MSI):

stwierdza się ją u około 15% pacjentów chorych na przerzutowego raka jelita grubego;
stwierdzenie MSI może być związane z obecnością zaburzeń germinalnych i sporadycznych (epigenetycznych);
obecność MSI z towarzyszącą mutacją BRAFV600E wiąże się z opornością na leczenie przeciwciałami anty-PD1;
pembrolizumab w pierwszej linii przerzutowego raka jelita grubego w porównaniu do chemioterapii wiąże się ze statystycznie istotnym wydłużeniem mediany PFS i OS;
niwolumab w skojarzeniu z ipilimumabem jest zarejestrowany w leczeniu chorych na zaawansowanego raka jelita grubego MSI-H u pacjentów wcześniej nieleczonych chemioterapią.

Prawidłowa odpowiedź to:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMA

Poprawnych w CEM30%

Dlaczego A

AI · niezweryfikowane

Prawdziwe jest tylko zdanie 2: MSI-H/dMMR wynika albo z germinalnej mutacji genów MMR (zespół Lyncha, ok. 1/3 przypadków MSI), albo — częściej — ze sporadycznej hipermetylacji promotora MLH1, zwykle współistniejącej z mutacją BRAF V600E. Pozostałe są fałszywe: (1) MSI-H dotyczy ok. 15% wszystkich raków jelita grubego, ale tylko ok. 4–5% przerzutowych, bo guzy dMMR rzadziej dają przerzuty; (3) współistnienie BRAF V600E nie znosi korzyści z anty-PD-1 — w KEYNOTE-177 i CheckMate 142 odpowiedzi były porównywalne; (4) KEYNOTE-177 wykazał istotne wydłużenie PFS (16,5 vs 8,2 mies., HR 0,59), ale nie OS (HR 0,74; 95% CI 0,53–1,03; p = 0,036 przy progu 0,0246; 60% crossoveru); (5) jesienią 2023 niwolumab + ipilimumab był w UE zarejestrowany tylko po chemioterapii z fluoropirymidyną (CheckMate 142).

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

BZdanie 4 jest fałszywe — korzyść pembrolizumabu w OS w KEYNOTE-177 nie osiągnęła istotności statystycznej (mediana nieosiągnięta vs 36,7 mies., HR 0,74, p = 0,036 > zaplanowanego 0,0246), głównie z powodu 60% crossoveru do immunoterapii w ramieniu chemioterapii; to najczęstsza pułapka (50% zdających).

CZdanie 1 myli populacje: 15% dotyczy wszystkich stadiów (głównie II), w chorobie przerzutowej MSI-H stanowi ok. 4–5%; zdanie 4 — fałszywe jak wyżej.

DZdanie 5 było w 2023 r. fałszywe — rejestracja EMA (2021) niwolumabu z ipilimumabem obejmowała chorych po wcześniejszej chemioterapii; wskazanie w I linii (CheckMate 8HW) przyznano dopiero w 2025 r. Zdanie 4 — fałszywe jak wyżej.

EZdanie 3 jest fałszywe — mutacja BRAF V600E nie wyklucza odpowiedzi na immunoterapię w MSI-H (w przeciwieństwie do oporności na anty-EGFR); zdanie 4 — fałszywe jak wyżej.

Perła

KEYNOTE-177: pembrolizumab podwoił PFS w MSI-H mCRC, ale OS nie było statystycznie istotne (crossover); MSI-H to ok. 15% wszystkich CRC, lecz tylko ok. 5% przerzutowych.

Źródła · wytyczne do 2025

Diaz LA i wsp. Pembrolizumab versus chemotherapy for MSI-H/dMMR metastatic colorectal cancer (KEYNOTE-177): final analysis, 2022, Lancet Oncol 2022;23:659–670 — końcowa analiza OS (HR 0,74; p = 0,036, nieistotne) · André T i wsp. KEYNOTE-177 (analiza PFS), 2020, N Engl J Med 2020;383:2207–2218 · Overman MJ i wsp. Durable clinical benefit with nivolumab plus ipilimumab in DNA MMR-deficient/MSI-H mCRC (CheckMate 142), 2018, J Clin Oncol 2018;36:773–779 — podstawa rejestracji po chemioterapii; podgrupa BRAF V600E · Andre T i wsp. CheckMate 8HW — nivolumab + ipilimumab w I linii MSI-H mCRC, 2025, N Engl J Med 2024;391:2014 (vs chemioterapia); Lancet 2025;405:383 (vs niwolumab) · Cervantes A i wsp. Metastatic colorectal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline, 2023, Ann Oncol 2023;34:10–32; sekcja: MSI-H/dMMR — epidemiologia i immunoterapia

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-20; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja jesień 2023, nr 64. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie