PES · Onkologia kliniczna · jesień 2024 · pytanie 5

5 / 120

Radioterapia w raku odbytnicy rekomendowana jest:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMA

Poprawnych w CEM25%

Dlaczego A

AI · niezweryfikowane

Standardem leczenia przedoperacyjnego raka odbytnicy (cT3–4 lub cN+) są dwa równorzędne schematy: długa radiochemioterapia 50–50,4 Gy w 25–28 frakcjach z jednoczesną fluoropirymidyną (kapecytabina lub 5-FU we wlewie ciągłym) albo krótka radioterapia 5 × 5 Gy (25 Gy) bez jednoczesnej chemioterapii. Fluoropirymidyna działa jako radiouczulacz i ma sens tylko przy frakcjonowaniu konwencjonalnym; przy 5 × 5 Gy jej równoczesne podanie nie jest zalecane ze względu na toksyczność i brak danych o korzyści. Po krótkim schemacie operuje się w ciągu tygodnia lub po 6–8 tygodniach, po długim — po 6–12 tygodniach. W leczeniu całkowicie neoadiuwantowym (TNT: RAPIDO, Polish II) chemioterapia FOLFOX/CAPOX następuje po 5 × 5 Gy sekwencyjnie, jako konsolidacja, nie jednocześnie.

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

BJednoczesna chemioterapia jest elementem wyłącznie długiego schematu; przy 5 × 5 Gy nie podaje się fluoropirymidyny równocześnie z napromienianiem. Wariant myli sekwencyjną chemioterapię konsolidującą w TNT (RAPIDO) z radiochemioterapią.

CKrótka radioterapia 25 Gy/5 fr to tylko jedna z dwóch dopuszczalnych opcji; pominięcie długiej radiochemioterapii, preferowanej gdy celem jest regresja guza przed operacją (zagrożony margines MRF, guzy nisko położone, planowane zachowanie zwieraczy), czyni odpowiedź niepełną.

DRadioterapia w raku odbytnicy jest przede wszystkim elementem leczenia radykalnego — przedoperacyjnego — zmniejszającym ryzyko nawrotu miejscowego o ok. połowę; zastosowanie paliatywne (krwawienie, ból, guz nieresekcyjny) jest wtórne.

ERadioterapię pooperacyjną (z chemioterapią) stosuje się wyjątkowo — gdy chory nie był napromieniany przed operacją, a w pTNM stwierdzono pT3–4, pN+ lub R1. Badanie CAO/ARO/AIO-94 wykazało, że leczenie przedoperacyjne daje lepszą kontrolę miejscową i mniejszą toksyczność niż pooperacyjne, dlatego jest standardem.

Perła

Chemioterapia równoczesna tylko z długą radioterapią (50 Gy/25 fr); 5 × 5 Gy podaje się bez chemioterapii jednoczesnej — chemioterapia po krótkim schemacie w TNT jest sekwencyjna.

Źródła · wytyczne do 2023

Rak okrężnicy i odbytnicy — zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne PTOK (Bujko K, Potemski P, Rutkowski A i wsp.), 2020, Onkologia w Praktyce Klinicznej — Edukacja; sekcja: leczenie przedoperacyjne raka odbytnicy · Glynne-Jones R i wsp. Rectal cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines (+ eUpdate 2018), 2017, Ann Oncol 2017;28(suppl 4):iv22–iv40; sekcja: management of locally advanced rectal cancer · Bahadoer RR i wsp. Short-course radiotherapy followed by chemotherapy before TME (RAPIDO), 2021, Lancet Oncol 2021;22:29–42 — badanie RAPIDO · Sauer R i wsp. Preoperative versus postoperative chemoradiotherapy for rectal cancer (CAO/ARO/AIO-94), 2004, N Engl J Med 2004;351:1731–1740 · Onkologia kliniczna, t. 2 (red. M. Krzakowski i wsp.), Via Medica, 2023, rozdział: rak odbytnicy — leczenie skojarzone

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-20; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja jesień 2024, nr 5. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie