Nudności i wymioty w chemioterapii są następstwem pobudzenia strefy wyzwalającej (Chemoreceptor Tryger Zone CTZ):
Pokaż Klucz CEM bez odpowiadania
Wyjaśnienie mówi, dlaczego poprawna odpowiedź jest poprawna, dlaczego każda z pozostałych nie jest, i podaje źródło z kanonu CEM z datą wytycznych — razem ze znacznikiem, kto je zweryfikował.
Treść pytania, wszystkie odpowiedzi, Klucz CEM, uwagi zgłoszone na stronie CEM i statystykę zdających masz bez opłat — teraz i po wygaśnięciu dostępu.
Co daje pełny dostępDlaczego E
wg wytycznychCTZ (area postrema, dno IV komory) leży poza barierą krew–mózg: pobudzają ją emetogeny z krwi/PMR oraz pośrednio serotonina z jelita przez nerw błędny — stąd setron + antagonista NK1 + deksametazon.
Pełne wyjaśnienie ›
Strefa chemoreceptorowa (CTZ) leży w polu najdalszym (area postrema) na dnie IV komory, poza barierą krew–mózg, dzięki czemu wykrywa emetogeny krążące we krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym — cytostatyki i ich metabolity, mocznik, wapń, opioidy — bezpośrednio przez receptory D2, 5-HT3, NK1 i opioidowe. Równolegle cytostatyki (zwłaszcza cisplatyna) uszkadzają komórki enterochromafinowe błony śluzowej jelita cienkiego, które uwalniają serotoninę; ta pobudza receptory 5-HT3 na zakończeniach aferentnych nerwu błędnego, a impulsacja dociera do jądra pasma samotnego i CTZ, wzmacniając sygnał do ośrodka wymiotnego w rdzeniu przedłużonym. W ujęciu podręcznikowym CTZ jest więc pobudzana humoralnie i odruchowo, co uzasadnia kojarzenie antagonistów 5-HT3, NK1 i deksametazonu w profilaktyce wymiotów po chemioterapii wysoko emetogennej.
Dlaczego nieMedycyna paliatywna (red. K. de Walden-Gałuszko, A. Ciałkowska-Rysz), Termedia, 2019, rozdział: nudności i wymioty — patofizjologia (CTZ, ośrodek wymiotny, drogi aferentne) · Onkologia kliniczna, t. 1 (red. M. Krzakowski i wsp.), Via Medica, 2023, rozdział: leczenie wspomagające — nudności i wymioty wywołane chemioterapią · Roila F i wsp. 2016 MASCC and ESMO guideline update for the prevention of chemotherapy- and radiotherapy-induced nausea and vomiting, 2016, Ann Oncol 2016;27(suppl 5):v119–v133; wprowadzenie: patofizjologia CINV; aktualizacja MASCC 2023 · Zalecenia PTOK — leczenie wspomagające: zapobieganie nudnościom i wymiotom, 2023, Onkologia w Praktyce Klinicznej — Edukacja (sekcja: patomechanizm i klasyfikacja emetogenności)
Draft: claude-fable-5 2026-08-21