W badaniu klinicznym z randomizacją wykazano, że odpowiedź obiektywna na leczenie w ramieniu eksperymentalnym wystąpiła u 50% pacjentów, a w ramieniu kontrolnym u 25%. Jaką wartość ma iloraz szans (odds ratio, OR) uzyskania obiektywnej odpowiedzi?
Pokaż Klucz bez odpowiadania
Dlaczego C
AI · niezweryfikowaneSzansa (odds) to stosunek prawdopodobieństwa zdarzenia do prawdopodobieństwa jego braku: p/(1 − p). W ramieniu eksperymentalnym szansa odpowiedzi wynosi 0,5/0,5 = 1, w kontrolnym 0,25/0,75 = 1/3. Iloraz szans OR = 1 : (1/3) = 3. To samo z tabeli 2×2 przy 100 chorych w każdym ramieniu: (50 × 75)/(50 × 25) = 3. Do obliczenia OR wystarczą same proporcje — liczebność grup jest potrzebna tylko do przedziału ufności i wartości p. Pułapka pytania polega na pomyleniu OR z ryzykiem względnym (RR = 0,50/0,25 = 2): przy częstych zdarzeniach (tu 25–50%) OR zawsze odsuwa się od 1 dalej niż RR i wyolbrzymia efekt, dlatego w badaniach z dużą częstością punktu końcowego należy interpretować go ostrożnie.
Pełne wyjaśnienie
OR = [p1/(1 − p1)] / [p2/(1 − p2)]; przy 50% vs 25% OR = 3, a RR = 2 — im częstsze zdarzenie, tym bardziej OR przeszacowuje efekt względem RR.
Bland JM, Altman DG. The odds ratio. BMJ 2000;320:1468, 2000, Statistics Notes — definicja i różnica wobec RR · Onkologia kliniczna t. 1 (Via Medica), rozdział Badania kliniczne i podstawy biostatystyki w onkologii, 2023, miary efektu: RR, OR, HR · Interna Szczeklika 2024 (MP), rozdział Podstawy EBM — ocena wyników badań klinicznych, 2024, iloraz szans, ryzyko względne, NNT
Draft: claude-fable-5 2026-08-21Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-21; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja wiosna 2026, nr 11. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.