PES · Onkologia kliniczna · wiosna 2026 · pytanie 35

Podstawą decyzji o włączeniu tramadolu (II stopień drabiny WHO, ból umiarkowany, NRS 4–6) i o jego dawce jest natężenie bólu zgłaszane przez chorego w skali NRS/VAS — samoocena jest złotym standardem, a ocena lekarza systematycznie zaniża ból i nie jest kryterium w żadnej wytycznej. Pozostałe czynniki realnie wpływają na leczenie: tramadol obniża próg drgawkowy (padaczka — przeciwwskazanie lub ostrożność, zwłaszcza z lekami serotoninergicznymi); jest metabolizowany przez CYP2D6 do aktywnego O-desmetylotramadolu i przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, więc induktory CYP3A4 — deksametazon, karbamazepina, ryfampicyna — osłabiają analgezję; w niewydolności nerek (klirens < 30 ml/min) wydłuża się odstęp do 12 h i ogranicza dawkę dobową do 200 mg, w ciężkiej niewydolności wątroby podobnie, a postaci o przedłużonym uwalnianiu są przeciwwskazane.