Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące półpaśca: 1) chorzy poddani radiochemioterapii z powodu nowotworów regionu głowy i szyi mają wysokie ryzyko zachorowania na półpaśca, w tym z zajęciem nerwów czaszkowych; 2) zwiększone ryzyko zachorowania na półpaśca dotyczy chorych otrzymujących sterydoterapię >14 dni w dawce odpowiadającej 10 mg prednizonu lub więcej; 3) zwiększone ryzyko zachorowania na półpaśca dotyczy chorych otrzymujących inhibitory PIK3K z powodu raka piersi; 4) szczepionka atenuowana ma niższą skuteczność niż rekombinowana u chorych na nowotwory lite; 5) optymalny moment podania pierwszej dawki szczepionki przeciw półpaścowi to 2-3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia systemowego. Prawidłowa odpowiedź to:

PES · Onkologia kliniczna · wiosna 2026 · pytanie 40

40 / 120

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące półpaśca:

chorzy poddani radiochemioterapii z powodu nowotworów regionu głowy i szyi mają wysokie ryzyko zachorowania na półpaśca, w tym z zajęciem nerwów czaszkowych;
zwiększone ryzyko zachorowania na półpaśca dotyczy chorych otrzymujących sterydoterapię >14 dni w dawce odpowiadającej 10 mg prednizonu lub więcej;
zwiększone ryzyko zachorowania na półpaśca dotyczy chorych otrzymujących inhibitory PIK3K z powodu raka piersi;
szczepionka atenuowana ma niższą skuteczność niż rekombinowana u chorych na nowotwory lite;
optymalny moment podania pierwszej dawki szczepionki przeciw półpaścowi to 2-3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia systemowego.

Prawidłowa odpowiedź to:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMA

Poprawnych w CEM8%

Dlaczego A

AI · niezweryfikowane

Reaktywacja VZV u chorych na nowotwory lite jest 1,5–2 razy częstsza niż w populacji ogólnej, a ryzyko rośnie z intensywnością immunosupresji. Do grup szczególnego ryzyka należą chorzy po radiochemioterapii nowotworów głowy i szyi (półpasiec częściej zajmuje nerwy czaszkowe V i VII w napromienianym polu), chorzy na przewlekłej glikokortykoterapii (próg ryzyka już od 10 mg prednizonu dziennie powyżej 2 tygodni) oraz leczeni inhibitorami PI3K, które upośledzają odporność limfocytów T. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (RZV) ma skuteczność > 90% w ZOE-50/70 i jest immunogenna u chorych na nowotwory lite także w trakcie chemioterapii (Zoster-028), podczas gdy żywa atenuowana chroni w ok. 50% i jest przeciwwskazana przy immunosupresji. Szczepionki inaktywowane podaje się optymalnie 2–3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia systemowego.

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

BPomija trzy prawdziwe stwierdzenia: radiochemioterapia głowy i szyi (pkt 1) oraz przewlekła steroidoterapia (pkt 2) są uznanymi czynnikami ryzyka półpaśca, a szczepionka żywa (pkt 4) jest mniej skuteczna i zarazem przeciwwskazana u chorych w immunosupresji.

COdrzuca pkt 4, choć przewaga skuteczności szczepionki rekombinowanej (> 90% w ZOE-50/70) nad żywą (ok. 51% w Shingles Prevention Study) jest dobrze udokumentowana, a u chorych na nowotwory lite RZV jest jedyną dopuszczalną i zbadaną opcją (Zoster-028). Tę odpowiedź wybrało 74% zdających.

DPomija steroidoterapię (pkt 2) i moment szczepienia (pkt 5) — oba zgodne z zaleceniami dotyczącymi szczepień u chorych na nowotwory.

EPomija pkt 3: inhibitory PI3K zwiększają ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym reaktywacji VZV, co jest opisane w charakterystykach leków tej klasy i zaleceniach dotyczących profilaktyki.

Perła

U chorych na nowotwory półpaśca zapobiega wyłącznie szczepionka rekombinowana (RZV, 2 dawki), podana najlepiej 2–3 tygodnie przed leczeniem systemowym; żywa atenuowana jest mniej skuteczna i przeciwwskazana w immunosupresji.

Źródła · wytyczne do 2024

Vink P i wsp. Immunogenicity and safety of the adjuvanted recombinant zoster vaccine in patients with solid tumors, vaccinated before or during chemotherapy (Zoster-028). Cancer 2019;125:1301-1312, 2019, immunogenność RZV przed i w trakcie chemioterapii · Lal H i wsp. Efficacy of an adjuvanted herpes zoster subunit vaccine in older adults (ZOE-50). N Engl J Med 2015;372:2087-2096; Cunningham AL i wsp. ZOE-70. N Engl J Med 2016;375:1019-1032, 2016, skuteczność RZV 97%/90% · Rubin LG i wsp. 2013 IDSA Clinical Practice Guideline for Vaccination of the Immunocompromised Host. Clin Infect Dis 2014;58:e44-e100, 2014, czas szczepień przed immunosupresją (≥ 2 tyg. inaktywowane), definicje immunosupresji sterydowej · Onkologia kliniczna t. 1 (Via Medica), rozdział Zakażenia u chorych na nowotwory / szczepienia ochronne, 2023, profilaktyka zakażeń, szczepienia · Interna Szczeklika 2024 (MP), rozdział Szczepienia ochronne dorosłych — półpasiec, 2024, szczepionka rekombinowana vs żywa, wskazania u chorych w immunosupresji

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-21; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja wiosna 2026, nr 40. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie