Pacjent 14-letni, dotychczas nie leczony psychiatrycznie, doznający ostrych objawów psychotycznych, wylękniony, w podwyższonym napędzie psychoruchowym, z zaburzeniami snu w postaci bezsenności, u którego wykluczono podłoże somatyczne oraz toksykologiczne prezentowanych objawów, powinien otrzymać leczenie:
Pokaż Klucz CEM bez odpowiadania
Uwagi zgłoszone na stronie CEM: Uwaga 1: Nie jest to co prawda pytanie o refundację a pacjent nie ma schizofrenii tylko ostry epizod psychotyczny ale z wymienionych leków w schizofrenii w wieku pacjenta zarejestrowany jest jedynie haloperidol. Poza wskazaniami refundacyjnymi można zastosować wszystkie leki z powyższych choć odpowiedź D ze względu na połączenie arypiprazolu z innym klasycznym neuroleptykiem nie może być prawidłowa więc E także. Olanzapina będzie działać korzystnie na sen. Haloperidol będzie działać szybko i skutecznie a risperidon będzie działać skutecznie ale czy ma korzystny profil działań ubocznych to jest relatywne (do haloperidolu ma mniej EPS hiperprolaktynemii zaburzeń rytmu ryzyka późnych dyskinez za to więcej zaburzeń metabolicznych. A jeśli brać to jeszcze szerzej to do lurasidonu np. również zarejestrowanego dla schizofrenii od 13rz. profil działań ubocznych jest już ujemny). Chciałbym zrozumieć logikę jaka kryje się za odpowiedzią na to pytanie.Uwaga 2: Nie jest to co prawda pytanie o refundację a pacjent nie ma schizofrenii tylko ostry epizod psychotyczny ale z wymienionych leków w schizofrenii w wieku pacjenta zarejestrowany jest jedynie haloperidol. Poza wskazaniami refundacyjnymi można zastosować wszystkie leki z powyższych choć odpowiedź D ze względu na połączenie arypiprazolu z innym klasycznym neuroleptykiem nie może być prawidłowa więc E także. Olanzapina będzie działać korzystnie na sen. Haloperidol będzie działać szybko i skutecznie a risperidon będzie działać skutecznie ale czy ma korzystny profil działań ubocznych to jest relatywne (do haloperidolu ma mniej EPS hiperprolaktynemii zaburzeń rytmu ryzyka późnych dyskinez za to więcej zaburzeń metabolicznych. A jeśli brać to jeszcze szerzej to do lurasidonu np. również zarejestrowanego dla schizofrenii od 13rz. profil działań ubocznych jest już ujemny). Chciałbym zrozumieć logikę jaka kryje się za odpowiedzią na to pytanie.
Wyjaśnienie mówi, dlaczego poprawna odpowiedź jest poprawna, dlaczego każda z pozostałych nie jest, i podaje źródło z kanonu CEM z datą wytycznych — razem ze znacznikiem, kto je zweryfikował.
Treść pytania, wszystkie odpowiedzi, Klucz CEM, uwagi zgłoszone na stronie CEM i statystykę zdających masz bez opłat — teraz i po wygaśnięciu dostępu.
Co daje pełny dostępDlaczego B
wg wytycznychW pierwszym epizodzie psychozy u nastolatka liczy się nie tylko to, co jest formalnie zarejestrowane, ale też to, co wytyczne uznają za bezpieczniejszy start leczenia.
Pełne wyjaśnienie ›
Klucz CEM wskazuje rysperydon jako lek pierwszego wyboru w pierwszym epizodzie psychotycznym u 14-letniego pacjenta ze względu na jego potwierdzoną skuteczność i stosunkowo korzystny profil tolerancji ostrej (mniej objawów pozapiramidowych i sedacji niż przy klasycznych neuroleptykach, mniejsze obciążenie metaboliczne niż przy olanzapinie). Trzeba jednak rozdzielić dwa różne fakty: rejestrację leku (ChPL) od zalecenia wynikającego z wytycznych klinicznych - spośród wymienionych leków w ścisłym wskazaniu "schizofrenia" w tym wieku formalnie zarejestrowany bywa jedynie haloperidol, a stosowanie rysperydonu w tej sytuacji jest leczeniem poza pełnym pokryciem rejestracyjnym wiekowym, lecz zgodnym z zaleceniami klinicznymi dotyczącymi pierwszego epizodu psychozy u młodzieży.
Dlaczego nieNICE guideline CG155 - Psychosis and schizophrenia in children and young people: recognition and management, 2013, wybór leku przeciwpsychotycznego w pierwszym epizodzie
Draft: claude-sonnet 2026-10-06