PES · Endokrynologia · Endokrynologia ginekologiczna

Zaburzenia cyklu miesiączkowego i niepłodność hormonalna

43 pytania CEM z testu PES z endokrynologii o zagadnieniu „Zaburzenia cyklu miesiączkowego i niepłodność hormonalna”, ze wszystkich sesji w bazie, z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi. Przypisanie Tematu pochodzi z programu specjalizacji CMKP.

17
wiosna 2026Ryzyko utraty funkcji jajników podczas leczenia przeciwnowotworowego: 1) zależy od rodzaju nowotworu i stosowanych chemioterapeutyków; 2) jest mniejsze przed okresem pokwitania niż w wieku rozrodczym; 3) jest najwyższe u dziewczynek przed okresem pokwitania; 4) u dziewczynek poddanych radioterapii obejmującej narządy miednicy mniejszej wiąże się z dodatkowym ryzykiem uszkodzenia macicy. Prawidłowa odpowiedź to:
113
jesień 2025Wskaż fałszywe stwierdzenie:
2
wiosna 2025Charakterystyczne dla obniżonej rezerwy jajnikowej w okresie przedmenopauzalnym jest zmniejszenie ilości pęcherzyków jajnikowych oraz następujące zmiany biochemiczne we krwi:
36
wiosna 2025Zaburzenia miesiączkowania są objawem czynnościowych lub organicznych dysfunkcji organizmu kobiety. Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zaburzeń miesiączkowania:
99
wiosna 2025U planującej ciążę 26-letniej pacjentki z wtórnym brakiem miesiączki stwierdzono podwyższone stężenie prolaktyny bez zachowanego rytmu dobowego, stężenia w ciągu doby 170-210 ng/ml. W badaniu przedmiotowym stwierdzono nieznaczny mlekotok. W badaniu MR stwierdzono obecność mikrogruczolaka przysadki 6x5x8 mm. W pozostałych badaniach hormonalnych stwierdzono LH 0,7 IU/l, FSH 1,2 IU/l, TSH 0,7 mIU/l, FT4 16 pmol/l, kortyzol poranny 18 µg/dl, kortyzol w krótkim teście z 1 mg deksametazonu 1,2 µg/dl, IGF-1 268 ng/ml (97-214), GH w teście z 75 g glukozy: 0 minut 1,75 ng/ml, 30 minut 2,5 ng/ml, 60 minut 2,8 ng/ml, 90 minut 2,1 ng/ml, 120 minut 1,9 ng/ml. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej chorej?
113
wiosna 2025Aby ocenić rezerwę jajnikową należy:
114
wiosna 2025O ciężkiej postaci zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS, Ovarian Hyperstymulation Syndrome) świadczy: 1) leukocytoza >15 tyś; 2) hipoproteinemia; 3) obniżona aktywność enzymów wątrobowych; 4) natremia >135 mmol/l, kaliemia <5 mmol/l; 5) stężenie kreatyniny >1,5 ml/min. Prawidłowa odpowiedź to:
26
jesień 2024U 19-letniej pacjentki z pierwotnym brakiem miesiączki i nadciśnieniem tętniczym, BMI 20 kg/m2, stwierdzono estradiol 4 pg/ml, testosteron 0,025 ng/ml (norma 0,046-0,383), aldosteron 2 ng/dl (norma 5-20), renina 3,2 mIU/l (norma 3-33,5), kortyzol 8:00 3,1 µg/dl. W badaniu TK nadnerczy wykluczono obecność guza nadnercza. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie u tej pacjentki?
81
jesień 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu hiperstymulacji jajników: 1) polega na gwałtownym, nadmiernym powiększeniu się jajnika w wyniku równoczesnego wzrostu kilkudziesięciu, a niekiedy ponad stu pęcherzyków jajnikowych, a następnie ich luteinizacji; 2) do wystąpienia zespołu może dojść po zastosowaniu klomifenu; 3) istotnym czynnikiem ryzyka jest starszy wiek kobiety i otyłość; 4) zgony związane są z takimi powikłaniami jak m.in.: ostre uszkodzenie nerek, zakrzepica żylna, udar niedokrwienny; 5) o ciężkiej postaci zespołu świadczy m.in. hematokryt >45%, leukocytoza >15 tyś., natremia <135, kaliemia >5, podwyższona aktywność enzymów wątrobowych. Prawidłowa odpowiedź to:
16
wiosna 2024Pozaantykoncepcyjnym wskazaniem do założenia systemu wewnątrzmacicznego uwalniającego lewonorgestrel jest:
34
wiosna 2024Jaka jest najczęstsza przyczyna pierwotnego braku miesiączki?
40
wiosna 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hormonu antymüllerowskiego (AMH) u mężczyzn: 1) jest produkowany przez niedojrzałe komórki Leydiga; 2) jego wartości są podwyższone w hipogonadyzmie hipogonadotropowym; 3) obniża się w okresie pokwitania; 4) jest obniżony w zespole niewrażliwości na androgeny; 5) terapia hCG obniża jego stężenie. Prawidłowa odpowiedź to:
13
jesień 2023Do indukcji owulacji u pacjentek z zespołem policystycznych jajników nie stosuje się:
15
jesień 2023Potwierdzeniem przedwczesnej niewydolności jajników u kobiet z wtórnym brakiem miesiączki są następujące wartości gonadotropin:
31
jesień 2023O ciężkiej postaci zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS, ovarian hyperstimulation syndrome) nie świadczy:
32
jesień 2023Aby ocenić rezerwę jajnikową należy oznaczyć:
35
wiosna 202316-letnia dziewczynka zgłosiła się z mamą do endokrynologa z powodu pierwotnego braku miesiączki i opóźnionego dojrzewania płciowego. W badaniu przedmiotowym nie stwierdzono rozwoju II-rzędowych cech płciowych, a ciśnienie tętnicze u pacjentki osiągnęło 160/95 mmHg. W badaniach dodatkowych uzyskano następujące wyniki: Na 141 mmol/l, K 2,8 mmol/l, aldosteron w pionizacji 85 pmol/l (ref. 100-850), ARO 0,1 pmol/ml/h (ref. 0,5-3,5), HCO3- 29 mEq/l (ref. 20-25). Jaki jest najbardziej prawdopodobny defekt enzymatyczny u tej chorej?
67
jesień 2017Które z wymienionych markerów są uważane za czynniki predykcyjne powodzenia stymulacji owulacji i zalecane w ocenie rezerwy jajnikowej? 1) AMH (hormon anty-Müllerowski); 2) FSH; 3) objętość jajników; 4) AFC (liczba pęcherzyków antralnych); 5) inhibina B. Prawidłowa odpowiedź to:
69
jesień 2017Do kryteriów rozpoznania przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników należą:
70
jesień 2017Obniżone bądź podwyższone stężenie AMH należy do kryteriów rozpoznania: 1) zespołu policystycznych jajników; 2) późnego okresu przejścia menopauzalnego; 3) przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników; 4) wczesnego okresu przejścia menopauzalnego; 5) jest najważniejszym markerem rezerwy jajnikowej. Prawidłowa odpowiedź to:
20
wiosna 201711-miesięczna dziewczynka diagnozowana z powodu obustronnego powiększenia sutków od 3 miesięcy, bez wydzieliny z brodawek sutkowych, z wyczuwalną palpacyjnie tkanką gruczołową tworzącą warstwę grubości do 6 mm w badaniu USG. W wywiadzie około 4 tygodnie po porodzie wystąpiło powiększenie gruczołów piersiowych z towarzyszącym obustronnym mlekotokiem. Poza tym wywiad i badanie kliniczne bez nieprawidłowości. CIPI, 39 hbd, urodzeniowa masa ciała - 2850 g, APGAR 10 pkt. Podczas diagnostyki uzyskano następujące wyniki badań: AspAT 50,0 (norma 22 - 63) [IU/L]; AlAT 25,0 (norma 12 - 41) [IU/L]; TSH 4,9 [µIU/ml] FT4II 1,26 (0,92 - 1,99) [ng/dl] FT3 III 4,69 (2,15 - 5,83) [pg/ml]; Estradiol < 5,00 [pg/ml]; β-hCG < 0,10 [mIU/ml]; PRL 21,32 [ng/ml] Test stymulacyjny z GnRH (20 µg i.v.): LH - 0 minut 0,17 [IU/L]; 30 minut 4,57 [IU/L]; 60 minut 3,46 [IU/L] FSH - 0 minut 6,06 [IU/L] 30 minut 20,92 [IU/L] 60 minut 24,95 [IU/L]. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej dziewczynki?
75
wiosna 2017W etiologii zespołu przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników (POI/ POF) za najczęstszą przyczynę uważa się:
6
jesień 2016Które ze stwierdzeń dotyczących inhibiny B jest fałszywe?
8
wiosna 2016Do czynników ryzyka zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) zalicza się: 1) wiek pacjentki poniżej 30 lat; 2) PCOS; 3) wysokie stężenie estradiolu w dniu podania hCG; 4) przebyte wcześniej epizody OHSS; 5) wysokie stężenie hormonu anty-müllerowskiego (AMH). Prawidłowa odpowiedź to:
11
wiosna 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące gonadotropin: 1) FSH stymuluje wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych; 2) LH pobudza syntezę androgenów w komórkach osłonki jajnika; 3) FSH poprzez aktywację aromatazy, odpowiada za konwersję androgenów do estrogenów; 4) LH poprzez aktywację aromatazy, odpowiada za konwersję androgenów do estrogenów; 5) LH odpowiada za luteinizację komórek ziarnistych. Prawidłowa odpowiedź to:
13
wiosna 2016Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) jest rzadkim, ale groźnym jatrogennym powikłaniem, stanowiącym następstwo stymulacji owulacji następującymi preparatami: 1) ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG); 2) rekombinowane FSH (rFSH); 3) menopauzalna gonadotropina kosmówkowa (hMG); 4) cytrynian klomifenu. Prawidłowa odpowiedź to:
14
wiosna 2016Endometrioza jest uznanym czynnikiem ograniczającym płodność kobiety poprzez: 1) niekorzystny wpływ na plemniki i oocyty oraz na interakcję zachodzącą między plemnikiem i komórka jajową, z uwagi na zmiany w składzie płynu otrzewnowego; 2) zaburzenie stosunków anatomicznych w miednicy, które może hamować owulację oraz zaburzać czynność jajowodów; 3) negatywny wpływ na funkcję endokrynną jajnika w wyniku zaburzania prawidłowego wzrostu pęcherzyka, luteinizację niepękniętego pęcherzyka jak i zaburzanie fazy lutealnej; 4) upośledzanie funkcji endometrium i zaburzanie procesu implantacji. Prawidłowa odpowiedź to:
29
wiosna 2016U pacjentki l. 26 z wtórnym brakiem miesiączki, planującej ciążę, stwierdzono stężenie prolaktyny 160 ng/ml, bez fizjologicznego rytmu dobowego. W badaniu przedmiotowym nie stwierdzono istotnych odchyleń. Wykonano badanie MR przysadki, w którym stwierdzono obecność ogniska odpowiadającego mikrogruczolakowi przysadki średnicy 6 mm. W pozostałych badaniach hormonalnych stwierdzono TSH 1,1 mIU/l; FT4 15 pmol/l; LH 0,8 IU/l; FSH 1,5 IU/l; kortyzol poranny 13 ug/dl; kortyzol w teście z 1 mg deksametazonu - 0,51 µg/dl; IGF-I - 332 ng/ml (117 - 329); GH w teście z 75 g glukozy: 0 minut - 0,75 ng/ml; 30 minut - 1,5 ng/ml; 60 minut - 8,5 ng/ml; 90 minut - 8,1 ng/ml; 120 minut - 4,5 ng/ml. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej chorej?
22
jesień 2015U dziewczynki lat 16 z pierwotnym brakiem miesiączki stwierdzono w badaniu USG brak struktur odpowiadających jajnikom, przy prawidłowo rozwiniętej pochwie, macicy i jajowodach. Nie stwierdzono cech rozwoju piersi, owłosienie łonowe i pachowe jest obecne. W badaniach hormonalnych stwierdzono hipogonadyzm hipergonadotropowy. Kariotyp 46,XY. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie?
35
jesień 2015W stymulacji owulacji znajdują zastosowanie zarówno agoniści, jak i antagoniści GnRH. W stosunku do agonistów, antagoniści GnRH charakteryzują się: 1) brakiem hipoestrogenizmu w trakcie protokołu stymulacyjnego; 2) krótszym czasem stymulacji; 3) mniejszą dawką użytych gonadotropin w protokole stymulacyjnym; 4) obniżeniem ryzyka zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS). Prawidłowa odpowiedź to:
40
jesień 2015Wkładka wewnątrzmaciczna uwalniająca lewonorgestrel (Mirena), swoje działanie antykoncepcyjne opiera o następujące mechanizmy: 1) działanie plemnikobójcze w oparciu o reakcję zapalną wynikającą z obecności ciała obcego w macicy i następczą fagocytozę plemników; 2) uwalniany miejscowo pogestagen doprowadza do atrofii błony śluzowej jamy macicy, uniemożliwiając zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej; 3) zwiększenie lepkości śluzu szyjkowego; 4) impregnacja wkładki siarczanem baru wywołuje efekt plemniko- i bakteriobójczy; 5) hamowanie owulacji poprzez blokownie piku LH w następstwie podwyższonego stężenia progestagenu w surowicy krwi - obserwowane u około 50% pacjentek. Prawidłowa odpowiedź to:
17
wiosna 2015Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) jest rzadkim, ale groźnym jatrogennym powikłaniem, stanowiącym następstwo stymulacji owulacji następującymi preparatami: 1) ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG); 2) rekombinowane FSH (rFSH); 3) menopauzalna gonadotropina kosmówkowa (hMG); 4) cytrynian klomifenu. Prawidłowa odpowiedź to:
19
wiosna 2015Endometrioza jest uznanym czynnikiem ograniczającym płodność kobiety poprzez: 1) niekorzystny wpływ na plemniki i oocyty oraz na interakcję zachodzącą między plemnikiem i komórka jajową, z uwagi na zmiany w składzie płynu otrzewnowego; 2) zaburzenie stosunków anatomicznych w miednicy może hamować owulację oraz zaburzać czynność jajowodów; 3) negatywny wpływ na funkcję endokrynną jajnika w wyniku zaburzania prawidłowego wzrostu pęcherzyka, luteinizację niepękniętego pęcherzyka jak i zaburzanie fazy lutealnej; 4) upośledzanie funkcji endometrium i zaburzanie procesu implantacji. Prawidłowa odpowiedź to:
63
wiosna 2015Inhibina B po urodzeniu powstaje w:
10
jesień 2014Ostatnio coraz więcej kobiet zachodzi w ciążę po 30. roku życia i później. Dlatego też istotne stało się uzyskanie informacji o potencjale reprodukcyjnym pacjentki i prawdopodobieństwie zajścia w ciążę z uwzględnieniem wieku chronologicznego. W celu oceny rezerwy jajnikowej można posłużyć się następującymi markerami: 1) FSH; 2) inhibina B; 3) AMH (hormon antymüllerowski); 4) liczba pęcherzyków antralnych w jajniku obliczonych w USG; 5) estradiol. Prawidłowa odpowiedź to:
61
jesień 2014Pierwotny brak miesiączki (amenorrhoea primaria) oznacza brak krwawień miesięcznych u dziewcząt, które:
69
jesień 2014U przewlekle dializowanej, młodej kobiety wystąpił wtórny brak miesiączki z podwyższonym stężeniem prolaktyny. Jaka może być przyczyna tych zaburzeń i jak należy leczyć chorą?
48
wiosna 2014Do lekarza zgłosiła się otyła pacjentka, od 2 lat starająca się o potomstwo, podająca w wywiadzie nieregularny rytm krwawień menstruacyjnych, z kilkumiesięcznymi okresami braku miesiączek, skarżąca się na nadmierne owłosienie ciała, z plikiem wyników badań USG transwaginalnch opisujących w jajnikach liczne pęcherzyki o wymiarach poniżej 10 mm. W postępowaniu z pacjentką za właściwe należy uznać: 1) zalecenie redukcji masy ciała poprzez włączenie niskokalorycznej diety wysokobłonnikowej i rozpoczęcie regularnych ćwiczeń fizycznych; 2) włączenie selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (cytrynianu klomifenu) lub gonadotropin, celem stymulacji owulacji; 3) przy braku skuteczności stymulacji owulacji w oparciu o klomifen (oporności na klomifen), wykonanie elektrokauteryzacji jajników. Prawidłowa odpowiedź to:
15
jesień 2013Wskaż stwierdzenia prawdziwe w odniesieniu do zaburzeń miesiączkowania i rozwoju płciowego w okresie okołopokwitaniowym: 1) u dziewcząt z hiperandrogenizmem zmniejszenie częstości pulsów gonadoliberyny (GnRH), przejawiające się wtórnym zmniejszeniem pulsacyjnej sekrecji LH, obserwuje się już przed okresem menarche; 2) brak początków rozwoju piersi do trzynastego roku życia należy traktować jako opóźnione dojrzewanie płciowe; 3) występowanie morfologii policystycznej jajników w okresie okołopokwitaniowym jest rzadkie, ale zwykle utrzymuje się na stałe; 4) w okresie pierwszych dwóch lat po menarche do około 50% stanowią cykle bezowulacyjne, stąd częstość cykli miesięcznych ocenianych na podstawie krwawień jest częstsza niż częstość owulacji; 5) pierwotny brak miesiączki może być rozpoznany jeśli nie dojdzie do menarche w okresie ponad trzech lat od początków rozwoju piersi. Prawidłowa odpowiedź to:
113
jesień 2013Wkładka wewnątrzmaciczna uwalniająca lewonorgestrel (Mirena), swoje działanie antykoncepcyjne opiera o następujące mechanizmy: 1) działanie plemnikobójcze w oparciu o reakcję zapalną wynikającą z obecności ciała obcego w macicy i następczą fagocytozę plemników; 2) uwalniany miejscowo progestagen doprowadza do atrofii błony śluzowej jamy macicy, uniemożliwiając zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej; 3) zwiększenie lepkości śluzu szyjkowego; 4) impregnacja wkładki siarczanem baru wywołuje efekt plemniko- i bakteriobójczy; 5) hamowanie owulacji poprzez blokowanie piku LH w następstwie podwyższonego stężenia progestagenu w surowicy krwi - obserwowane u około 50% pacjentek. Prawidłowa odpowiedź to:
114
jesień 2013Które z wymienionych tez dotyczących hormonu antymullerowskiego (AMH) są nieprawdziwe? 1) oznaczanie stężenia AMH służy do oceny rezerwy jajnikowej a redukcja stężenia tego hormonu jest pierwszą oznaką jej spadku; 2) AMH może być wykorzystywany jako marker obecności komórek Sertoliego a wykrycie tego hormonu u noworodka lub małego dziecka wskazuje na obecność tkanki jądrowej; 3) znaczne podwyższenie wartości stężenia AMH obserwowane jest u kobiet z zespołem policystycznych jajników; 4) ocena stężenia AMH w surowicy jest dobrym markerem służącym do rozpoznania guzów wywodzących się z komórek warstwy ziarnistej; 5) w technikach rozrodu wspomaganego pomiary AMH mogą przepowiedzieć zarówno słabą, jak i nadmierną odpowiedź jajników na stymulację. Prawidłowa odpowiedź to:
1
wiosna 2013W diagnostyce niepłodności małżeńskiej jednym z podstawowych badań jest określenie rezerwy jajnikowej kobiety. Wybierz optymalny zestaw badań w celu jej określenia:
9
wiosna 2013Wskaż stwierdzenia prawdziwe dla zespołu opornego jajnika (zespołu Savage): 1) występuje pierwotny brak miesiączki; 2) występuje niedorozwój wtórnych cech płciowych; 3) występuje mutacja genu receptora LH; 4) występuje mutacja genu receptora FSH; 5) występuje tylko podwyższone wydzielanie LH. Prawidłowa odpowiedź to: