PES · Onkologia kliniczna · jesień 2025 · pytanie 117

117 / 120

Frakcja wzrostowa w okresie klinicznego wzrostu guza w rakach średnio wynosi:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMD

Poprawnych w CEM10%

Dlaczego D

AI · niezweryfikowane

Frakcja wzrostowa (growth fraction, GF) to odsetek komórek guza znajdujących się w cyklu komórkowym. W fazie przedklinicznej jest najwyższa (wzrost wykładniczy), a w okresie klinicznym – gdy guz ma >10^9 komórek – maleje zgodnie z krzywą Gompertza z powodu niedotlenienia, niedoboru substratów i ucieczki komórek do fazy G0. Polskie podręczniki onkologii (Onkologia kliniczna Krzakowskiego) podają, że w okresie klinicznym GF w rakach wynosi średnio 30–60%, a w chłoniakach i białaczkach nawet do 90%, podczas gdy w guzach wolno rosnących spada poniżej 10%. Z GF wynika chemiowrażliwość: leki fazowo-specyficzne działają tylko na komórki w cyklu, dlatego nowotwory o wysokiej GF (chłoniaki, nowotwory zarodkowe) reagują lepiej niż guzy lite o niskiej GF.

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

A<5% to frakcja typowa dla tkanek prawidłowych o małej wymianie komórkowej lub bardzo wolno rosnących guzów (np. niektóre mięsaki, rak prostaty o niskim Gleasonie), nie średnia dla raków.

B10% odpowiada guzom o niskiej aktywności proliferacyjnej; to wartość na dolnej granicy zakresu, nie średnia.

C20–30% to odpowiedź najczęściej wybierana (66,7%) i zgodna z podręcznikami anglosaskimi, ale podręcznik stanowiący kanon CEM podaje wyższy zakres dla raków w okresie klinicznym.

E>70% dotyczy nowotworów o najszybszej kinetyce – chłoniaków agresywnych, białaczek, nowotworów zarodkowych – nie raków.

Perła

Frakcja wzrostowa maleje wraz z masą guza (krzywa Gompertza): raki w okresie klinicznym wg kanonu CEM ~30–60%, chłoniaki i białaczki do 90% – stąd różnica w chemiowrażliwości.

Źródła · wytyczne do 2023

Onkologia kliniczna, t. 1 (red. Krzakowski M. i wsp.), Via Medica, 2023, rozdział Biologia nowotworów / Podstawy leczenia systemowego – kinetyka wzrostu guza · Tannock IF i wsp. The Basic Science of Oncology, wyd. 5, 2013, rozdział Tumor growth and cell kinetics

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-21; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja jesień 2025, nr 117. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie