Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące mediany czasu całkowitego przeżycia: 1) odpowiada punktowi w przebiegu krzywej Kaplana-Meiera, w którym skumulowane prawdopodobieństwo przeżycia wynosi 0,5; 2) jest drugim kwartylem zbioru czasów przeżycia; 3) większa mediana w grupie eksperymentalnej niż w grupie kontrolnej oznacza, że hazard względny zgonu jest mniejszy niż 1,0; 4) mediana w grupie eksperymentalnej równa medianie w grupie kontrolnej oznacza, że hazard względny zgonu wynosi 1,0. Prawidłowa odpowiedź to:

PES · Onkologia kliniczna · jesień 2025 · pytanie 119

119 / 120

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące mediany czasu całkowitego przeżycia:

odpowiada punktowi w przebiegu krzywej Kaplana-Meiera, w którym skumulowane prawdopodobieństwo przeżycia wynosi 0,5;
jest drugim kwartylem zbioru czasów przeżycia;
większa mediana w grupie eksperymentalnej niż w grupie kontrolnej oznacza, że hazard względny zgonu jest mniejszy niż 1,0;
mediana w grupie eksperymentalnej równa medianie w grupie kontrolnej oznacza, że hazard względny zgonu wynosi 1,0.

Prawidłowa odpowiedź to:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMB

Poprawnych w CEM10%

Dlaczego B

AI · niezweryfikowane

Mediana OS to czas, po którym – według estymatora Kaplana-Meiera – skumulowane prawdopodobieństwo przeżycia spada do 0,5 (punkt 1); z definicji jest to drugi kwartyl rozkładu czasów przeżycia (punkt 2). Hazard względny (HR) jest natomiast miarą zupełnie innego typu: średnim stosunkiem chwilowego ryzyka zgonu w całym okresie obserwacji, szacowanym modelem Coxa przy założeniu proporcjonalności hazardów. Mediana to jeden punkt krzywej, HR – podsumowanie całej krzywej. Dlatego większa mediana nie gwarantuje HR<1 (krzywe mogą się krzyżować, np. po immunoterapii lub gdy badanie jest małe i mediana jest nieprecyzyjna), a równe mediany nie oznaczają HR=1 (krzywe mogą rozchodzić się dopiero później, jak w badaniach z efektem długoterminowym). Punkty 3 i 4 mylą dwie niezależne miary.

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

APunkty 3 i 4 są fałszywe: z porównania median nie wynika wartość HR, bo HR opisuje relację ryzyka w całym czasie obserwacji, a mediana – jeden punkt krzywej.

COba punkty fałszywe. Przykład: w badaniach z immunoterapią mediana bywa podobna lub gorsza we wczesnym okresie, a HR wyraźnie <1 dzięki długiemu ogonowi krzywej (rozchodzenie się krzywych po 6–12 miesiącach).

DPunkt 2 jest równie prawdziwy jak 1: mediana z definicji to drugi kwartyl (50. percentyl) rozkładu – również w analizie przeżycia z cenzurowaniem, gdzie odczytuje się ją z krzywej KM.

EPunkt 1 jest poprawną definicją mediany przeżycia na krzywej Kaplana-Meiera (najmniejszy czas, dla którego S(t) ≤ 0,5) – pominięcie go jest błędem.

Perła

Mediana OS = punkt, w którym krzywa KM przecina 0,5; HR = stosunek ryzyk w całym okresie obserwacji – różnica median i wartość HR to dwie różne miary i jedna nie wynika z drugiej.

Źródła · wytyczne do 2023

Onkologia kliniczna, t. 1 (red. Krzakowski M. i wsp.), Via Medica, 2023, rozdział Badania kliniczne w onkologii / podstawy biostatystyki – analiza przeżycia · Clark TG, Bradburn MJ, Love SB, Altman DG. Survival analysis part I: basic concepts and first analyses, 2003, Br J Cancer 2003;89:232-238 · Bradburn MJ i wsp. Survival analysis part II: multivariate data analysis – an introduction to concepts and methods (model Coxa, HR), 2003, Br J Cancer 2003;89:431-436

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-21; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja jesień 2025, nr 119. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie