PES · Onkologia kliniczna · wiosna 2025 · pytanie 35

35 / 120

Rekomendowanym sposobem postępowania diagnostycznego u osób z pojedynczym litym guzkiem płuca <5 mm (<80 mm3) w niskodawkowej tomografii komputerowej jest:

Pokaż Klucz bez odpowiadania

Klucz CEMC

Poprawnych w CEM4%

Dlaczego C

AI · niezweryfikowane

Sformułowanie „< 5 mm (< 80 mm³)” to próg z wytycznych British Thoracic Society 2015, przejęty w zaleceniach PTOK i europejskim stanowisku dotyczącym przesiewu raka płuca: lity guzek poniżej 5 mm średnicy lub 80 mm³ objętości ma prawdopodobieństwo złośliwości poniżej 1%, więc nie wymaga dalszej diagnostyki ani dedykowanej kontroli. Wolumetria jest dokładniejsza niż pomiar średnicy, dlatego BTS podaje oba progi równolegle. Kolejne stopnie algorytmu: guzek 5–6 mm — kontrola TK po 12 miesiącach; ≥ 6 mm (≥ 80 mm³) — TK po 3 miesiącach z oceną czasu podwojenia objętości; ≥ 8 mm (≥ 300 mm³) — ocena ryzyka w modelu Brocka, PET-TK, biopsja lub leczenie. Uczestnik przesiewu kontynuuje coroczne LDCT, ale sam guzek nie generuje już postępowania diagnostycznego.

Pełne wyjaśnienie

Dlaczego nie

AKontrola po 6 miesiącach dotyczy guzka litego 6–8 mm u osoby niskiego ryzyka (Fleischner 2017: 6–12 miesięcy) lub kategorii Lung-RADS 3; dla guzka < 5 mm oznaczałaby niepotrzebną ekspozycję i koszty — a wybrało ją 45% zdających.

BKontrola po 12 miesiącach jest w algorytmie BTS zarezerwowana dla guzka 5–6 mm (80–300 mm³); w przesiewie coroczna LDCT trwa niezależnie od guzka, więc nie jest to „postępowanie diagnostyczne” wobec zmiany < 5 mm.

DResekcja, SBRT lub ablacja dotyczą guzków o wysokim prawdopodobieństwie złośliwości (zwykle ≥ 8 mm, rosnących, z dodatnim PET-TK, ryzyko wg Brocka > 10–70%) — nie zmian kilkumilimetrowych, których nawet nie da się wiarygodnie zweryfikować histologicznie.

EBiopsja przezskórna jest opcją dla guzków ≥ 8 mm (≥ 300 mm³) z pośrednim lub wysokim ryzykiem; przy zmianie < 5 mm trafność jest niska, a ryzyko odmy i krwawienia przewyższa korzyść.

Perła

Lity guzek płuca < 5 mm lub < 80 mm³ w LDCT = koniec diagnostyki; 5–6 mm — TK po 12 mies.; ≥ 6 mm (≥ 80 mm³) — TK po 3 mies. z wolumetrią; ≥ 8 mm (≥ 300 mm³) — model Brocka, PET-TK lub biopsja.

Źródła · wytyczne do 2023

Callister MEJ i wsp. British Thoracic Society guidelines for the investigation and management of pulmonary nodules. Thorax 2015;70(Suppl 2):ii1-ii54, 2015, algorytm 1 — guzki lite: progi < 5 mm / < 80 mm³, 5–6 mm, ≥ 6 mm, ≥ 8 mm / 300 mm³ · PTOK: Nowotwory płuca i opłucnej oraz śródpiersia — zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego (Krzakowski M i wsp.), Onkologia w Praktyce Klinicznej — Edukacja, 2022, rozdział o badaniach przesiewowych i postępowaniu z guzkiem wykrytym w LDCT · Oudkerk M i wsp. European position statement on lung cancer screening. Lancet Oncol 2017;18:e754-e766, 2017, zalecenia dot. wolumetrii i progów objętości guzka w przesiewie · Rzyman W i wsp. Consensus statement on a screening programme for the detection of early lung cancer in Poland. Adv Respir Med 2018;86:53-58, 2018, algorytm postępowania z guzkiem w polskim programie przesiewowym · MacMahon H i wsp. Guidelines for Management of Incidental Pulmonary Nodules Detected on CT Images: From the Fleischner Society 2017. Radiology 2017;284:228-243, 2017, tabela 1 — guzki lite (progi 6 i 8 mm, kontrola 6–12 mies.) · Onkologia kliniczna t. 2 (Via Medica), rozdział Nowotwory płuca — badania przesiewowe, 2023, wczesne wykrywanie, LDCT

Draft: claude-fable-5 2026-08-21

Źródło pytania: CEM, cem.edu.pl/pytcem, pobrano 2026-08-21; dziedzina Onkologia kliniczna, sesja wiosna 2025, nr 35. Treść i klucz przytoczone dosłownie. CEM zastrzega, że mogą być nieaktualne względem bieżącej wiedzy medycznej.

Następne pytanie