PES · Neonatologia

Sesja jesień 2025

120 pytań CEM z testu PES z neonatologii (sesja jesień 2025) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 29 z 29 zdających (100 %).

1
Noworodek po niedotlenieniu okołoporodowym jest leczony hipotermią leczniczą. Neonatolog decyduje o wykonaniu MR mózgu. Charakterystyczne zmiany, których należy się spodziewać dotyczą: 1) jąder podstawy; 2) torebki wewnętrznej; 3) struktur tylnej jamy czaszki; 4) komór bocznych mózgu; 5) ciała modzelowatego. Prawidłowa odpowiedź to:
2
Cięcie cesarskie u pacjentki w 30. t.c. W wywiadzie nadciśnienie tętnicze indukowane ciążą. Zagrażająca rzucawka. Szacowana masa płodu ok. 1000 g. Pełny kurs sterydów 3 doby przed cięciem cesarskim. Jakie powinno być postępowanie zespołu neonatologicznego na sali cięć cesarskich? 1) przygotować stanowisko resuscytacyjne z promiennikiem ciepła; 2) ustawić aparat do wentylacji z zastawką T o następujących parametrach: FiO2 0.3; PEEP + 5 cm H2O, PIP 25 cm H2O; 3) przygotować rurkę intubacyjną o średnicy 3,0 mm; 4) przypomnieć zespołowi położniczemu o potrzebie odroczenia odpępnienia po wydobyciu o co najmniej 60 sekund; 5) bezpośrednio po wydobyciu umieścić noworodka w folii polietylenowej. Prawidłowa odpowiedź to:
3
Obniżone stężenie parcjalne CO2 we krwi jest mediatorem:
4
U 6-dniowego noworodka donoszonego przyjętego z domu z powodu tachykardii 230/min, obserwowano pogarszanie wydolności krążeniowo-oddechowej, z koniecznością intubacji, pomimo wstępnego umiarowienia lekami antyarytmicznymi (adenozyna i amiodaron). W leczeniu niewydolności krążenia należy jako pierwsze rozważyć włączenie:
5
U noworodków z przetrwałym nadciśnieniem płucnym (PPHN) idiopatycznym:
6
Zalecane początkowe stężenie tlenu w mieszaninie oddechowej podczas resuscytacji noworodka urodzonego poniżej 28. t.c. to:
7
Wskaż prawidłowe postępowanie po porodzie u noworodka matki z nieleczoną kiłą, rozpoznaną w momencie porodu:
8
W kierunku jakiego zespołu objawów należy obserwować noworodka matki zakażonej wirusem opryszczki pospolitej (Herpes Simplex Virus, HSV), która ma zmiany nawrotowe na zewnętrznych narządach płciowych, a w momencie porodu nie występowały u niej wykwity:
9
Noworodek donoszony, urodzony w stanie dobrym, bez cech infekcji. Ciąża prawidłowa, rodząca przyjęta z domu. W dniu wypisu (w 3. d.ż. noworodka) matka, która w dzieciństwie przechorowała ospę wietrzną, zgłasza obawy co do wypisu. W domu pozostaje starsze dziecko w wieku przedszkolnym z rozpoznaną ospą wietrzną. Przedszkolak aktualnie w 8. dobie choroby, nie gorączkuje, wszystkie pęcherzyki przyschnięte. Wskaż prawidłowe postępowanie w stosunku do tego noworodka:
10
Wskaż prawidłową profilaktykę okołoporodową GBS u ciężarnej, której poród rozpoczął się przed wykonaniem badań na nosicielstwo S. agalactiae (przed 35. t.c.):
11
Jaka jest norma stężenia bilirubiny całkowitej we krwi pępowinowej?
12
Na jakiej podstawie należy zakończyć fototerapię ciągłą u noworodków leczonych z powodu żółtaczki?
13
W której dobie życia należy wykonać niezależne od badań przesiewowych oznaczenie TSH, fT4 u noworodków urodzonych przedwcześnie (poniżej 32. t.c.)?
14
Które z leków mają zastosowanie w profilaktyce poekspozycyjnej VZV u noworodków?
15
Wskaż stwierdzenia dotyczące odsysania wydzieliny z jamy ustnej i dróg oddechowych noworodka po urodzeniu, które są zgodne z aktualnymi wytycznymi ERC: 1) nie wykonuje się rutynowego odsysania jamy ustnej ani nosa zaraz po wydobyciu główki czy urodzeniu, niezależnie od obecności smółki; 2) każdy noworodek urodzony z zabarwionego na zielono płynu owodniowego powinien mieć odessane z wydzieliny drogi oddechowe; 3) rutynowe odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych nie opóźnia rozpoczęcia wentylacji, ale zwiększa szansę na skuteczne upowietrznienie płuc przy pierwszej próbie; 4) odsysanie wydzieliny cewnikiem może powodować komplikacje takie jak bradykardia czy bezdech, co wynika z nadmiernej stymulacji nerwu przeponowego; 5) w sytuacjach utrudnionej lub nieskutecznej wentylacji można rozważyć inspekcję dróg oddechowych z użyciem laryngoskopu i odsysanie wydzieliny (krew, smółka, płyn owodniowy, śluz) pod kontrolą wzroku. Prawidłowa odpowiedź to:
16
Odpowiedź adaptacyjna płodu na ograniczenie łożyskowego przepływu krwi i niedotlenienie przebiega etapowo, uruchamiając szereg mechanizmów kompensacyjnych mających na celu ochronę kluczowych narządów (mózg, serce). Wskaż mechanizmy uruchamianie w fazie kompensacji (wczesnej adaptacji płodu):
17
Przyczyną hiperbilirubinemii na skutek zmniejszonego sprzęgania bilirubiny nie jest:
18
Które z zaburzeń narządu wzroku w wywiadzie rodzinnym zebranym okołoporodowo jest wskazaniem do wykonania badania okulistycznego w pierwszych dniach życia noworodka? 1) jaskra wrodzona; 2) zaćma wrodzona; 3) zez; 4) siatkówczak; 5) retinopatia wcześniacza; 6) wady refrakcji; 7) cytomegalia wrodzona u matki. Prawidłowa odpowiedź to:
19
Które z chorób zostały w 2025 r. objęte badaniem pilotażowym w celu wprowadzenia ich do panelu badań przesiewowych noworodków?
20
3-tygodniowy noworodek został skierowany na oddział neonatologiczny z powodu narastającego osłabienia mięśni, trudności w karmieniu oraz płytkiego oddechu. W badaniu stwierdzono wiotkość osiową i kończyn, hipomimię, brak odruchów ścięgnistych, ale obecny uśmiech społeczny. Z dokumentacji wynika, że bibułkę z krwią do przesiewowego badania bibułkowego pobrano zgodnie z zaleceniami po ukończeniu 48. godzin życia. Które z działań będzie teraz najwłaściwsze w celu potwierdzenia podejrzenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA)?
21
Noworodek donoszony, urodzony siłami natury, w stanie ogólnym dobrym (Apgar 9/10), bez objawów infekcji, ma oznaczone CRP 30 mg/l w 12. godzinie życia i 45 mg/l w 24. godzinie życia. Lekarz dyżurny poinformował matkę o konieczności rozpoczęcia leczenia empirycznego ampicyliną i gentamycyną. Matka nie wyraziła zgody na leczenie gentamycyną z uwagi na niepokój o ryzyko uszkodzenia słuchu. Wskaż najbardziej zasadne postępowanie:
22
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące procedury rozpoznawania śmierci mózgu u noworodków: 1) można ją rozpocząć u noworodków donoszonych co najmniej 48 godzin po urodzeniu; 2) można ją rozpocząć u noworodków urodzonych przedwcześnie co najmniej 48 godzin po urodzeniu; 3) procedura rozpoznawania śmierci mózgu jest dwuetapowa; 4) procedurę może przeprowadzić m.in. lekarz w trakcie specjalizacji lub specjalista neonatologii; 5) początkiem procedury na I etapie jest czas stwierdzenia podstawowej arefleksji pniowej, po którym rozpoczyna się czas obserwacji wstępnej. Prawidłowa odpowiedź to:
23
Zespół przetoczenia krwi między płodami (TTTS) jest konsekwencją obecności połączeń naczyniowych pomiędzy łożyskiem naczyniowym jednokosmówkowych płodów i nierównomierności dystrybucji przepływu krwi. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
24
Sekwencja anemia-policytemia (TAPS) jest nietypową postacią przetoczenia między bliźniętami w ciąży jednokosmówkowej. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące tej sekwencji:
25
Hormony tarczycy są niezbędne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju OUN u płodu i noworodka. Noworodek urodzony przedwcześnie jest narażony na zaburzenia hormonalne wynikające z niedojrzałości - dotyczą one sprzężeń zwrotnych, samych gruczołów i metabolizmu hormonów. Stopień zaburzeń jest większy w przypadku wystąpienia wad wrodzonych, niedotlenienia lub innych ciężkich chorób. Z tego powodu: 1) u noworodków urodzonych poniżej 32. tygodnia wieku płodowego, noworodków z SGA i bliźniąt monozygotycznych należy wykonać oznaczenia TSH i fT4 w 3.-5. dobie życia, niezależnie od badania przesiewowego; 2) u noworodków urodzonych poniżej 32. tygodnia wieku płodowego należy pobrać badania przesiewowe po 48. godzinie życia i zaczekać na telefon z pracowni badań przesiewowych, a w razie braku telefonu uznać dziecko za zdrowe; 3) jeśli w otrzymanym wyniku TSH >28 mIU/l i fT4 jest obniżone, należy rozpoznać wrodzoną niedoczynność tarczycy i wdrożyć leczenie substytucyjne L-tyroksyną w dawce 10-15 µg/kg/dobę; 4) w każdym wątpliwym przypadku należy kierować się stężeniem fT4 przy ustalaniu wskazań do leczenia substytucyjnego L-tyroksyną; zbyt niskie fT4 nawet przy prawidłowym TSH jest wskazaniem do wdrożenia terapii; 5) leczenie L-tyroksyną należy rozpocząć przed ukończeniem 1. m.ż. noworodka. Prawidłowa odpowiedź to:
26
W leczeniu grypy u noworodka: 1) zaleca się doustne podawanie leków przeciwgorączkowych; 2) w przypadku uporczywej gorączki zaleca się podawanie kwasu acetylosalicylowego; 3) leczenie przeciwwirusowe oseltamiwirem jest zalecane wszystkim dzieciom ze zwiększonym ryzykiem powikłań, w tym noworodkom i dzieciom poniżej 2. r.ż.; 4) oseltamiwir należy podać jak najszybciej - w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów, bez konieczności potwierdzenia laboratoryjnego grypy; 5) oseltamiwir nie jest dopuszczony do stosowania u noworodków do 2. t.ż. Prawidłowa odpowiedź to:
27
Antybiotykoterapia w zapaleniu opon-mózgowo-rdzeniowych (ZOMR) jest zależna od bakterii wyizolowanej z płynu mózgowo-rdzeniowego. Na szczególną uwagę zasługują cefalosporyny III generacji ze względu na oporność niektórych drobnoustrojów powodujących ZOMR u noworodka. Do tych opornych bakterii należą:
28
Noworodki matek chorych na cukrzycę mają różne problemy kliniczne, zarówno po urodzeniu, jak i w kolejnych miesiącach życia. Ważne jest, aby jak najszybciej zdiagnozować te zaburzenia i wielokierunkowo je leczyć. Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) ryzyko zaburzeń oddychania u noworodków poniżej 38. t.c. jest 6 razy większe niż w populacji ogólnej; 2) niskie stężenie czynników przeciwkrzepliwych, białka C i białka S oraz antytrombiny może wpływać na zakrzepicę naczyń głębokich; 3) elektywne cięcie cesarskie zmniejsza ryzyko adaptacyjnych zaburzeń oddychania; 4) cechy kardiomiopatii przerostowej ustępują najczęściej samoistnie w ciągu dwóch pierwszych tygodni życia; 5) typowym uszkodzeniem obwodowego układu nerwowego jest uszkodzenie nerwu trójdzielnego. Prawidłowa odpowiedź to:
29
Do karty informacyjnej wstępnej kwalifikacji do leczenia hipotermią noworodka, u którego wystąpił epizod niedotlenienia mogący prowadzić do okołoporodowej encefalopatii niedotlenieniowo-niedokrwiennej, należy dołączyć rozszerzoną skalę Apgar. Jakie wg tej skali zabiegi RKO i parametry należy wpisać odpowiednio w 3.,5.,10.,15.,20. minucie życia?
30
W wielu algorytmach leczenia istotnego hemodynamicznie przewodu tętniczego (hsPDA) u noworodka urodzonego przedwcześnie ma zastosowanie paracetamol. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące terapii paracetamolem w tej sytuacji klinicznej:
31
Początkową wartość TV (objętość gwarantowana) ustawia się na 4-6 ml/kg m.c. W przypadku prowadzenia wentylacji noworodka bardzo niedojrzałego lub bardzo chorego TV można modyfikować. Na jaką wartość w tej sytuacji klinicznej można zmienić parametr TV w respiratorze:
32
Leki, których nie należy zalecać kobiecie karmiącej piersią to: 1) leki z grupy L4 wg Hale; 2) złożone preparaty przeciw przeziębieniu; 3) preparaty o przedłużonym działaniu, tzw. depot; 4) leki moczopędne; 5) terapia przeciwzakrzepowa. Prawidłowa odpowiedź to:
33
Karmienie piersią należy bezwzględnie przerwać z powodu: 1) wykonywania mammografii; 2) wykonywania USG; 3) pozanaczyniowej podaży jodowych środków kontrastowych; 4) podczas obrazowania kości z użyciem 99mmedronianu technetu (Tc-99m MDP); 5) podczas stosowania gadolinu, środka kontrastowego stosowanego w celu wzmocnienia struktur naczyniowych i narządów podczas badań obrazowych. Prawidłowa odpowiedź to:
34
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące Międzynarodowego Kodeksu Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece: 1) pracownicy placówek świadczących opiekę położniczą i opiekę nad noworodkiem nie powinni angażować się w jakąkolwiek formę promocji produktów zastępujących mleko kobiece; 2) nie powinni pozwalać na eksponowanie reklam produktów zastępujących mleko kobiece; 3) nie powinni pozwalać na dystrybucję na oddziale produktów i materiałów oznaczonych konkretną marką producenta mieszanki sztucznej; 4) spotkania pracowników służby zdrowia nie powinny być sponsorowane przez przemysł zajmujący się produktami zastępującymi mleko kobiece; 5) przedstawiciele tego przemysłu nie powinni zajmować się edukacją rodziców. Prawidłowa odpowiedź to:
35
Prawidłowo przeprowadzony kontakt „skóra-do-skóry” po porodzie drogami natury, wg Standardu Opieki Okołoporodowej polega na:
36
Przykładem czynnego uodpornienia noworodków i niemowląt przeciwko wirusowi RS jest: 1) paliwizumab; 2) nirsewimab; 3) klesrowimab; 4) szczepienie matki podczas ciąży; 5) podaż surowicy hiperimmunizowanej przeciwko RSV. Prawidłowa odpowiedź to:
37
Noworodkowa nadczynność tarczycy spowodowana przezłożyskowym pasażem przeciwciał przeciwko receptorowi dla TSH:
38
Kiła wrodzona jest zakażeniem wielonarządowym, które może spowodować nieprawidłowości neurologiczne i szkieletowe, może również doprowadzić do obumarcia płodu wewnątrzmacicznie, czy śmierci noworodka po urodzeniu. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
39
Przeciwwskazanie do przetaczania pępowinowego jest:
40
Noworodek z cechami FGR demonstruje objawy, które mogą powstać na każdym etapie życia wewnątrzmacicznego z różnych powodów, najczęściej zaburzających transfer tlenu i składników odżywczych. Dochodzi do ograniczenia przyrostu masy ciała w odniesieniu do indywidualnego potencjału wzrostowego wynikającego z rasy i płci płodu. Zmiany hormonalne u noworodka z cechami FGR dotyczą:
41
Policytemia, jeżeli nie zostanie szybko rozpoznana i nie zostanie wdrożone właściwe postępowanie prowadzi do:
42
Postępowanie w intensywnej terapii noworodka stosowane w celu profilaktyki bólu, zmniejszenia jego natężenia oraz kontroli objawów bólowych u noworodków, zgodnie z zasadami etyki obejmuje:
43
Wysokie stężenie tlenu skutkuje uwalnianiem wolnych rodników tlenowych zatem może przyczyniać się do:
44
Heparyny drobnocząsteczkowe mają zastosowanie w leczeniu powikłań zakrzepowych u noworodków. Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące tej metody leczenia: 1) wczesne rozpoczęcie leczenia po rozpoznaniu procesu zakrzepowego daje większą szansę na uzyskanie pozytywnego efektu terapeutycznego; 2) ze względu na działania niepożądane, terapia nie jest rekomendowana u wcześniaków poniżej 28. t.c.; 3) heparyny drobnocząsteczkowe są leczeniem pierwszego wyboru u noworodków donoszonych z dużym ryzykiem utraty kończyny spowodowanym procesem zakrzepowym; 4) dawkowanie ustala się na podstawie odpowiedzi klinicznej pacjenta, regularnej oceny skrzepliny w ultrasonografii oraz wyników badań laboratoryjnych; 5) metodą pierwszego wyboru, służącą do monitorowania podaży heparyn drobnocząsteczkowych oraz modyfikacji ich dawkowania, powinna być kontrola aPTT (czas kaolinowo-kefalinowy); 6) początkowa dawka lecznicza w przypadku zastosowania enoksaparyny (Clexane) u noworodków donoszonych powinna wynosić 1,5 mg/kg m.c. co 12 godzin podskórnie. Prawidłowa odpowiedź to:
45
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące wrodzonej toksoplazmozy:
46
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia przeciwdrgawkowego u noworodków: 1) w terapii drgawek noworodkowych lekiem pierwszego wyboru jest fenobarbital; 2) drgawki zarejestrowane tylko w EEG (elektrograficzne) powinny być leczone, jeżeli poprzedził je co najmniej jeden epizod drgawek jawnych klinicznie; 3) przed włączeniem leczenia przeciwdrgawkowego należy wykluczyć zaburzenia elektrolitowe oraz hipoglikemię; 4) u noworodków z encefalopatią niedotlenieniowo-niedokrwienną (ENN), ze względu na duże ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych, należy zastosować profilaktyczną podaż fenobarbitalu; 5) u noworodków z objawami ciężkiej niewydolności krążenia oraz z powtarzającymi się epizodami drgawek, jako drugi lek powinna być zastosowana fenytoina; 6) ze względu na ryzyko hipotensji, podczas podaży midazolamu należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. Prawidłowa odpowiedź to:
47
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zakażeń układu moczowego (ZUM) u noworodków:
48
Noworodek urodzony przedwcześnie (25. tydzień ciąży) w 5. dobie życia z aktualną masą ciała 700 g. Na wentylacji zastępczej (tryb ciśnieniowo-zmienny). Aktualne parametry wentylacji: PIP 24 cmH2O, PEEP +6,0 cmH2O, częstość oddechów 55/min, FiO2 0,4, czas wdechu 0,35 s. W planowo wykonanym badaniu RKZ: pH 7,41, PaO2 85 mmHg, PaCO2 28 mmHg, BE (-0,5) mmol/l, HCO3 24,4 mmol/l. Lekarz dyżurny osłuchał klatkę piersiową i stwierdził nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy, symetryczny. Obserwacja aktualnych wskazań kardiomonitora: HR 140/min, SpO2 98%. Wskaż prawidłowe postępowanie:
49
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia moczopędnego furosemidem: 1) działanie diuretyczne dotyczy głównie ramienia wstępującego pętli Henlego; 2) podczas terapii dochodzi do zwiększenia wydalania sodu oraz zmniejszenia wydalania potasu z organizmu; 3) przyspiesza katabolizm prostaglandyn, przez co wpływa na skuteczność leczenia przetrwałego przewodu tętniczego (PDA) u noworodków urodzonych przedwcześnie; 4) wykazuje potencjalne działanie ototoksyczne, szczególnie u pacjentów jednocześnie leczonych aminoglikozydami; 5) nie może być podawany doustnie. Prawidłowa odpowiedź to:
50
Ostre uszkodzenie nerek u noworodka przebiega z gwałtownym upośledzeniem czynności wydalniczej nerek, co powoduje zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, nagromadzenie toksyn mocznicowych (kreatynina, mocznik, kwas moczowy) i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej oraz wodno-elektrolitowej. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ostrego uszkodzenia nerek u noworodka: 1) może okresowo przebiegać bezobjawowo; 2) śmiertelność w ciężkim ostrym uszkodzeniu nerek sięga 70%; 3) im młodszy wiek ciążowy i mniejsza dojrzałość noworodka, tym większe ryzyko wystąpienia uszkodzenia nefronów; 4) istotna jest patologia matczyna przedciążowa, ciążowa i okołoporodowa; 5) kryteria rozpoznania to wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o co najmniej 0,3 mg/dl w ciągu 48 godzin lub wzrost co najmniej 1,5-krotny w porównaniu do poprzednich najniższych wartości w ciągu 7 dni lub zmniejszenie diurezy godzinowej <0,5 ml/kg m.c./godzinę w ciągu 6-12 godzin. Prawidłowa odpowiedź to:
51
Ostre uszkodzenie nerek u noworodka może mieć postać przednerkową, nerkową i zanerkową. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
52
Istnieją grupy ryzyka wymagające bezwzględnej i względnej suplementacji żelazem. Wskaż grupy ryzyka bezwzględnej suplementacji żelazem: 1) dzieci urodzone przedwcześnie; 2) dzieci z ciąży wielopłodowej; 3) dzieci z nawracającymi zakażeniami układu oddechowego i pokarmowego; 4) noworodki zbyt małe do wieku płodowego (2000-2500 g) i z małą urodzeniową masą ciała (<2000 g); 5) dzieci matek z niedoborem żelaza lub niedokrwistością, cukrzycą, chorobami przewlekłymi, nadciśnieniem lub stanem przedrzucawkowym. Prawidłowa odpowiedź to:
53
Stężenie ferrytyny w surowicy jest proporcjonalne do zapasów żelaza w organizmie. Dla pełnej oceny statusu żelaza, poza oznaczeniem ferrytyny należy:
54
Żelazo jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju dziecka. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące niedoboru żelaza: 1) niemowlęta z niedoborem żelaza mogą prezentować objawy wynikające z zaburzeń funkcji hipokampa, zmniejszonej mielinizacji, zaburzeń zachowania i metabolizmu dopaminy; 2) wpływ niedoboru żelaza zaznacza się szczególnie w tkankach o dużym zapotrzebowaniu energetycznym: ośrodkowym układzie nerwowym, układzie krwiotwórczym i tkance nabłonkowej; 3) większość niedokrwistości w chorobach przewlekłych jest wywołana przez czynnościowy niedobór żelaza; 4) w diagnostyce niedoboru żelaza nie zaleca się oznaczania wolnego żelaza i całkowitej zdolności wiązania żelaza w surowicy; 5) niedotlenienie tkanek związane z niedokrwistością nasila objawy niedoboru żelaza. Prawidłowa odpowiedź to:
55
Blueberry muffin syndrome jest rzadkim zespołem klinicznym występującym u noworodków. Charakteryzuje się obecnością licznych, niebiesko-czerwonych lub fioletowych, plamisto-grudkowych zmian skórnych. Są to ogniska erytropoezy skórnej, które mogą występować w przebiegu: 1) infekcji wewnątrzmacicznej; 2) choroby hemolitycznej noworodków; 3) zespołu przetoczenia między bliźniakami; 4) wrodzonej białaczki; 5) histiocytozy. Prawidłowa odpowiedź to:
56
Wrodzona biegunka chlorowa jest rzadką przyczyną biegunki noworodkowej. W jej przebiegu nieprawidłowo funkcjonuje nabłonek jelita krętego i okrężnicy. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tej choroby: 1) jest dziedziczona w sprzężeniu z chromosomem X; 2) występuje wodnista biegunka, wymioty, odwodnienie; 3) w badaniach laboratoryjnych charakterystyczna jest alkaloza metaboliczna, hipochloremia i hipokaliemia w surowicy; 4) wysokie jest stężenie jonów chlorkowych w stolcu u pacjentów z prawidłową wolemią i stężeniem elektrolitów w surowicy; 5) prenatalnie często pierwszym objawem biegunki chlorowej jest wielowodzie. Prawidłowa odpowiedź to:
57
Najczęstszą wadą rozwojową układu nerwowego jest rozszczep kręgosłupa. Powstaje między 21. a 28. dniem ciąży. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rozszczepu kręgosłupa: 1) w 62% wada jest zlokalizowana na poziomie kręgosłupa lędźwiowego; 2) niedobór kwasu foliowego w organizmie matki przed ciążą i w czasie ciąży jest jednym z czynników sprawczych otwartego rozszczepu kręgosłupa; 3) zamkniętym postaciom wady często towarzyszą tłuszczaki, przebarwienia skóry, znamiona, zatoka włosowata; 4) kryteria kwalifikujące płód do operacji prenatalnej rozszczepu kręgosłupa to: wiek ciążowy >27. t.c., prawidłowy kariotyp, brak innych wad wrodzonych, średnica komory bocznej <17 mm, górny poziom uszkodzenia MMC (myelomeningocele) poniżej Th1, potwierdzony w rezonansie magnetycznym zespół Arnolda-Chiariego II; 5) prenatalna operacja rozszczepu kręgosłupa skraca okres ekspozycji rdzenia kręgowego i nerwów rdzeniowych na toksyczne działanie płynu owodniowego i urazy mechaniczne. Prawidłowa odpowiedź to:
58
Wrodzony zespół nerczycowy to grupa rzadkich chorób powodujących zespół nerczycowy, który rozwija się do końca 3. miesiąca życia. Występuje pierwotny i wtórny wrodzony zespół nerczycowy. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące pierwotnego wrodzonego zespołu nerczycowego:
59
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące grup ryzyka zakażenia układu moczowego u noworodków i małych niemowląt: 1) płeć męska u dzieci poniżej 3. miesiąca życia; 2) odpływ pęcherzowo-moczowodowy; 3) wodonercze dużego stopnia; 4) cukrzyca u matki w ciąży; 5) długotrwałe cewnikowanie pęcherza moczowego. Prawidłowa odpowiedź to:
60
Które z czynników nie zwiększają istotnie ryzyka wystąpienia wewnątrzmacicznego zahamowania wrastania u płodu? 1) wiek matki powyżej 35 lat; 2) ciężka praca fizyczna w ciąży; 3) przewlekłe podawanie steroidów w ciąży; 4) wysoki indeks masy ciała matki (BMI); 5) poprzedni poród zakończony przed terminem; 6) nieprawidłowe umiejscowienie łożyska. Prawidłowa odpowiedź to:
61
W badaniu USG płuc można zobaczyć obraz pogrubiałej linii opłucnej w przypadku: 1) ZZO; 2) MAS; 3) odma opłucnowa; 4) zapalenie płuc; 5) TTN. Prawidłowa odpowiedź to:
62
Terapia wysokoprzepływowa z zastosowaniem kaniul nosowych (HFNC) jest cennym uzupełnieniem stosowanych dotychczas sposobów nieinwazyjnego wsparcia oddechu. Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące tej terapii: 1) za wysoki i bezpieczny przepływ uznaje się wartość >8 l/min; 2) HFNC wytwarza dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych ale jest ono zmienne i niekontrolowane; 3) jest to dobra alternatywa zamiast wsparcia nCPAP dla wcześniaków <28. t.c.; 4) przeciwwskazaniem do stosowania HFNC jest uraz nosa związany z wcześniejszym stosowaniem nCPAP; 5) jest to dobra metoda wsparcia oddechu dla wcześniaka urodzonego w 31. t.c. z ZZO o łagodnym przebiegu. Prawidłowa odpowiedź to:
63
U wcześniaka z 26. t.c. w 3. dobie życia rozpoznano hsPDA. Dziecko zakwalifikowano do leczenia farmakologicznego. Wskaż bezwzględne przeciwwskazania do zastosowania preparatu PEDEA (dożylny ibuprofen): 1) wstrząs septyczny; 2) małopłytkowość - poziom PLT 60 tys./µl; 3) różowe podbarwienie treści z dróg oddechowych; 4) stężenie kreatyniny 1,6 mg/dl; 5) oliguria 0,4 ml/kg/h. Prawidłowa odpowiedź to:
64
Noworodek donoszony urodzony w stanie dobrym, oceniony w skali Apgar na 10/10 pkt. W 7. godzinie życia pielęgniarka zgłosiła, że podczas wykonywania testu pulsoksymetrycznego zmierzono saturację 88% na prawej kończynie górnej oraz 93% na prawej kończynie dolnej. Krzywa pulsoksymetryczna była prawidłowa. Dziecko nie prezentuje żadnych zaburzeń oddychania. W takiej sytuacji należy: 1) powtórzyć badanie za 1-2 godziny; 2) po zbadaniu noworodka i wykluczeniu innych przyczyn obniżonej saturacji należy uznać wynik badania za dodatni; 3) noworodek nie wymaga pilnej diagnostyki echokardiograficznej; 4) taki wynik może wskazywać na całkowite nieprawidłowe połączenie żył płucnych (TAPVC); 5) taki wynik jest typowy u noworodków z zespołem hipoplazji lewego serca (HLHS). Prawidłowa odpowiedź to:
65
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące stosowania kofeiny w neonatologii: 1) zwiększa wrażliwość ośrodka oddechowego na wzrost pCO2; 2) wykazuje działanie neuroprotekcyjne poprzez wzrost aktywności adenozyny; 3) lek ten wymaga rutynowego monitorowania stężenia w surowicy; 4) wykazuje dodatni efekt inotropowy; 5) zwiększa transkrypcje białka B surfaktantu; 6) leczenie kończy się zazwyczaj około 33.-34. tygodnia wieku postkoncepcyjnego. Prawidłowa odpowiedź to:
66
Podczas porodu noworodka donoszonego neonatolog dowiaduje się od położników, że badanie określające status serologiczny HIV u matki wykonane w 11. t.c. było ujemne. W chwili przyjęcia na blok porodowy matka nie posiadała wyniku badania w kierunku HIV z III trymestru ciąży. Jeszcze przed porodem położnicy wykonali u matki szybki test wykrywający przeciwciała anty-HIV, którego wynik okazał się być dodatni. W tej sytuacji: 1) dodatni wynik szybkiego testu jest podstawą do rozpoznania zakażenia HIV u matki; 2) należy zastosować profilaktykę 1-lekową u noworodka przed 48 godz. życia; 3) należy zastosować profilaktykę 3-lekową u noworodka od 72 godz. życia; 4) należy zastosować profilaktykę 3-lekową u noworodka przed 48 godz. życia; 5) dalsze decyzje powinny być podejmowane po uzyskaniu wyników testu potwierdzenia u matki. Prawidłowa odpowiedź to:
67
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia nabytego zakażenia wirusem CMV: 1) celem leczenia jest uzyskanie ujemnego wyniku badania PCR CMV we krwi, ustąpienie objawów klinicznych nie jest niezbędnym warunkiem zakończenia leczenia; 2) jeżeli noworodek jest w stanie dobrym w leczeniu stosuje się wyłącznie walgancyklowir w dawce 16 mg/kg m.c./dawkę doustnie; 3) czas leczenia powinien wynosić minimum 6 miesięcy; 4) po 2 tygodniach leczenia konieczna jest ocena liczby kopii wirusa we krwi i moczu; 5) u dzieci w bardzo ciężkim stanie należy rozważyć podanie ludzkiej hiperimmunizowanej immunoglobuliny anty-CMV. Prawidłowa odpowiedź to:
68
Współczynnik umieralności okołoporodowej jest najlepszym wskaźnikiem oceny jakości leczenia na oddziałach położniczych i noworodkowych w ujęciu demograficznym. Do powyższego wskaźnika nie wlicza się współczynników umieralności: 1) przedporodowej; 2) śródporodowej; 3) noworodkowej wczesnej; 4) noworodkowej późnej; 5) matczynej. Prawidłowa odpowiedź to:
69
Które z objawów w USG mogą przemawiać za rozpoznaniem NEC? 1) ściana jelita o grubości 2 mm; 2) pneumatoza jelitowa; 3) wysokooporowy, wzmożony przepływ krwi w tętnicy krezkowej górnej; 4) brak lub zwolniona perystaltyka jelit; 5) gaz w układzie żyły wrotnej. Prawidłowa odpowiedź to:
70
Która z czynności wykonywane z preparatem przed przetoczeniem krwi noworodkowi zapobiega chorobie przeszczep przeciw biorcy (TA-GvHD)?
71
Które z objawów i anomalii są charakterystyczne dla zespołu Beckwitha-Wiedemanna w okresie noworodkowym? 1) hiperglikemia; 2) przerost języka (makroglosja); 3) kardiomegalia; 4) policytemia; 5) hipotrofia; 6) bruzdy na małżowinach usznych. Prawidłowa odpowiedź to:
72
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki osteopenii wcześniaków: 1) kompleksowa ocena parametrów biochemicznych powinna być wykonywana rutynowo u każdego wcześniaka urodzonego ≤32 t.c.; 2) w skład diagnostyki wchodzi oznaczanie stężenia parathormonu (PTH), które musi być rutynowo wykonywane u każdego pacjenta; 3) kompleksowa ocena parametrów biochemicznych powinna być wykonywana rutynowo u każdego wcześniaka urodzonego ≤34 t.c.; 4) u dzieci żywionych wyłącznie enteralnie ocenę parametrów biochemicznych powinno się wykonywać co tydzień; 5) złotym standardem diagnostyki osteopenii wcześniaków jest RTG kości. Prawidłowa odpowiedź to:
73
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to heterogenne zaburzenie o wczesnym początku. Noworodki z powikłaniami okołoporodowymi wymagają prowadzenia monitorowania w tym zakresie. Do czynników ryzyka ADHD zalicza się m.in: 1) nikotynizm i substancje psychoaktywne zażywane przez matkę; 2) narażenie w ciąży na działanie toksyn (np. ołów, pestycydy); 3) małą masę urodzeniowa; 4) stres okołoporodowy i uszkodzenia OUN; 5) skrajne wcześniactwo. Prawidłowa odpowiedź to:
74
Rdzeniowy zanik mięśniowy SMA jest genetycznie uwarunkowaną, postępującą chorobą powodującą degenerację motoneuronów rdzenia kręgowego. Schorzenie to: 1) występuje u około 1 na 7000-7500 tys. noworodków; 2) w Polsce od 2021 r. znajduje się w Programie Badań Przesiewowych u noworodka; 3) nie podlega żadnemu leczeniu; 4) może się objawiać już w wieku noworodkowym lub (co zdarza się częściej) w wieku późniejszym; 5) podlega leczeniu w programie lekowym finansowanym przez NFZ. Prawidłowa odpowiedź to:
75
Rozpoznanie ostrego uszkodzenia nerek u noworodka opiera się o ocenę stężenia kreatyniny w surowicy lub diurezę godzinową, przy czym decyduje najbardziej nieprawidłowy wynik z ocenianych parametrów. Obowiązujące kryteria rozpoznania to: 1) wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o co najmniej 0,3 mg/dl w ciągu 24 godzin lub wzrost co najmniej 1,5-krotny względem poprzednich wartości w ciągu 7 dni; 2) wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o co najmniej 0,3 mg/dl w ciągu 48 godzin lub wzrost co najmniej 1,5-krotny względem poprzednich wartości w ciągu 7 dni; 3) zmniejszenie diurezy godzinowej <0,5 ml/kg m.c./godz. w ciągu 6-12 godz.; 4) zmniejszenie diurezy godzinowej <1,0 ml/kg m.c./godz. w ciągu 6-12 godz.; 5) zmniejszenie diurezy godzinowej <0,5 ml/kg m.c./godz. w ciągu 12-24 godz. Prawidłowa odpowiedź to:
76
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ostrego uszkodzenia nerek u noworodka (Acute Kidney Injury, AKI): 1) śmiertelność AKI u noworodka sięga 50%; 2) przejawia się zaburzeniami diurezy, retencją płynów, zaburzeniami gospodarki elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej; 3) późnym następstwem AKI może być przewlekła choroba nerek; 4) AKI to gwałtowne upośledzenie czynności wydalniczej nerek; 5) może mieć charakter odwracalny i nieodwracalny. Prawidłowa odpowiedź to:
77
Podstawowym lekiem moczopędnym stosowanym w ostrym uszkodzeniu nerek u noworodka jest furosemid. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące jego stosowania: 1) dawka furosemidu to 1 mg/kg/mc z możliwością zwiększenia do 3-5 mg/kg/mc (jednorazowa próba - brak odpowiedzi świadczy o braku działania); 2) efekt terapeutyczny jest u noworodków natychmiastowy, a czas działania to 6-8 godz.; 3) efekt terapeutyczny jest u noworodków obserwowany po 1-2 godz., a czas działania to 6-8 godz.; 4) wobec potencjalnego efektu ototoksycznego możliwe jest obniżenie dawki poprzez podaż ciągłą (bolus 1 mg/kg/m.c., a następnie 0,1-0,2 mg/kg m.c./godz.); 5) furosemid znosi działanie diuretyczne dopaminy i leki te nie powinny być podawane jednoczasowo. Prawidłowa odpowiedź to:
78
Skuteczność fototerapii zależy od: 1) długości światła (zalecane pasmo 460-490 nm) i nasilenia światła; 2) tylko od długości światła (zalecane pasmo 460-490 nm); 3) powierzchni naświetlania; 4) ciągłości naświetlania (przerwy tylko na karmienie i niezbędne czynności); 5) ciągłości naświetlania (przerwy 3-4 godzinne między cyklami naświetlania). Prawidłowa odpowiedź to:
79
Po wdrożeniu nowych rekomendacji Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) z 2022 r. dotyczących postępowania w hiperbilirubinemii u noworodków ≥35. tyg. wieku ciążowego zaleca się korzystanie z kalkulatora Bilitool (z uwzględnieniem czynników ryzyka) w następujących sytuacjach: 1) decyzja o rozpoczęciu leczenia; 2) jedynie decyzja o rozpoczęciu leczenia noworodków urodzonych przedwcześnie; 3) decyzja o kontroli całkowitego stężenia bilirubiny (Total Serum Bilirubin, TSB); 4) decyzja o wypisie ze szpitala; 5) jedynie decyzje podejmowane ambulatoryjnie co do kierowania noworodka do szpitala. Prawidłowa odpowiedź to:
80
Alkohol wpływa teratogennie na płód powodując tzw. spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (FASD). Rozpoznawanie FASD jest ważne dla przyszłości dziecka. Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) przenikanie cząsteczek alkoholu przez łożysko potwierdzono w badaniach już w ubiegłym wieku; 2) prenatalna ekspozycja na alkohol może przyczyniać się do uszkodzeń mózgu i opóźnień rozwojowych; 3) w Polsce częstość FASD jest niższa niż w populacji ogólnej na świecie; 4) w Polsce nie istnieją zalecenia dotyczące rozpoznawania FASD; 5) rozpoznawanie FASD jest procesem wieloetapowym i wymaga współpracy różnych specjalistów. Prawidłowa odpowiedź to:
81
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1324) obecność lekarza oddziału neonatologicznego w sali porodowej przed lub po urodzeniu noworodka jest wymagana w przypadku: 1) każdego porodu odbywającego się w szpitalu; 2) każdego porodu zabiegowego; 3) każdego porodu przedwczesnego; 4) porodu u ciężarnej z patologicznym przebiegiem ciąży; 5) porodu u ciężarnej z przewidywanymi lub stwierdzanymi u noworodka wadami wrodzonymi. Prawidłowa odpowiedź to:
82
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1324): 1) osobą sprawującą opiekę nad porodem fizjologicznym i urodzonym noworodkiem jest jedna osoba - położna; 2) osobą sprawującą opiekę nad porodem fizjologicznym jest położna, a nad urodzonym noworodkiem pielęgniarka noworodkowa; 3) kontakt „skóra do skóry” może być przerwany wyłącznie w sytuacji wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia matki lub noworodka, odnotowanego w dokumentacji medycznej; 4) w okresie pierwszych 12. godzin życia noworodka lekarz oddziału neonatologicznego, w obecności matki lub ojca przeprowadza badanie kliniczne noworodka; badania tego nie należy wykonywać w okresie kontaktu „skóra do skóry” jeżeli nie występuje podejrzenie zagrożenia życia lub zdrowia noworodka; 5) opieka pielęgnacyjna nad położnicą i noworodkiem na oddziale połogowym jest realizowana przez położną. Prawidłowa odpowiedź to:
83
Łojotokowe zapalenie skóry ŁZS u noworodków manifestuje się w postaci tzw. trądziku noworodkowego, który: 1) dotyczy około 20% noworodków; 2) zlokalizowany jest na twarzy, głównie policzkach; 3) może występować jako zlokalizowane ŁZS, bez zmian w innych niż twarz okolicach ciała; 4) związany jest z wpływem androgenów matczynych; 5) związany jest z wpływem estrogenów matczynych. Prawidłowa odpowiedź to:
84
Charakterystyczne, kluczowe dla rozpoznawania cechy płodowego zespołu alkoholowego FASD to: 1) małogłowie; 2) haczykowaty nos; 3) krótkie szpary powiekowe; 4) wygładzenie rynienki podnosowej; 5) wąska czerwień wargowa górna. Prawidłowa odpowiedź to:
85
Nirsewimab jest przeciwciałem monoklonalnym dopuszczonym do stosowania w celu zapobiegania zakażeniu RSV u noworodków, niemowląt i małych dzieci. Polskie Towarzystwo Pediatryczne rekomenduje co następuje: 1) nirsewimab podaje się w pojedynczej dawce, domięśniowo; 2) nirsewimab podaje się w co najmniej 3 dawkach w sezonie, domięśniowo; 3) noworodki urodzone w sezonie zachorowań powinny otrzymać immunizację najlepiej jeszcze w trakcie hospitalizacji na oddziale neonatologicznym; 4) noworodki urodzone poza sezonem zachorowań powinny otrzymać immunizację przed rozpoczęciem sezonu zachorowań; 5) wszystkie noworodki powinny otrzymać immunizację najlepiej jeszcze w trakcie hospitalizacji na oddziale neonatologicznym. Prawidłowa odpowiedź to:
86
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące zapobiegania zakażeniom RSV u noworodka i niemowlęcia w pierwszym półroczu życia: 1) istnieje możliwość zaszczepienia noworodka przeciwko zakażeniu RSV, najlepiej jeszcze przed opuszczeniem oddziału; 2) kobieta może zostać zaszczepiona w ciąży przeciwko zakażeniu RSV, aby chronić następowo dziecko; 3) istnieje możliwość immunizacji biernej noworodka przeciwko zakażeniu RSV, jednokrotna podaż - najlepiej jeszcze przed opuszczeniem oddziału; 4) zaleca się immunizację bierną u kobiet w ciąży (przeciwciała przechodzą przez łożysko) przeciwko zakażeniu RSV, aby chronić następowo dziecko; 5) zaleca się szczepienie kobiet w ciąży miedzy 32. a 36. t.c., a w szczególnych przypadkach już od 28 tyg. ciąży. Prawidłowa odpowiedź to:
87
Wskaż czynności oraz procedury podejmowane w ramach opieki paliatywnej nad noworodkiem: 1) leczenie przeciwbólowe, w tym z zastosowaniem leków opioidowych; 2) przetaczanie preparatów krwi i krwiopochodnych; 3) wsparcie oddechowe z zastosowaniem: tlenoterapii biernej, nieinwazyjnego wsparcia oddechowego, np. nCPAP i wentylacji mechanicznej konwencjonalnej; 4) stosowanie leków z grupy katecholamin; 5) prowadzenie żywienia, w tym żywienia parenteralnego; 6) stosowanie leków przeciwdrgawkowych. Prawidłowa odpowiedź to:
88
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące tzw. „późnego wcześniactwa”: 1) do powikłań związanych z późnym wcześniactwem należą m.in.: zaburzenia oddychania, hipoglikemia, zaburzenia termoregulacji, ponowna wczesna hospitalizacja; 2) jednym z czynników epidemiologicznych może być ciąża wielopłodowa; 3) późne wcześniaki to grupa dzieci o zwiększonym ryzyku zachorowalności i umieralności; 4) do powikłań odległych należą zaburzenia rozwoju psychoruchowego, mózgowe porażenie dziecięce, nadciśnienie i otyłość; 5) przez ten termin rozumie się noworodka urodzonego między 33+0/7 do 36+6/7 tygodniem ciąży; 6) poród takiego dziecka powinien odbywać się w asyście personelu przeszkolonego w resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Prawidłowa odpowiedź to:
89
Jednym z powikłań w ciążach wielopłodowych jest zespół przetoczenia między bliźniętami (TTTS). Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące TTTS: 1) większość łożysk jednokosmówkowych posiada połączenia naczyniowe między układami, i około 50% z nich rozwinie TTTS; 2) TTTS może wystąpić zarówno w postaci przewlekłej jak i ostrej. Częściej występuje postać ostra; 3) biorca cechuje się większą urodzeniową masą ciała - hipertrofią, policytemią, niewydolnością krążenia, hiperproteinemią; 4) dawca cechuje się hipotrofią, hipoglikemią, hipoalbuminemią, wysokim stężeniem matczynej immunoglobuliny G; 5) do prenatalnych metod leczenia należą: amnioredukcja, septostomia, selektywna fotokoagulacja laserowa połączeń naczyniowych; 6) nie wykazano żeby TTTS miał wpływ na późniejszy rozwój powikłań neurologicznych. Prawidłowa odpowiedź to:
90
W trakcie resuscytacji krążeniowo oddechowej u noworodka donoszonego, urodzonego w 38. t.c., w przypadku konieczności zastosowania wentylacji na sali porodowej powinno się zastosować na początku następujące parametry wentylacji:
91
Noworodki urodzone przedwcześnie odczuwają ból intensywniej niż noworodki donoszone. Ma to związek m.in. z wyższą aktywnością neuronalną w odpowiedzi na bodziec bólowy. Wskaż prawidłowe połączenie środków stosowanych w leczeniu bólu z odpowiadającym mu działaniem niepożądanym: 1) morfina; 2) fentanyl; 3) ketamina; 4) krem EMLA; 5) paracetamol; a) hipotensja; b) methemoglobinemia; c) bradykardia; d) hipertensja; e) krwawienie. Prawidłowa odpowiedź to:
92
Wskaż prawidłową/rekomendowaną wartość saturacji przedprzewodowej w 5 minucie życia noworodka:
93
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące podaży surfaktantu: 1) surfaktant należy podać wcześniakom poniżej 30. t.c. wymagającym intubacji na sali porodowej; 2) jeśli w trakcie podaży surfaktantu wystąpi hipoksja, bradykardia lub obniżenie podatności płuc powinno się natychmiastowo rozważyć odsysanie dróg oddechowych; 3) u noworodków oddychających spontanicznie, leczonych przy użyciu wentylacji nieinwazyjnej preferowaną metodą podaży jest metoda LISA; 4) surfaktant nie powinien być stosowany w zespole aspiracji smółki; 5) zaleca się podaż u noworodków leczonych za pomocą nCPAP z ciśnieniem min. 6 cm H2O i zapotrzebowaniem na tlen przekraczającym 30%. Prawidłowa odpowiedź to:
94
Na oddział intensywnej terapii przyjęto noworodka urodzonego w 26. t.c. z urodzeniową masą ciała 920 g. Dziecko z uwagi na stan kliniczny zostało zaintubowane na sali porodowej. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące żywienia u opisanego dziecka: 1) w przypadku konieczności prowadzenia żywienia parenteralnego z użyciem obwodowego naczynia żylnego osmolalność stosowanego roztworu nie powinna przekraczać 600 mOsm; 2) w przypadku wystąpienia u noworodka sepsy zaleca się natychmiastowe odstawienie emulsji tłuszczowych w żywieniu parenteralnym; 3) gdy wartości glikemii utrzymują się na poziomie 180 mg/dL i więcej, pierwszym krokiem powinno być zastosowanie wlewu ciągłego z insuliny w dawce 0,1-0,5J/Kg m.c./godz.; 4) stężenie aminokwasów w żywieniu parenteralnym pierwszego dnia może wynosić 1,5 g/kg/dobę, a całkowita objętość płynów to 60-80 ml/kg m.c./dobę; 5) w przypadku braku innego dostępu naczyniowego dopuszcza się możliwość prowadzenia żywienia parenteralnego przez cewnik założony do tętnicy pępowinowej w wysokim położeniu; 6) w kolejnych dobach żywienie parenteralne można zakończyć w przypadku tolerancji karmienia enteralnego przy objętości 100-120 ml/kg. Prawidłowa odpowiedź to:
95
W trakcie zbierania wywiadu z kobietą rodzącą w 38. t.c. otrzymano informację, że mama dziecka jest nosicielką wirusa HIV. Zakażenie zostało rozpoznane w 8. t.c. Od tego czasu kobieta pozostawała pod opieką poradni chorób zakaźnych. W ostatnich 4 tygodniach przed porodem wiremia u rodzącej wynosiła <50 kopii/ml. Wskaż dalsze postępowanie: 1) po urodzeniu dziecka odśluzowanie zaaspirowanej treści z górnych dróg oddechowych, a w przypadku zabrudzenia ciała dziecka krwią i wydzielinami matki wykonanie kąpieli; 2) w przypadku chęci karmienia piersią należy poinformować matkę, że przy obecnej wiremii jest to możliwe, a ryzyko zakażenia noworodka jest bardzo małe <1%, ale nie zerowe; 3) po zebraniu wywiadu, pilnie skonsultować się z obecnym na sali porodowej położnikiem celem podjęcia decyzji o rozwiązaniu ciąży drogą cięcia cesarskiego; 4) po urodzeniu, celem profilaktyki transmisji zakażenia na noworodka, włączyć leczenie Retrovirem doustnie przez 4 tygodnie; 5) po urodzeniu, celem profilaktyki transmisji zakażenia na noworodka, włączyć terapię trójlekową CART; 6) pierwsze badanie HIV RNA powinno mieć miejsce w wieku ≥30 dni. Prawidłowa odpowiedź to:
96
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące cytomegalii wrodzonej (wCMV): 1) około połowa przypadków cytomegalii wrodzonej jest spowodowana reaktywacją zakażenia lub reinfekcją u ciężarnej; 2) wskazane jest, aby u dzieci z podejrzeniem wCMV wykonać m.in. USG przezciemieniowe, zlecić konsultację okulistyczną oraz kardiologiczną; 3) z odchyleń w badaniach laboratoryjnych można zaobserwować małopłytkowość, niedokrwistość, podwyższone aktywność AST/ALT; 4) rozpoznanie opiera się na dodatnim badaniu PCR wykonanym z moczu noworodka; 5) do rozpoznania u noworodka wystarczy wykonanie testów immunoenzymatycznych metodą ELISA, celem wykrycia swoistych przeciwciał w klasie IgM i IgG; 6) każdy noworodek z rozpoznaną cytomegalią wrodzoną wymaga zastosowania leczenia. Prawidłowa odpowiedź to:
97
Optymalnym sposobem żywienia noworodków i niemowląt jest karmienie piersią. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące karmienia mlekiem matki: 1) siara (colostrum) w porównaniu do mleka dojrzałego charakteryzuje się mniejszą zawartością lipidów oraz węglowodanów; 2) w przypadku noworodków z rozpoznanym rozszczepem podniebienia karmienie mlekiem matki jest względnie przeciwwskazane; 3) do stałych przeciwwskazań do karmienia naturalnego ze strony matki należy zakażenie HIV oraz HTLV-1 i 2; 4) po wprowadzeniu żywności uzupełniającej, zwłaszcza glutenu zaleca się kontynuowanie karmienia pokarmem naturalnym przynajmniej przez kolejne 2-3 miesiące; 5) u dzieci z masą ciała <1500 g zaleca się wprowadzanie wzmacniacza mleka kobiecego (HMF), chyba że dieta matki jest pełnowartościowa; 6) w przypadku dzieci w złym stanie klinicznym, u którym karmienie drogą enteralną jest przeciwwskazane dopuszcza się pędzlowanie jamy ustnej pokarmem matki. Prawidłowa odpowiedź to:
98
Wskaż najwłaściwsze postępowanie u noworodka donoszonego wydolnego krążeniowo, u którego wystąpiły drgawki nie poddające się leczeniu fenobarbitalem (łączna dawka 40 mg/kg), w wywiadzie u rodzeństwa zgon w 1. miesiącu życia oraz drgawki niepoddające się leczeniu (rozpoznana kanałopatia, mutacja w genie KCNQ):
99
Noworodek płci żeńskiej o masie ciała 3600 g, urodzony w 40. t.c. drogą cięcia cesarskiego. W prenatalnym badaniu ultrasonograficznym stwierdzono obecność wady ośrodkowego układu nerwowego - agenezja ciała modzelowatego. Noworodek oceniony w skali Apgar w 1.,3.,5.,10. minucie życia odpowiednio na 0,0,2,3 punktów, pH z naczyń pępowinowych 6,82 (BE -19); 6,88 (BE -17). Po urodzeniu zaintubowano i rozpoczęto wentylację SIMV z FiO2 100%. Po przyjęciu na oddział intensywnej terapii noworodek wentylowany jak dotychczas, z założonego cewnika do tętnicy pępowinowej pobrano parametry równowagi kwasowo-zasadowej w 1. godzinie życia, stwierdzając pH 7,02, pCO2 42 mmHg, PaO2 30 mmHg, NaHCO3 14 mEq/l, BE -13mEg/l. Pacjenta oceniono w 2. godzinie życia w skali Thompsona na 15 punktów. W badaniu przedmiotowym lekarz dyżurny nie stwierdził u dziecka cech dysmorfii. W dodatkowych badaniach obrazowych z odchyleń stwierdzono wyłącznie agenezję ciała modzelowatego. Wskaż najwłaściwsze postępowanie:
100
W 48. dobie życia u noworodka urodzonego w 27. tygodniu ciąży stwierdzono pogorszenie stanu ogólnego z objawami septycznymi. Noworodek od 10 dni wyłącznie karmiony enteralnie pokarmem kobiecym z dobrą tolerancją, bez wkłucia. W badaniach dodatkowych z odchyleń stwierdzono: małopłytkowość 40 tyś/µl oraz podwyższone wartości bilirubiny bezpośredniej 85 µmol/l (przy całkowitej 92 µmol/l). Wykładniki stanu zapalnego (CRP; PCT; IL-6) w granicach wartości referencyjnych. Noworodek aktualnie wymaga wsparcia oddechu HFNC z FiO2 30%, bez pogorszenia wydolności oddechowej w ostatnich dniach. Lekarz prowadzący podjął decyzję o wykonaniu w momencie pogorszenia stanu ogólnego pacjenta badanie CMV PCR z moczu uzyskując dodatni wynik. Pobrano również CMV PCR z krwi - wynik dodatni, liczba kopii wirusa 3 x 105. Zgodnie z protokołem postępowania ze skrajnie niedojrzałym dzieckiem w ośrodku, w którym pacjent przebywa CMV pobiera się zawsze w 1. tygodniu życia (CMV PCR moczu naszego pacjenta w 5. dobie życia - ujemny). Wskaż najwłaściwsze postępowanie:
101
Wskaż pacjentów ze wskazaniem do przetoczenia preparatów krwiopochodnych: 1) koncentrat krwinek płytkowych u donoszonych noworodków bez objawów krwawienia, gdy poziom PLT <50 x 109/L; 2) koncentrat krwinek czerwonych u bezobjawowych noworodków z hematokrytem <21% i hemoglobiną <7 g/dl; 3) krioprecypitat u pacjentów z niedoborem fibrynogenu z towarzyszącym krwawieniem; 4) świeżo mrożone osocze u pacjenta z rozsianym wykrzepianiem wewnątrznaczyniowym z objawami krwawienia; 5) koncentrat granulocytów u pacjentów w sepsie z towarzyszącą neutropenią. Prawidłowa odpowiedź to:
102
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące retinopatii wcześniaków: 1) badanie dna oka powinno być obowiązkowe dla dzieci urodzonych przed 32. t.c. lub z urodzeniową masą ciała <1500 g oraz u noworodków urodzonych przed 36. t.c. z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrastania, leczonych z zastosowaniem intensywnej tlenoterapii; 2) termin pierwszego badania okulistycznego jest uzależniony od dojrzałości noworodka, ale w celu uniknięcia zbyt późnego rozpoznania ostrej tylnej postaci ROP powinno się rozpoczynać od 4. tygodnia życia; 3) wystąpienie ostrej tylnej postaci ROP u wcześniaka jest wskazaniem do przeprowadzenia diagnostyki w kierunku zakażenie CMV; 4) po wypisie do domu odpowiedzialność za zorganizowanie dalszej opieki okulistycznej przejmują rodzice. Prawidłowa odpowiedź to:
103
Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) noworodki z HIE wymagają stałego monitorowania EEG tylko przez pierwsze 24 godziny hipotermii; 2) leczenie drgawek u pacjenta z HIE podczas procedury hipotermii może się odbywać wyłącznie na podstawie samej obserwacji klinicznej; 3) noworodki z HIE, z prawidłowym zapisem EEG w ciągu 24 godzin nie wymagają dalszego monitorowanie EEG; 4) fenobarbital jest nadal lekiem pierwszego rzutu w leczeniu napadów drgawkowych u noworodków z HIE; 5) leczenie przeciwdrgawkowe może być bezpiecznie odstawione po 6 miesiącach od ustąpienia ostrych napadów. Prawidłowa odpowiedź to:
104
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące fazy diuretycznej: 1) obserwowana od 2.,3. doby życia; 2) charakteryzuje się diurezą niezależną od podaży płynów; 3) wysoki przepływ moczu i wydalanie sodu są przypisywane gwałtownemu wzrostowi przesączania kłębkowego i reabsorpcji płynu zalegającego w płucach; 4) powoduje wzrost stężenia sodu w surowicy; 5) brak dynamicznej fazy diuretycznej wiąże się ze zwiększoną zapadalnością na BPD. Prawidłowa odpowiedź to:
105
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do farmakologicznej ligacji przewodu tętniczego ibuprofenem nie jest:
106
Które z noworodków mają obligatoryjne wskazania do wykonania badania USG OUN? 1) noworodek urodzony w 34. tygodniu ciąży bez czynników ryzyka uszkodzenia OUN; 2) noworodek urodzony w 32. tygodniu ciąży bez czynników ryzyka uszkodzenia OUN; 3) noworodek donoszony, eutroficzny, u matki trombocytopenia; 4) noworodek donoszony, eutroficzny, u matki cukrzyca leczona insuliną; 5) noworodek donoszony z IUGR. Prawidłowa odpowiedź to:
107
Stosowanie emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym u noworodków powinno opierać się o następujące zasady: 1) u wcześniaków z ELBW lub VLBW preferowany wlew od 1. doby życia; 2) emulsje tłuszczowe należy podawać początkowo w dawce 1,9 g/kg/dobę i dążyć do wartości 3,0-3,5 g/kg/dobę zwiększając o 0,5-1,0 g/kg/dobę; 3) zalecany jest wlew 24-godzinny; 4) powinny dostarczać około 20% energii pozabiałkowej; 5) emulsje powinny być podawane przez dreny chroniące przed działaniem światła. Prawidłowa odpowiedź to:
108
W swoich zaleceniach grupa ekspertów ESPGHAN sugeruje wartości referencyjne objętości pokarmu podawanego enteralnie na poziomie 150-180 ml/kg/dobę w postaci mleka kobiecego, które w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie powinno być wzbogacane. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące suplementacji w okresie noworodkowym:
109
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące przewodu tętniczego w ciężkim nadciśnieniu płucnym:
110
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wzmacniaczy mleka kobiecego: 1) powinny być stosowane u wszystkich noworodków urodzonych przedwcześnie niezależnie od ich dojrzałości i urodzeniowej masy ciała; 2) powinny być stosowane u noworodków z urodzeniową masą ciała <1500 g; 3) bezwzględnie należy je stosowane od 1. doby życia niezależnie od tolerowanej objętości pokarmu; 4) żaden z dostępnych wzmacniaczy pokarmu kobiecego w swoim składzie nie zawiera kwasów tłuszczowych; 5) w trakcie stosowania wzmacniacza pokarmu kobiecego należy okresowo kontrolować jonogram oraz parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej; 6) w żadnym wypadku nie należy stosować wzmacniaczy u dzieci po wypisie ze szpitala. Prawidłowa odpowiedź to:
111
Zalecenia suplementacji pierwiastkami śladowymi w żywieniu pozajelitowym, zarówno dla wcześniaka, jak i noworodka urodzonego o czasie są następujące: 1) cynk jest pierwiastkiem śladowym, który należy podawać od końca 1. tygodnia życia; 2) nie należy podawać pierwiastków śladowych u noworodków z niewydolnością nerek; 3) należy ograniczyć podaż manganu i miedzi u noworodków z cholestazą wątrobową; 4) nie należy podawać jodu u wszystkich noworodków żywionych pozajelitowo; 5) należy podawać chrom u wszystkich noworodków żywionych pozajelitowo. Prawidłowa odpowiedź to:
112
Do cech obrzęku mózgu u noworodka w ultrasonografii dwuwymiarowej i badaniu dopplerowskim nie należy:
113
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące terapii tlenkiem azotu (iNO) w przypadku przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków:
114
U noworodka urodzonego w 34. t.c. z masą ciała 1800 g lekarz decyduje się na żywienie parenteralne drogą naczyń obwodowych. Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) osmolarność płynu, który jest podawany powinna wynosić ≤600 mmOsm; 2) osmolarność płynu, który jest podawany powinna wynosić do 700 mmOsm, ponieważ przy wyższych zwiększa się ryzyko zapalenia żył; 3) stężenie glukozy powinno wynosić ≤12,5%; 4) podaż płynów w 1. dobie 80-100 ml/kg m.c/dobę; 5) podaż białka w 1. dobie 1,5 g/kg m.c. Prawidłowa odpowiedź to:
115
U noworodka urodzonego w 25. t.c.+2/7 prowadzone jest żywienie parenteralne przez wkłucie centralne. Noworodek jest w 4. d.ż. Podaż glukozy 8 mg/kg/min. W badaniach kontrolnych stwierdzono glikemie 180 mg/dl. Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) zmniejszyć podaż glukozy do 6 mg/kg/min i skontrolować glikemie za 1 godz.; 2) ze względu na skrajne wcześniactwo włączyć od razu insulinę w dawce 0,01 j/kg m.c/godz.; 3) ze względu na skrajne wcześniactwo włączyć od razu insulinę w dawce 0,05 j/kg m.c/godz.; 4) hiperglikemia zwiększa lipogenezę i wzrost ilości tkanki tłuszczowej; 5) hiperglikemia nasila reakcję zapalną w organizmie poprzez wzrost syntezy cząstek adhezyjnych na komórkach śródbłonka naczyń. Prawidłowa odpowiedź to:
116
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rozwoju noworodków urodzonych przedwcześnie: 1) wszystkie dzieci VLBW po opuszczeniu szpitala powinny być otoczone opieką specjalistyczną; 2) wszystkie dzieci ELBW powinny być kierowane do fizykoterapii; 3) ocena rozwoju dzieci urodzonych przedwcześnie powinna być odnoszona do ich wieku korygowanego; 4) ocena ruchów globalnych wg Prechtla ma znaczenie w prognozowaniu rozwoju; 5) ocena wg schematu HINE (Hammersmith Infant Neurological Examination) ma znaczenie w prognozowaniu pod kątem mózgowego porażenia dziecięcego. Prawidłowa odpowiedź to:
117
Badanie rezonansu magnetycznego głowy u noworodka wykonywane jest: 1) z uwagi na to, że jego czułość jest wyższa niż badania USG przez ciemiączko (lepiej uwidacznia substancję białą i szarą); 2) wykonywane jest u noworodka standardowo po przeprowadzonej procedurze chłodzenia; 3) wykonywane jest standardowo u wszystkich noworodków ELBW po upływie 1. tygodnia życia; 4) wykonywane jest standardowo u wszystkich noworodków ELBW przed wypisem do domu; 5) polecane jest do wykonania przy podejrzeniu zakrzepicy zatok żylnych mózgu. Prawidłowa odpowiedź to:
118
Ocena neurologiczna noworodka urodzonego o czasie po epizodzie niedotlenieniowo-niedokrwiennym w okresie okołoporodowym wymaga wykonania obrazowania metodą rezonansu magnetycznego (MR). Optymalny czas wykonania badania to:
119
U wcześniaków urodzonych przed ukończeniem 33. t.c. aż 8-krotnie wzrasta ryzyko wystąpienia zaburzeń ze spectrum autyzmu (ASD) w stosunku do noworodków urodzonych o czasie. Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) objawy ASD mogą pojawić się już w wieku niemowlęcym; 2) objawy ASD pojawiają się najwcześniej w 2. roku życia; 3) ASD wiąże się z zaburzeniem rozwoju społecznego, emocjonalnego i behawioralnego; 4) ASD wiąże się z zaburzeniem rozwoju mowy i komunikacji werbalnej; 5) ASD u wcześniaków zawsze towarzyszy mózgowemu porażeniu dziecięcemu. Prawidłowa odpowiedź to:
120
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rutynowej toalety rurki intubacyjnej u noworodka zaintubowanego: 1) preoksygenacja jest konieczna przed każdym zabiegiem toalety rurki intubacyjnej; 2) przed zabiegiem konieczna jest podaż kilku kropli soli fizjologicznej do rurki w celu rozrzedzenia wydzieliny; 3) po zakończeniu toalety rurki intubacyjnej konieczne jest przewentylowanie celem rozprężenia płuc; 4) rutynowo, odsysanie wydzieliny należy przeprowadzić bez powyższych czynności (pkt 1,2,3), a częstość dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta; 5) preferowane jest zastosowanie systemów zamkniętego odsysania. Prawidłowa odpowiedź to: