PES · Endokrynologia · Nadnercza

Zespół i choroba Cushinga

89 pytań CEM z testu PES z endokrynologii o zagadnieniu „Zespół i choroba Cushinga”, ze wszystkich sesji w bazie, z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi. Przypisanie Tematu pochodzi z programu specjalizacji CMKP.

25
wiosna 202646-letni pacjent został przyjęty na oddziału chorób wewnętrznych z powodu nadciśnienia tętniczego, wzrostu masy ciała i osłabienia siły mięśniowej. W wywiadzie u chorego guz przysadki produkujący hGH. Z uwagi na podejrzenie zespołu Cushinga wykonano badanie CT jamy brzusznej gdzie opisano prawidłowe nadnercza. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono ACTH 8.00 <5,0 pg/ml, kortyzol 23.00 12 µg/dl. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest:
26
wiosna 202618-letnia kobieta zgłosiła się do endokrynologa z powodu pojawienia się stopniowo dodatkowego owłosienia. Ma graniczne wartości ciśnienia tętniczego i skłonność do potasu w dolej granicy normy. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono DHEAS 570 µg/dl, ACTH 88 pg/ml i kortyzol po 1 mg deksametazonu 8 µg/dl. Nie ma objawów hiperkortyzolemii. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
27
wiosna 2026W przypadku podejrzenia hiperkortyzolemii u pacjentki w ciąży najlepszym testem przesiewowym jest:
52
wiosna 2026U chorego z klinicznymi cechami hiperkortyzolemii przeprowadzono diagnostykę hormonalną oraz obrazową. W badaniach biochemicznych uzyskano stężenie kortyzolu w teście hamowania 1 mg deksametazonu 6,4 µg/dl, wolny kortyzol w moczu dobowym w górnych przedziałach wartości referencyjnych, ACTH o godz. 8.00 5 pg/ml (wartości referencyjne w godzinach porannych 10-60 pg/ml).Frakcjonowane metoksykatecholaminy w moczu dobowym mieściły się w wartościach referencyjnych. W badaniu TK uwidoczniono guza nadnercza lewego wielkości 8 cm o nieregularnym kształcie i densyjności 28 HU w badaniu natywnym, po podaniu kontrastu niejednorodnie silne wzmacniającego się, z bezwzględnym współczynnikiem wypłukiwania kontrastu 40%. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
72
wiosna 2026Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące stosowania glikokortykosteroidów (GKS):
110
wiosna 2026Wskaż najbardziej charakterystyczne objawy przedmiotowe zespołu Cushinga: 1) otłuszczenie karku; 2) łatwe siniaczenie; 3) hirsutyzm; 4) zaczerwienienie twarzy; 5) miopatia proksymalna; 6) rozstępy >1 cm szerokości. Prawidłowa odpowiedź to:
111
wiosna 2026Które zestawienie glikokortykosteroidów odpowiada porządkowi od największej do najmniejszej siły działania glikokortykosteroidowego?
2
jesień 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią: 1) w obrazie klinicznym ciężkiej hiperkortyzolemii dominują najczęściej nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, głęboka hipokaliemia oraz cechy miopatii proksymalnej; 2) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią diagnostykę hormonalną należy ograniczyć do niezbędnego minimum, gdyż nie może ona opóźniać wdrożenia leczenia inhibitorem steroidogenezy; 3) celem opanowania ciężkiej hiperkortyzolemii leczeniem z wyboru jest zastosowanie inhibitorów steroidogenezy nadnerczowej o szybkim początku działania, tj. metyraponu, osilodrostatu lub mifepristonu; 4) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią, gdy inhibitory steroidogenezy nadnerczowej są niedostępne, nieskuteczne lub źle tolerowane należy rozważyć wykonanie zabiegu ratunkowej obustronnej adrenalektomii; 5) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią nie należy prowadzić terapii inhibitorem steroidogenezy nadnerczowej w schemacie „zablokuj i zastąp”. Prawidłowa odpowiedź to:
4
jesień 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące efektu działania osilodrostatu u pacjentów z zespołem Cushinga: 1) podczas terapii osilodrostatem u części pacjentów może dojść do przejściowego pogorszenia kontroli nadciśnienia tętniczego z powodu akumulacji prekursorów steroidogenezy nadnerczowej o działaniu mineralokortykosteroidowym; 2) docelowa dawka terapeutyczna osilodrostatu jest ściśle zależna od stopnia nasilenia hiperkortyzolemii; 3) u kobiet leczonych osilodrostatem w wyniku akumulacji androgenów nadnerczowych może dojść do przejściowego pogorszenia klinicznego hirsutyzmu; 4) u pacjentów z chorobą Cushinga w trakcie terapii osilodrostatem zwykle obserwuje się spadek stężenia ACTH, co związane jest z utratą sprzężenia pomiędzy stężeniem kortyzolu a aktywnością wydzielniczą guza kortykotropowego; 5) w trakcie terapii osilodrostatem w sytuacjach nasilonego stresu, np. infekcja przebiegająca z gorączką, u pacjenta mogą wystąpić objawy niedoboru kortyzolu. Prawidłowa odpowiedź to:
23
jesień 2025U kobiety ciężarnej będącej w drugim trymestrze ciąży, wysunięto podejrzenie raka kory nadnerczy. Które badania należy wykonać, aby wykluczyć hiperkortyzolemię?
30
jesień 2025Do różnicowania choroby Cushinga i ektopowego wydzielania ACTH lub CRH nie stosuje się:
31
jesień 2025Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące odchyleń laboratoryjnych w przebiegu zespołu Cushinga: 1) do odchyleń biochemicznych należy podwyższenie HDL; 2) w badaniu moczu stwierdza się hiperkaliurię, hiperkalciurię i hiperfosfaturię; 3) w badaniach elektrolitowych krwi występuje hiperkaliemia i hiperkalcemia; 4) w morfologii krwi jest zmniejszenie liczby krążących eozynofilów i monocytów; 5) stężenie kortyzolu w surowicy rano może mieścić się w przedziale wartości referencyjnych. Prawidłowa odpowiedź to:
6
wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące obrazów scyntygraficznych nadnerczy u chorych z zespołem Cushinga: 1) jednostronne uwidocznienie/asymetria - gromadzenie w przerzucie; 2) jednostronne uwidocznienie/asymetria - rak nisko zróżnicowany; 3) jednostronne uwidocznienie/asymetria - obustronny makroguzkowy przerost; 4) brak uwidocznienia obu nadnerczy - przy leczeniu glikokortykosteroidami; 5) brak uwidocznienia - w hiperlipidemii. Prawidłowa odpowiedź to:
43
wiosna 2025U 24-letniej kobiety będącej w II trymestrze ciąży wysunięto podejrzenie hiperkortyzolemii. Jakie badanie należy zlecić celem potwierdzenia lub wykluczenia podejrzenia?
52
wiosna 2025Hiperkortyzolemia ACTH-niezależna może być stwierdzona w następujących sytuacjach klinicznych: 1) rak kory nadnercza (ACC); 2) pierwotny makroguzkowy rozrost kory nadnerczy (PBMAH); 3) choroba Cushinga; 4) zespół Carneya; 5) drobnokomórkowy rak płuca. Prawidłowa odpowiedź to:
97
wiosna 2025U 30-letniej chorej z chorobą Cushinga po nieskutecznej operacji przezklinowej guza adrenokortykotropowego włączono leczenie osilodrostatem. W momencie włączania leczenia stężenie kortyzolu w surowicy o godzinie 8:00 26,6 µg/dl i o godzinie 24:00 24,1 µg/dl, testosteron 0,49 ng/ml (n do 0,48), Na 143 mmol/l, K 2,7 mmol/l, HbA1c 7,6%, skorygowany odstęp QT 475 ms. Po 3 miesiącach leczenia dawką 7 mg/dobę, stwierdzono stężenie kortyzolu w surowicy o godzinie 8:00 12,1 µg/dl i o godzinie 24:00 12,6 µg/dl, testosteron 0,9 ng/ml (n do 0,48), Na 142 mmol/l, K 4,1 mmol/l, HbA1c 6,5%, skorygowany odstęp QT 491 ms. Z powodu nadciśnienia tętniczego przyjmuje walsartan i spironolakton, z powodu cukrzycy metforminę, escitalopram z powodu depresji. Dodatkowo przyjmuje preparat chlorku potasu 600 mg/dobę (1 kaps.) oraz cholekalcyferol 2000 j.m./dobę. Pacjentka zaobserwowała nasilenie obecnego wcześniej trądziku oraz hirsutyzmu. Obecnie RR 128/70 mmHg. W oparciu o dane kliniczne i wyniki badań wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące postępowania u tej chorej:
116
wiosna 2025Wpływ glikokortykosteroidów na metabolizm charakteryzuje się: 1) pobudzaniem glukoneogenezy w wątrobie; 2) zwiększeniem zużycia glukozy w tkankach obwodowych; 3) pobudzeniem syntezy białek w tkankach obwodowych, głównie mięśniach; 4) nasileniem apoptozy neutrofili; 5) pobudzaniem rozpadu tłuszczów z uwalnianiem glicerolu i kwasów tłuszczowych. Prawidłowa odpowiedź to:
15
jesień 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące gruczolaków przysadki: 1) skala Knospa służy ocenie stopnia zewnątrzsiodłowej ekspansji guza; 2) ryzyko rozwoju zespołu Nelsona po obustronnej adrenalektomii wykonanej w przebiegu choroby Cushinga rośnie z czasem po zabiegu; 3) w przypadku mikrogruczolaka nieczynnego hormonalnie kontrole obrazowe można zakończyć po 5 latach obserwacji, jeśli nie stwierdza się wzrostu zmiany; 4) w T1-zależnym obrazowaniu MRI po podaniu środka cieniującego gruczolaki stają się hipointensywne względem reszty przysadki; 5) choroba Cushinga stanowi najczęstszą przyczynę endogennej hiperkortyzolemii u dzieci. Prawidłowa odpowiedź to:
29
jesień 202445-letni pacjent z przypadkowo wykrytym guzem nadnercza lewego o wymiarach 16 x 15 x 22 mm, w obrazie TK 3 j.H., z nadciśnieniem, cukrzycą typu 2, otyłością BMI 35 kg/m2, leczony jest kandesartanem, spironolaktonem, nebiwololem, indapamidem oraz preparatem złożonym dapagliflozyny z saksagliptyną. W badaniu przedmiotowym cechy otyłości prostej, jasne rozstępy okolicy brzucha i ud, RR 160/100 mmHg. Poza tym w badaniu przedmiotowym bez nieprawidłowości. Pacjent nie leczy się z powodu innych chorób, nie nadużywa alkoholu. Kortyzol poranny 18 µg/dl, ACTH 5 pg/ml, kortyzol o 24:00 5,7 µg/dl. W trakcie diagnostyki wykonano test z 1 mg deksametazonu uzyskując wynik stężenia kortyzolu 8:00 4,6 µg/dl. Z wywiadu wiadomo, że test taki był już wykonywany ambulatoryjnie 4 miesiące wcześniej i uzyskano stężenie kortyzolu 8:00 4,1 µg/dl. Wskaż najbardziej właściwe postępowanie u opisanego pacjenta:
46
jesień 2024Do działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku osilodrostat należy: 1) hipokalemia; 2) wymioty, nudności; 3) wydłużenie odstępu QTc; 4) skrócenie odstępu QTc; 5) hiperandrogenemia; 6) wysypka; 7) hiperglikemia. Prawidłowa odpowiedź to:
63
jesień 2024Wskaż sekwencję glikokortykosteroidów zgodnie ze zwiększającą się siłą działania glikokortykosteroidowego:
68
jesień 2024Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące działania glikokortykosteroidów:
48
wiosna 2024Wskaż cechy charakteryzujące ektopowy zespół Cushinga w przebiegu raka drobnokomórkowego płuca: 1) ciężka hiperkaliemia (często >6,5 mmol/L) związana z supresją wydzielania aldosteronu i niedoborem mineralokortykoidów; 2) rozstępy skórne; 3) miastenia; 4) kwasica metaboliczna; 5) hiperpigmentacja skóry. Prawidłowa odpowiedź to:
35
jesień 2023Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu Cushinga pochodzenia ektopowego:
38
jesień 2023Wskaż prawdziwe stwierdzenie potwierdzające rozpoznanie hiperkortyzolemii subklinicznej:
47
jesień 2023Wskaż wyniki diagnostyczne potwierdzające występowanie zespołu Cushinga o etiologii nadnerczowej: 1) zwiększone stężenie ACTH w osoczu; 2) zmniejszone stężenie ACTH w osoczu; 3) hamowanie wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem; 4) brak hamowania wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem; 5) odpowiedź na stymulację kortykoliberyną; 6) brak odpowiedzi na stymulację kortykoliberyną. Prawidłowa odpowiedź to:
84
jesień 2023Spośród wymienionych glikokortykosteroidów działania mineralokortykosteroidowego nie wykazuje: 1) hydrokortyzon; 2) deksametazon; 3) prednizolon; 4) metyloprednizolon. Prawidłowa odpowiedź to:
1
wiosna 202325-letnia kobieta z autoimmunizacyjną niedoczynnością tarczycy, przyjmująca dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną, zgłosiła się do poradni endokrynologicznej z podejrzeniem hiperkortyzolemii. Wskaż badanie/badania, które umożliwią najbardziej wiarygodną ocenę przesiewową hiperkortyzolemii: 1) kortyzol w surowicy; 2) kortyzol w ślinie; 3) kortyzol w dobowej zbiórce moczu. Prawidłowa odpowiedź to:
34
wiosna 2023Który z poniższych objawów nie jest działaniem niepożądanym obserwowanym w przypadku stosowania osilodrostatu?
36
wiosna 2023Najczęstszą przyczyną zespołu Cushinga u dzieci poniżej 7 roku życia jest:
60
wiosna 2023U 48-letniego chorego, z subkliniczną hiperkortyzolemią (niewystarczające hamowanie w teście z deksametazonem), stężenie DHEAS jest niskie w stosunku do normy. Może to świadczyć o:
104
wiosna 2023Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Nelsona: 1) gwałtowny przebieg choroby Cushinga przed adrenalektomią zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu Nelsona; 2) zespół Nelsona najczęściej pojawią się po 5 latach od obustronnej adrenalektomii; 3) zespół Nelsona rozwija się u około 80% pacjentów poddanych obustronnej adrenalektomii; 4) w zespole Nelsona może dojść do rozrostu guzów TART; 5) ze względu na gwałtowny przebieg w zespole Nelsona rzadko rozwija się hiperpigmentacja skóry i błon śluzowych. Prawidłowa odpowiedź to:
112
wiosna 2023Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki hiperkortyzolemii: 1) u ciężarnych należy oznaczać stężenie wolnej frakcji kortyzolu w dobowej zbiórce moczu; 2) u ciężarnych nie zaleca się testu z deksametazonem; 3) w niewydolności nerek nie zaleca się oznaczania wolnej frakcji kortyzolu w dobowej zbiórce moczu; 4) u osób przyjmujących leki przeciwpadaczkowe wskazane jest wykonanie testu z deksametazonem; 5) w przypadku podejrzenia cyklicznego zespół Cushinga zaleca się oznaczenie kortyzolu we krwi w okresie występowania objawów. Prawidłowa odpowiedź to:
37
jesień 2017W przypadku zespołu Cushinga u dzieci ze 100% częstością stwierdza się: 1) rozstępy skórne, łatwość wystąpienia siniaków; 2) otyłość - szybki wzrost masy ciała; 3) zahamowanie wzrastania; 4) hirsutyzm i trądzik młodzieńczy; 5) zahamowanie dojrzewania, zaburzenia miesiączkowania. Prawidłowa odpowiedź to:
53
jesień 201727-letnia kobieta z szybkim przyrostem masy ciała (10 kg w ciągu 6 miesięcy) oraz hirsutyzmem, nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2 została skierowana do endokrynologa z podejrzeniem zespołu Cushinga. Pacjentka przyjmuje karbamazepinę z powodu padaczki, pioglitazon z powodu cukrzycy typu 2 (nie toleruje leczenia metforminą), ramipryl i indapamid z powodu nadciśnienia tętniczego, rosuwastatynę z powodu dyslipidemii mieszanej oraz doustny preparat antykoncepcyjny zawierający etynyloestradiol i drospirenon. U chorej tej wykonano test hamowania wydzielania kortyzolu z 1 mg deksametazonu, uzyskując wynik 4,3 µg/dl. Wskaż wszystkie leki przyjmowane przez pacjentkę, które mogą być przyczyną ewentualnego fałszywie dodatniego wyniku testu:
2
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące różnicowania ACTH-zależnej formy zespołu Cushinga oraz zespołów rzekomo-cushingoidalnych: 1) oznaczanie stężenia kortyzolu całkowitego w ślinie jest bardzo przydatne; 2) zwykle można zróżnicować zespół Cushinga oraz zespoły rzekomo-cushingoidalne na podstawie badania klinicznego; 3) w standardowym teście z CRH wykluczenie zespołu rzekomo-cushingoidalnego polega na ocenie przyrostu stężeń ACTH po stymulacji; 4) najlepszy punkt czasowy oceny stężeń kortyzolu w teście z CRH po wcześniejszym hamowaniu deksametazonem przypada na początek testu (15. minuta); 5) najlepszą czułość i swoistość obserwuje się dla stężeń ACTH około północy. Prawidłowa odpowiedź to:
41
wiosna 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu odstawienia glikokortykosteroidów:
53
wiosna 2017Najczęstszą przyczyną hiperkortyzolemii w ciąży jest:
54
wiosna 2017U kobiety w ciąży w razie konieczności leczenia farmakologicznego hiperkortyzolemii stwierdzonej w ciąży lekiem stosowanym jest:
55
wiosna 2017Najczęstszą przyczyną „cyklicznego zespołu Cushinga” jest:
87
wiosna 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące diagnostyki choroby Cushinga:
101
wiosna 2017Laboratoryjne wykładniki zespołu pseudo-Cushinga mogą powodować wymienione sytuacje kliniczne, z wyjątkiem:
118
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące cewnikowania zatok skalistych dolnych w diagnostyce choroby Cushinga:
35
jesień 2016Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące diagnostyki różnicowej zespołu Cushinga z zespołem pseudo-Cushinga:
48
jesień 2016Przewlekła terapia glikokortykosteroidami prowadzi do zahamowania produkcji i wydzielania następujących hormonów, za wyjątkiem:
50
jesień 2016Dla kortykotropinoma w zespołach MEN prawdziwe są określenia: 1) są częstą składową MEN 2b; 2) nie są charakterystyczne dla MEN 2a; 3) w większości przypadków w zespole MEN wywołana jest mikrogruczolakiem przysadki; 4) w MEN 1 zwykle są makrogruczolakami; 5) częściej niż sporadyczne nie wykazują hamowania wydzielania po deksametazonie; 6) niemal wszystkie wykazują hamowanie wydzielania po deksametazonie. Prawidłowa odpowiedź to:
54
jesień 2016Wskaż określenia prawidłowo charakteryzujące zmiany stężenia kortykotropiny w surowicy w poszczególnych stanach: 1) w chorobie Cushinga może pozostać w normie; 2) w nadnerczowym zespole Cushinga może pozostać w normie; 3) w ektopii wydzielania ACTH zawsze jest zwiększone; 4) w chorobie Addisona może pozostać w normie; 5) w przewlekłym leczeniu kortykosteroidami jest zmniejszone; 6) w anoreksji jest zwykle zmniejszone. Prawidłowa odpowiedź to:
65
jesień 2016Która z wymienionych sytuacji klinicznych nie stanowi wskazania do zastosowania inhibitorów steroidogenezy? 1) hormonalnie czynny guz nadnercza u pacjenta z hiperkortyzolemią jako równoważna alternatywa dla zabiegu chirurgicznego; 2) jako przygotowanie do zabiegu operacyjnego w przypadku podejrzenia pheochromocytoma; 3) jako przygotowanie do zabiegu operacyjnego w przypadku umiarkowanej i ciężkiej hiperkortyzolemii niezależnie od jej źródła; 4) paliatywne leczenie hiperkortyzolemii związanej z nowotworem; 5) przetrwały zespół Cushinga. Prawidłowa odpowiedź to:
82
jesień 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Nelsona: 1) najczęściej występuje po 10 latach po obustronnej adrenalektomii; 2) najczęściej występuje po 3 latach po jednostronnej adrenalektomii; 3) w przebiegu zespołu opisywano zwiększoną częstość występowania TART (testicular adrenal rest tumors) pod wpływem wzrastających stężeń ACTH; 4) czynnikami zapowiadającymi rozrost guza przysadki wydzielającego ACTH i rozwój zespołu Nelsona są: gwałtowny przebieg choroby przed adrenalektomią, podwyższone (> 100 pg/ml) stężenia ACTH mierzone w 2h po podaniu subst. dawki hydrokortyzonu, wykazanie guza przysadki w MR wykonanym przed jednostronną adrenalektomią; 5) charakterystycznym objawem klinicznym jest hiperpigmentacja skóry i błon śluzowych wynikająca z działania wysokich stężeń ACTH (zwykle > 1000 pg/ml) na receptor kortykotropowy w skórze. Prawidłowa odpowiedź to:
90
jesień 2016Makroguzkowy rozrost nadnerczy to rzadka przyczyna zespołu Cushinga, w której przyczyną jest obecność ektopowych receptorów w korze nadnerczy, reagujących na nietypowe bodźce stymulujące, jak np.: 1) katecholaminy; 2) GIP; 3) TSH; 4) estrogeny, hCG; 5) PRL. Prawidłowa odpowiedź to:
94
jesień 2016Celem różnicowania postaci choroby Cushinga przebiegającej z umiarkowaną hiperkortyzolemią z rzekomym zespołem Cushinga (pseudo-Cushing) należy wykonać test:
117
jesień 2016Przyczyną ACTH-niezależnego zespołu Cushinga mogą być mutacje genów:
15
wiosna 2016Który test najlepiej różnicuje „possible autonomous cortisol secretion” (prawdopodobne autonomiczne wydzielanie kortyzolu), określane też jako „subkliniczny zespół Cushinga”?
19
wiosna 2016Zespół Nelsona to rzadko występująca jednostka chorobowa spowodowana agresywnym, inwazyjnym rozrostem gruczolaka kortykotropowego przysadki u pacjentów poddanych obustronnej ratunkowej adrenalektomii w następstwie przetrwałej choroby Cushinga. Który z objawów klinicznych lub wyników badań dodatkowych nie jest typowy dla zespołu Nelsona?
44
wiosna 2016Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące działania glikokortykosteroidów:
53
wiosna 2016W diagnostyce różnicowej choroby Cushinga i zespołu Cushinga związanego z ektopowym wydzielaniem ACTH decydujące znaczenie mają: 1) ocena rytmu dobowego wydzielania kortyzolu; 2) badania obrazowe przysadki i klatki piersiowej; 3) ocena wydzielania ACTH po stymulacji CRH; 4) ocena wydzielania kortyzolu po stymulacji Synacthenem; 5) ocena wydzielania kortyzolu w teście hamowania z deksametazonem. Prawidłowa odpowiedź to:
69
wiosna 2016Kobieta lat 47, przytyła 10 kg/6 miesięcy, pojawiły się sino-czerwone rozstępy na udach i brzuchu. Po podaniu deksametazonu 4 x 0,5 mg przez dwie doby podano dożylnie 1 ampułkę CRF, oznaczając co 15 minut stężenie kortyzolu i ACTH. Uzyskano następujące wyniki: kortyzol 5,6 - 6,8 - 7,1 - 6,8 mcg/dl ACTH 28 - 32 - 34 - 34 pg/ml. Powyższe wyniki są charakterystyczne dla:
75
wiosna 2016Wśród wymienionych testów, wskaż najlepszy do wykluczenia zespołu Cushinga:
100
wiosna 2016Najbardziej stałym objawem choroby Cushinga w okresie dziecięcym jest/są:
102
wiosna 2016U pacjenta z nasilonymi i zagrażającymi życiu objawami hiperkortyzolemii w przebiegu zespołu/choroby Cushinga w przypadku pilnych wskazań do zabiegu operacji zastosować:
103
wiosna 2016W różnicowaniu choroby Cushinga i rzekomego zespołu Cushinga (pseudo-Cushing) najlepiej zastosować:
18
jesień 2015Który z preparatów glikokortykosteroidów pozbawiony jest aktywności mineralokortykosteroidów?
83
jesień 2015Wskaż prawdziwe określenia dotyczące choroby Cushinga w ciąży: 1) choroba Cushinga nie wpływa na szansę zajścia w ciążę; 2) w diagnostyce może być przydatny test z CRH; 3) ciąża nie stanowi przeciwwskazania do cewnikowania zatok skalistych; 4) w pierwszym trymestrze preferowane jest leczenie metopironem; 5) w drugim trymestrze postępowaniem z wyboru jest leczenie chirurgiczne; 6) w trzecim trymestrze należy odstawić leki kontrolujące chorobę. Prawidłowa odpowiedź to:
103
jesień 2015Pierwotna barwnikowa guzkowa choroba nadnerczy PPNAD (primary pigmented nodular adrenal disease) jest jedną z przyczyn ACTH-niezależnej hipekortyzolemii. Które twierdzenia dotyczące PPNAD są prawdziwe? 1) najczęściej jest składową zespołu Carney’a, choć może występować w postaci izolowanej; 2) w nadnerczach występują liczne małe guzki zawierające lipofuscynę przedzielone atroficzną korą; 3) za przyczynę uważa się mutację germinalną genu supresorowego PRKAR1A; 4) kortyzol może być wydzielany w sposób ciągły, okresowy lub cykliczny; 5) obserwuje się paradoksalny wzrost kortyzolu w teście z dużymi dawkami deksametazonu. Prawidłowa odpowiedź to:
114
jesień 2015W endogennym zespole Cushinga u dzieci leczeniem z wyboru jest usunięcie obu nadnerczy w przypadku następujących patologii: 1) pierwotna pigmentowana guzkowa choroba nadnerczy (PPNAD) - mikroguzkowy przerost nadnerczy; 2) choroba Cushinga; 3) makroguzkowy przerost nadnerczy w przebiegu zespołu McCune-Albrighta; 4) ACTH-niezależny makroguzkowy przerost nadnerczy (AIMAH); 5) rak kory nadnerczy występujący w jednym nadnerczu. Prawidłowa odpowiedź to:
41
wiosna 2015W zespole Cushinga do czasu leczenia radykalnego konieczne może być stosowanie leków zmniejszających produkcję kortyzolu. Stosowanych jest kilka preparatów o różnym mechanizmie działania. Które z poniższych opisów są prawdziwe? 1) mitotan jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu hiperkortyzolemii ponieważ łączy dwie aktywności - w wyższych stężeniach hamuje steroidogenezę, w niższych stężeniach - działa adrenolitycznie; 2) etomidat jest lekiem przeznaczonym do znieczulenia ogólnego, w endokrynologii wykorzystywane jest jego działanie niepożądane, polegające na hamowaniu produkcji kortyzolu i aldosteronu; 3) ketokonazol wpływa na wiele enzymów steroidogenezy, najsilniej na 17,20 liazy, co odpowiada za jego dodatkowe działanie antyandrogenne; 4) mifepriston jest antagonistą receptora dla glikokortykosteroidów i progesteronu, w związku z czym znosi tkankowe działanie kortyzolu, natomiast zwiększa jego stężenie w surowicy; 5) aminoglutetymid jest lekiem najlepiej tolerowanym i najskuteczniejszym, ponieważ nie wpływa na pierwszy etap steroidogenezy - przemianę cholesterolu w pregnenolon. Prawidłowa odpowiedź to:
107
wiosna 2015Genetycznie uwarunkowana hiperkortyzolemia może być spowodowana mutacją genu: 1) meniny; 2) NF1; 3) PRKR1A; 4) GNAS1. Prawidłowa odpowiedź to:
109
wiosna 2015Zespół pseudo-Cushinga spowodowanym nadreaktywnością osi podwzgórze przysadka nadnercza obserwuje się w: 1) depresji; 2) otyłości; 3) źle kontrolowanej cukrzycy; 4) przewlekłym nadużywaniu alkoholu; 5) silnym, przewlekłym stresie. Prawidłowa odpowiedź to:
23
jesień 2014Wskaż twierdzenia właściwie charakteryzujące chorobę Cushinga: 1) częściej występuje u mężczyzn; 2) w większości przypadków wywołana jest mikrogruczolakiem przysadki; 3) wśród endogennych przypadków zespołu Cushinga stanowi blisko 50%; 4) zwykle obserwuje się hamowanie sekrecji kortykosteroidów dużymi dawkami deksametazonu; 5) często występuje w zespole MEN 2b; 6) w MEN 1 zwykle obecne są makrogruczolaki. Prawidłowa odpowiedź to:
49
jesień 2014Które preparaty farmakologiczne wydają się wykazywać największą skuteczność w leczeniu endogennej hiperkortyzolemii u chorych z ACTH-zależnym (przysadkowym) zespołem Cushinga? 1) metopiron; 2) mitotan; 3) kabergolina; 4) ketokonazol; 5) pasyreotyd. Prawidłowa odpowiedź to:
50
jesień 2014Które z wymienionych leków mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu hiperkortyzolemii po niedoszczętnej operacji guza kortykotropowego przysadki?
13
wiosna 2014U kobiety z podejrzeniem zespołu Cushinga, przyjmującej dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną (DTA) wykonano test nocnego hamowania deksametazonem (krótki test hamowania deksametazonem w dawce 1 mg). Jak należy intepretować wynik?
24
wiosna 2014Najczęstszą przyczyną zespołu Cushinga w ciąży jest:
30
wiosna 2014Wskaż stwierdzenia prawdziwe w odniesieniu do farmakoterapii choroby Cushinga (zespół ACTH-zależny, pochodzenia przysadkowego): 1) dawka początkowa ketokonazolu wynosi zwykle 200 - 400 mg; 2) skuteczność pasyreotydu jest porównywalna ze skutecznością oktreotydu; 3) metopiron charakteryzuje się bardzo szybkim początkiem działania i krótkim okresem półtrwania; 4) mechanizm działania mifepristonu polega głównie na działaniu antagonistycznym w stosunku do receptora glukokortykosteroidowego; 5) stosowanie pasyreotydu wiąże się nasileniem hiperglikemii lub ujawnieniem się jawnej cukrzycy u znacznego odsetka pacjentów. Prawidłowa odpowiedź to:
40
wiosna 2014Objawy przewlekłej hiperkortyzolemii w przebiegu obustronnego wieloguzkowego rozrostu kory nadnercza (ACTH-niezależny zespół Cushinga) mogą być spowodowane przez:
77
wiosna 2014Do badań przesiewowych stosowanych we wstępnej diagnostyce hiperkortyzolemii można zaliczyć: 1) ocenę stężenia kortyzolu w surowicy po 1 mg deksametazonu; 2) ocenę 17-hydroksysteroidów w dobowej zbiórce moczu; 3) ocenę wydalania wolnego kortyzolu w dobowej zbiórce moczu; 4) ocenę porannego stężenia kortyzolu w surowicy i ACTH w osoczu; 5) łączny test hamowania deksametazonem i stymulacji kortykoliberyną; 6) ocenę późnowieczornego stężenia kortyzolu w ślinie; 7) test stymulacyjny z desmopresyną. Prawidłowa odpowiedź to:
93
wiosna 2014Które z poniżej wymienionych objawów bądź charakterystycznych cech zespołu ektopowego nadmiernego wydzielania ACTH są prawdziwe? 1) powoduje szczególnie ciężką hipokaliemię i alkalozę; 2) występuje częściej u kobiet; 3) przebiega ze znacznego stopnia hiperpigmentacją skóry; 4) przebiega z nasiloną otyłością centralną; 5) powoduje zespół Cushinga u chorych w wieku powyżej 50 lat, głównie u mężczyzn. Prawidłowa odpowiedź to:
94
wiosna 2014Znakomita większość chorych z podwyższonym stężeniem kortyzolu (z powodu endogennej hiperkortyzolemii - choroby lub zespołu Cushinga) wykazuje następujące spośród pięciu poniżej wymienionych cech: 1) wtórny brak miesiączki (kobiety); 2) wirylizację (u kobiet); 3) uogólnioną otyłość (u obu płci); 4) nadciśnienie tętnicze (u obu płci); 5) chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy (u obu płci). Prawidłowa odpowiedź to:
99
wiosna 2014Wskaż prawdziwe zdania charakteryzujące test tłumienia deksametazonem: 1) test jest używany w celu zbadania czy (lub nie) wydzielanie ACTH jest przedmiotem prawidłowej kontroli zwrotnej; 2) test ten powoduje stłumienie stężenia kortyzolu w osoczu u większości osób zdrowych po podaniu pojedynczej dawki 1,0 mg deksametazonu; 3) test ten wykazuje brak supresji funkcji nadnerczy u chorych z wrodzonym przerostem nadnerczy przy zastosowaniu dawki 2,0 mg deksametazonu dziennie; 4) test ten wykazuje brak supresji funkcji nadnerczy u chorych z zespołem Cushinga przy zastosowaniu deksametazonu w dawce 2,0 mg dziennie; 5) test ten wykazuje brak supresji funkcji nadnerczy u chorych z chorobą Cushinga przy zastosowaniu deksametazonu w dawce 8,0 mg dziennie. Prawidłowa odpowiedź to:
120
wiosna 2014Syntetyczne kortykosteroidy charakteryzujące się wyższym współczynnikiem (stosunkiem) aktywności glikokortykosteroidowej do mineralokortykosteroidowej niż kortyzol obejmują następujące preparaty: 1) deksametazon; 2) 9α-fluorokortyzol (Corineff); 3) triamcynolon; 4) octan 11-dezoksykortykosteronu (DOCA); 5) prednizon. Prawidłowa odpowiedź to:
33
jesień 2013Etomidat: 1) jest rzadko stosowany w przypadkach ciężkiej do opanowania endogennej hiperkortyzolemii; 2) hamuje produkcję aldosteronu i kortyzolu; 3) powoduje zależny od kwasu γ-aminomasłowego (GABA) spadek produkcji CRH; 4) jest antagonistą receptora glikokortykosteroidowego; 5) jest agonistą receptora jądrowego PPAR-γ; 6) stosuje się go tylko w postaci dożylnej. Prawidłowa odpowiedź to:
56
jesień 2013Endogenny zespół Cushinga: 1) najczęściej jest spowodowany nadmierną sekrecją ACTH; 2) upośledzona tolerancja glukozy lub cukrzyca jest częstym powikłaniem metabolicznym; 3) ważnym badaniem diagnostycznym jest ocena stężenia kortyzolu we krwi i ślinie zwłaszcza około północy; 4) prawidłowe wydalanie wolnej frakcji kortyzolu w dobowej zbiórce moczu wyklucza zespół Cushinga; 5) ze względu na powolne narastanie objawów nie jest konieczne leczenie operacyjne. Prawidłowa odpowiedź to:
73
jesień 2013Wskazania do stosowania inhibitorów steroidogenezy w przebiegu hiperkortyzolemii obejmują niżej wymienione, z wyjątkiem:
94
jesień 2013Do badań przesiewowych stosowanych w diagnostyce hiperkortyzolemii nie zalicza się oceny:
100
jesień 2013Jaka może być przyczyna fałszywie dodatniego wyniku testu hamowania wydzielania kortyzolu z 1 mg deksametazonu?
101
jesień 2013W jakiej sytuacji klinicznej diagnostyka w kierunku zespołu Cushinga nie powinna opierać się w pierwszej kolejności na teście hamowania wydzielania kortyzolu z 1 mg deksametazonu?
27
wiosna 2013Pobudzająco na rozwój zespołu Nelsona mogą wpływać następujące czynniki:
71
wiosna 2013Wybierz prawdziwe stwierdzenia odnoszące się do kortykotropinoma: 1) są najczęstszą przyczyną endogennego zespołu Cushinga; 2) 3-4 razy częściej występują u kobiet; 3) co trzeci jest makrogruczolakiem; 4) zwykle nie uzyskuje się hamowania sekrecji dużymi dawkami deksametazonu; 5) często występują w zespole MEN 2a; 6) w MEN 1 zwykle są makrogruczolakami i częściej niż sporadyczne nie wykazują hamowania wydzielania po deksametazonie. Prawidłowa odpowiedź to:
72
wiosna 2013Z niżej wymienionych wskaż leki, których stosowanie można rozważyć w farmakoterapii kortykotropinoma: 1) ketokonazol; 4) antagoniści PPARγ; 2) kwas walproinowy; 5) aminoglutetymid; 3) pasyreotyd; 6) deksametazon. Prawidłowa odpowiedź to: