PES · Medycyna paliatywna · Ból i jego leczenie, opioidy

Opioidy: leki, receptory, dawkowanie, przeliczniki i drogi podania

278 pytań CEM z testu PES z medycyny paliatywnej o zagadnieniu „Opioidy: leki, receptory, dawkowanie, przeliczniki i drogi podania”, ze wszystkich sesji w bazie, z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; 1 unieważnione. Przypisanie Tematu pochodzi z programu specjalizacji CMKP.

1
wiosna 2026Do poradni medycyny paliatywnej zgłosił się pacjent z rakiem jelita grubego, leczony do tej pory fentanylem TTS w dawce 100 µg/dobę, ból jest źle kontrolowany, pacjent skarży się na silny ból w okolicy lędźwiowej z promieniowaniem do lewej kończyny dolnej, NRS 8. Spośród zaproponowanych możliwości wskaż właściwe opcje postępowania terapeutycznego: 1) dodajesz pregabalinę 2 x 75 mg; 2) dodajesz morfinę w postaci krótkodziałającej; 3) do stosowanego leczenia dodajesz paracetamol; 4) zwiększasz dawkę fentanylu TTS do dawki 125 µg/dobę; 5) zwiększasz dawkę fentanylu TTS do dawki 150 µg/dobę; 6) rotujesz fentanyl na oksykodon o kontrolowanym uwalnianiu. Prawidłowa odpowiedź to:
7
wiosna 2026Biodostępność bezwzględna buprenorfiny po podaniu doustnym wynosi:
8
wiosna 2026Dawce 60 mg morfiny odpowiada tapentadol w dawce:
68
wiosna 2026Do poradni medycyny paliatywnej przywieziono 62-letniego pacjenta z nowotworem trzustki. Chory siedzi na wózku inwalidzkim, nie jest w stanie chodzić ze względu na nasilone dolegliwości bólowe NRS 9-10 o charakterze kłucia, pieczenia, palenia, głównie w obrębie kończyn dolnych. Nie jest w stanie założyć butów, ani skarpetek. Badanie fizykalne chorego jest znacznie utrudnione ze względu na nasiloną allodynię w obrębie całych kończyn dolnych i brzucha. W wywiadzie, w ciągu ostatnich 5 tygodni ze względu na ból w okolicy nadbrzusza NRS-7 promieniujący do pleców chory miał zwiększane plastry z fentanylem od dawki początkowej 25 µg/h do obecnej dawki 200 µg/h. Stosowane leki nie przynoszą poprawy. Pytany o dolegliwości bólowe w nadbrzuszu twierdzi, iż w chwili obecnej wszystko go boli. Najwłaściwszym postępowaniem w tej sytuacji będzie:
80
wiosna 2026U chorych z zaburzoną czynnością wątroby i nerek nie należy stosować doustnych preparatów oksykodonu zawierających nalokson, ponieważ:
94
wiosna 2026Jaka jest biodostępność oksykodonu u osób starszych i kobiet?
101
wiosna 2026Który z poniższych leków opioidowych wzmaga odpowiedź humoralną?
102
wiosna 2026Który z poniższych silnych leków opioidowych najsłabiej łączy się z białkami osocza?
107
wiosna 2026Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące formy transdermalnej fentanylu: 1) metabolizowany jest przy udziale izoenzymu CYP2D6 do aktywnego norfentanylu; 2) w przypadku gorączki może dojść do przedawkowania bezwzględnego; 3) wyniszczenie z hipoproteinemią nie ma wpływu na okres półtrwania fentanylu; 4) ekwianalgetyczna dawka fentanylu do morfiny wynosi 1:100; 5) fentanyl zalecany jest w leczeniu bólu z komponentą neuropatyczną. Prawidłowa odpowiedź to:
116
wiosna 2026Różnice w powinowactwie do receptorów opioidowych oraz aktywacji białka G są przyczyną braku krzyżowej tolerancji pomiędzy opioidami:
117
wiosna 2026Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące metadonu: 1) enancjomer prawoskrętny D-metadon ma głównie działanie przeciwkaszlowe; 2) jest agonistą receptorów µ (mi) i δ (delta); 3) jest agonistą receptora NMDA; 4) jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny; 5) jest lekiem hydrofilnym. Prawidłowa odpowiedź to:
32
jesień 2025Który z leków opioidowych wykazuje lipofilność?
35
jesień 2025Który z silnych opioidów jest opioidem pierwszego wyboru w niewydolności wątroby?
40
jesień 2025Wskaż lek niebędący PAMORA (Peripherally Acting MOR Antagonists - lek blokujący obwodowe receptory opioidowe w jelitach):
53
jesień 2025W objawowym leczeniu duszności u chorych na nowotwory: 1) u pacjentów nieotrzymujących dotąd opioidów należy rozpocząć od morfiny o szybkim uwalnianiu podawanej doustnie w dawce 2,5-5 mg i kontynuować leczenie co 4 godziny; 2) u chorych z ciężką dusznością czy w zaburzeniach przełykania możliwe jest włączanie i miareczkowanie morfiny podskórnie; 3) stosowanie morfiny dożylnie zapewnia efekt leku przez 4-6 godz.; 4) w duszności u chorych przyjmujących już inne niż morfina opioidy należy zwiększyć dawkę stosowanego opioidu o 25-50%. Prawidłowa odpowiedź to:
58
jesień 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące fentanylu:
70
jesień 202550-letnia pacjentka z rakiem piersi, z przerzutami do kości i wątroby przyjęta do hospicjum stacjonarnego celem leczenia silnego bólu zlokalizowanego w jamie brzusznej oraz kręgosłupie. Do tej pory przyjmowała tramadol retard 2x 100 mg, lorazepam 2x 1 mg. Przy przyjęciu w kontakcie logicznym, ECOG 2/3, wydolna krążeniowo-oddechowo. U chorej zastosowano plaster fentanylu w systemie transdermalnym 50 µg/h, a także morfinę s.c. 15 mg co 4 godziny. W drugim dniu hospitalizacji wystąpiły nasilone zaburzenia świadomości (nie reagowała na głos, nie otwierała spontanicznie oczu) oddech stał się płytki z bradypnoe, obniżoną saturacją do 75%, wystąpił spadek ciśnienia tętniczego do 70/50 mmHg. W tym przypadku nie należy:
79
jesień 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące metadonu:
85
jesień 2025Do poradni medycyny paliatywnej zgłosiła się pacjentka z rakiem piersi, leczona do tej pory fentanylem TTS w dawce 75 µg/godzinę + diklofenak doraźnie przyjmuje średnio 3x w ciągu doby, jednak ból jest źle kontrolowany, pacjentka skarży się na silny ból w okolicy lędźwiowej z promieniowaniem do prawej kończyny dolnej, NRS 7. Wskaż właściwe opcje postępowania terapeutycznego: 1) podwyższyć dawkę fentanylu TTS do dawki 100 µg/h; 2) dodać pregabalinę 2x 75 mg; 3) dodać morfinę w postaci krótkodziałającej; 4) do stosowanego leczenia dodać paracetamol; 5) rotować fentanyl na oksykodon lub morfinę o kontrolowanym uwalnianiu. Prawidłowa odpowiedź to:
86
jesień 2025Biodostępność dihydrokodeiny po podaniu doustnym wynosi:
87
jesień 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tramadolu: 1) wykazuje podwójny mechanizm działania przeciwbólowego; 2) mechanizm działania opioidowy jest związany z aktywnym metabolitem O-demetylotramadol; 3) O-demetylotramadol na działanie przeciwbólowe 2-4-krotnie mniejsze od tramadolu; 4) wykazuje działanie przeciwkaszlowe; 5) biodostępność tramadolu po podaniu doustnym wynosi około 30%. Prawidłowa odpowiedź to:
89
jesień 2025Biodostępność bezwzględna tapentadolu po podaniu doustnym wynosi:
90
jesień 2025Maksymalna dawka fentanylu podawanego w postaci tabletek podjęzykowych wynosi:
98
jesień 2025Który z opioidów posiada aktywne metabolity?unieważnione
102
jesień 2025Jaka jest równoważna dawka dobowa tapentadolu względem dawki dobowej morfiny 60 mg?
117
jesień 2025Do poradni medycyny paliatywnej zgłosił się 87-letni pacjent z rakiem gruczołu krokowego oraz nadciśnieniem tętniczym. Chory z powodu bólu przyjmuje buprenorfinę transdermalną w dawce 35 µg/h co 72 h. Ból jest dobrze kontrolowany. Z powodu nadciśnienia tętniczego przyjmuje bisoprolol 2,5 mg, ramipryl 5 mg oraz amlodypinę 10 mg. Skarży się na nasilone zaparcia od czasu włączenia plastra pomimo wdrożonej profilaktyki (makrogol i prokinetyk). Od 14 dni przyjmuje również naldemedynę 200 µg - bez zadowalającego efektu. Najwłaściwszym postępowaniem w takiej sytuacji będzie:
1
wiosna 2025Do poradni medycyny paliatywnej zgłosił się pacjent z chłoniakiem nieziarniczym leczony do tej pory fentanylem TTS w dawce 100 µg/dobę + ketoprofen doraźnie przyjmuje średnio 3x w ciągu doby, jednak ból jest źle kontrolowany, pacjent skarży się na silny ból w okolicy lędźwiowej z promieniowaniem do lewej kończyny dolnej, NRS 8. Wskaż wszystkie właściwe opcje postępowania terapeutycznego: 1) do stosowanego leczenia dodanie paracetamolu; 2) podwyższenie dawki fentanylu TTS do dawki 150 µg/h; 3) dodanie pregabaliny 2x 75 mg; 4) dodanie morfiny w postaci krótkodziałającej; 5) rotacja fentanylu na oksykodon lub morfinę o kontrolowanym uwalnianiu. Prawidłowa odpowiedź to:
5
wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące morfiny: 1) wchłania się bardzo dobrze w górnym odcinku jelita cienkiego; 2) biodostępność bezwzględna średnio 33%; 3) morfino-6-glukuronid jest słabym analgetykiem; 4) morfina jest silnym opioidem pierwszego wyboru w niewydolności wątroby; 5) po podaniu doustnym przybliżony stosunek stężenia morfiny do jej metabolitów (MF:M6G:M3G) wynosi jak 1:5:25; 6) morfina może być stosowana także w formie leków galenowych. Prawidłowa odpowiedź to:
6
wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące fentanylu: 1) jest pochodną fenylopiperydyny, czysty ośrodkowy agonista receptorów μ i słaby receptorów δ; 2) jest to substancja o małej cząsteczce, silnie rozpuszczalna w wodzie; 3) biodostępność bezwzględna po podaniu doustnym jest bardzo dobra; 4) po nałożeniu pierwszego plastra fentanylu należy kontynuować terapię doustnymi opioidami przez około 12 godzin; 5) metabolizowany głównie w wątrobie, za pośrednictwem cytochromu CYP3A4 na drodze N-dealkilacji do nieaktywnego metabolitu. Prawidłowa odpowiedź to:
7
wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące oksykodonu: 1) w porównaniu do morfiny ma mniejsze powinowactwo do receptora i mniejszą aktywność wewnętrzną w stosunku do receptora µ; 2) w stosunku do morfiny ma lepsze przenikanie przez barierę krew-mózg i 60-krotnie wyższe stężenie w mózgu; 3) posiada aktywny metabolit - oksymorfon; 4) jest silnie lipofilny, dobrze rozpuszcza się w tłuszczach; 5) oksykodon i metabolity są całkowicie usuwane podczas hemodializy. Prawidłowa odpowiedź to:
14
wiosna 2025W sytuacji utrzymywania się silnej duszności u pacjenta ze schyłkową POChP, który wcześniej nie otrzymywał leków opioidowych należy zastosować terapię morfiną rozpoczynając od dawki:
21
wiosna 2025Efekt antyhiperalgetyczny buprenorfiny wynika z:
22
wiosna 2025Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące tapentadolu:
28
wiosna 2025Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące metadonu:
40
wiosna 2025Jednoczesne zastosowanie karbamazepiny z fentanylem w postaci transdermalnej spowoduje: 1) przyśpieszenie metabolizmu fentanylu; 2) zwolnienie metabolizm fentanylu; 3) zmniejszenie efektu analgetycznego fentanylu; 4) zwiększenie efektu analgetycznego fentanylu; 5) zmniejszenie działań niepożądanych fentanylu; 6) zwiększenie ryzyka wystąpienia toksyczności fentanylu. Prawidłowa odpowiedź to:
52
wiosna 2025Przelicznik dawki w sytuacji zmiany zastosowania doustnej formy tramadolu na formę podskórną wynosi:
60
wiosna 2025Lekiem przeciwbólowym opioidowym pierwszego wyboru w niewydolności wątroby jest:
64
wiosna 2025Jakie dobowe dawki minimalne opioidów stosowane co najmniej tydzień dają podstawę do włączenia preparatów przezśluzówkowych fentanylu?
71
wiosna 2025Dawką równoważną morfiny w tabletkach retard 60 mg podawanych 2x/dobę jest:
84
wiosna 2025Które z opioidów stosowanych w Polsce stanowią podstawowe leki używane do terapii substytucyjnej?
86
wiosna 2025Minimalne dobowe dawki opioidów w terapii podstawowej stosowane w ciągu ostatnich 7 dni, dające podstawę do zastosowania przezśluzówkowych preparatów cytrynianu fentanylu (wg ChPL) wynoszą:
95
wiosna 2025Do leków stosowanych głównie w leczeniu zaparć wywołanych przez opioidy nie należy:
104
wiosna 2025Jaki jest przybliżony stosunek stężenia morfiny do jej metabolitów (MF:M6G:M3G) po podaniu parenteralnym?
115
wiosna 2025Uwzględniając wartości ekwianalgetyczne (dawki równoważne) opioidów, przeliczając dawkę 120 mg morfiny przyjmowanej drogą doustną na buprenorfinę TTS podawaną przezskórnie otrzymasz:
117
wiosna 2025Pacjent z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami do kręgosłupa piersiowego i lędźwiowego skarży się na silne bóle występujące podczas poruszania się. Obecnie przyjmuje tramadol w dawce 400 mg/dobę. U tego pacjenta w pierwszej kolejności należy:
18
jesień 2024Wprowadzony do leczenia bólu doustny lek, będący połączeniem oksykodonu z naloksonem w preparacie o kontrolowanym uwalnianiu jest przeznaczony dla pacjentów z:
49
jesień 2024Jednym z powikłań stosowania analgetyków opioidowych jest zjawisko hiperalgezji polegające na paradoksalnie zwiększonej wrażliwości na ból mimo zwiększania dawki leku opioidowego. W postępowaniu leczniczym stosowane są wszystkie, z wyjątkiem:
62
jesień 2024Buprenorfina w porównaniu z morfiną charakteryzuje się: 1) wyższym ryzykiem występowania depresji oddechowej; 2) mniejszym wpływem na zaburzenia poznawcze; 3) większym ryzykiem upadków; 4) częstszym występowaniem nudności, wymiotów i zaparć stolca; 5) rzadszym występowaniem pocenia się i zawrotów głowy; 6) brakiem wpływu na hipogonadyzm u mężczyzn; 7) większym ryzykiem hiperalgezji; 8) istotnie większym wpływem na układ odpornościowy, zwłaszcza aktywność komórek NK. Prawidłowa odpowiedź to:
67
jesień 2024Poza działaniem przeciwbólowym, wykazano wpływ działania opioidów na układ immunologiczny. Które z opioidów wykazują silne działanie immunosupresyjne?
79
jesień 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące oksykodonu: 1) w stosunku do morfiny wykazuje mniejsze powinowactwo do receptora; 2) w stosunku do morfiny wykazuje mniejszą aktywność wewnętrzną w stosunku do receptora µ; 3) wykazuje lepsze przenikanie przez barierę krew-mózg; 4) wykazuje 6-krotnie mniejsze stężenie w mózgu, przez co efekt przeciwbólowy jest mniejszy około 1,5-2 razy; 5) za efekty farmakodynamiczne odpowiada głównie aktywny metabolit - oksymorfon. Prawidłowa odpowiedź to:
80
jesień 2024Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące wpływu morfiny na wydzielanie hormonów:
81
jesień 2024Wskaźnik równoważności analgetycznej metadonu dla dawki morfiny >300 mg/dobę stosowanej drogą doustną wynosi:
87
jesień 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące buprenorfiny:
95
jesień 2024Zmieniając morfinę podawaną podskórnie w dawce 40 mg/dobę na oksykodon podawany doustnie określ jaka będzie jego dobowa dawka ekwianalgetyczna:
96
jesień 2024Analgetykiem opioidowym posiadającym niski współczynnik tolerancji, powinowactwo do receptora opioidowego delta (agonista DOR), wykazującego działanie antynocyceptywne jest:
98
jesień 2024W leczeniu opornej duszności u pacjentów z rakiem, nieleczonych wcześniej opioidami morfinę należy rozpocząć:
109
jesień 2024Wystawiając e-receptę na 2 opakowania buprenorfiny w plastrach (TTS) w dawce 35 mg/h, jaka będzie łączna dawka opioidu:
2
wiosna 2024Pacjentka z rakiem płuca leczona do tej pory oksykodonem o kontrolowanym uwalnianiu w dawce 20 mg/dobę skarży się na brak stolca od 5 dni pomimo stosowania leków przeczyszczających, ból jest dobrze kontrolowany. Którą z opcji terapeutycznych należy wybrać? 1) tramadol 2x 200 mg/dobę + ketoprofen 2x 100 mg; 2) oksykodon tabletka o kontrolowanym uwalnianiu w dawce 2x 10 mg + rizmoic 200 µg 1x1; 3) oksykodon/nalokson 20/10 mg tabl.prol. 2x 1 tabletka; 4) oksykodon/nalokson 10/5 mg tabl.prol. 2x 1 tabletka; 5) buprenorfina 35 µg/h, wymiana co 72-96 godzin + czopki glicerynowe. Prawidłowa odpowiedź to:
19
wiosna 2024Włączanie analgetyków drogą przezskórną nie jest odpowiednie dla chorych:
22
wiosna 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące fentanylu:
38
wiosna 2024Hiperalgezję spowodowaną opioidami należy podejrzewać, gdy:
45
wiosna 2024Ból epizodyczny występuje u 52% pacjentów z chorobą nowotworową. Wskaż minimalne dobowe dawki opioidów w terapii podstawowej stosowane w ciągu ostatnich 7 dni, dające podstawę do zastosowania przezśluzówkowych preparatów cytrynianu fentanylu:
48
wiosna 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące naldemedyny:
56
wiosna 2024Lekiem, który posiada więcej niż jeden mechanizm działania nie jest:
64
wiosna 2024Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tapentadolu: 1) analgetyk ośrodkowy o podwójnym mechanizmie działania: agonistycznym w stosunku do receptorów opioidowych μ (agonista MOR) oraz hamującym wychwyt zwrotny norepinefryny (NRI); 2) zwiększenie stężenia norepinefryny w przestrzeni synaptycznej oraz w jego następstwie aktywacja postsynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych zstępujących włókien hamujących w rogach tylnych rdzenia powoduje przerwanie utrzymującej się przewlekłej stymulacji bólowej; 3) powinowactwo tapentadolu do receptorów µ jest 50-krotnie większe w porównaniu z morfiną; 4) selektywnie łączy się z receptorami µ, >10 razy słabiej niż z receptorami δ i κ; 5) ulega silnemu efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, a jego biodostępność bezwzględna wynosi 32%. Prawidłowa odpowiedź to:
65
wiosna 2024Oksykodon w stosunku do morfiny wykazuje: 1) mniejsze powinowactwo do receptora; 2) mniejszą aktywność wewnętrzną w stosunku do receptora µ; 3) gorsze przenikanie przez barierę krew-mózg; 4) 6-krotnie mniejsze stężenie w mózgu; 5) większy około 1,5-2 razy efekt przeciwbólowy. Prawidłowa odpowiedź to:
88
wiosna 2024Dodanie metoklopramidu do przyjmowanego przewlekle tramadolu spowoduje:
89
wiosna 2024Podanie furosemidu w niewielkim odstępie czasowym od przyjętej dawki morfiny o natychmiastowym uwalnianiu spowoduje:
91
wiosna 2024Morfina jest lekiem:
101
wiosna 2024Dawka ekwianalgetyczna przy rotacji morfiny doustnej na metadon doustny wynosi:
115
wiosna 2024W leczeniu kaszlu w opiece paliatywnej wykorzystuje się takie opioidy jak: 1) kodeina; 2) morfina; 3) dekstrometorfan; 4) metadon; 5) fentanyl. Prawidłowa odpowiedź to:
18
wiosna 2023Duszność u pacjentów objętych opieką paliatywną, w tym chorych na nowotwory, możemy leczyć za pomocą zastosowania dodatkowej dawki opioidu:
42
wiosna 2023Który z poniższych opioidów działa w największym stopniu supresyjnie na układ immunologiczny?
48
wiosna 2023Maksymalna dawka dobowa dihydrokodeiny wynosi:
49
wiosna 2023Zmniejszony efekt przeciwbólowy tramadolu występuje m.in. w reakcji z:
50
wiosna 2023W porównaniu z morfiną, powinowactwo tapentadolu do receptorów opioidowych mu jest:
51
wiosna 2023Buprenorfina odznacza się powolną dysocjacją z receptorami opioidowymi mu. Po 4 godzinach uwolnieniu ulega:
53
wiosna 2023Leki należące do obwodowych antagonistów receptorów opioidowych zalecca się w terapii:
57
wiosna 2023Pacjent lat 61 z nieoperacyjnym rakiem trzustki zgłosił się do poradni medycyny paliatywnej z powodu silnego bólu zlokalizowanego w nadbrzuszu, pomimo przyjmowania tramadolu retard w dawce 2 x 100 mg ból ma natężenie 8 w skali NRS. Wskaż właściwą opcję terapeutyczną uwzględniając ból podstawowy i zaostrzenia bólu:
58
wiosna 2023Pacjent lat 62 z nieoperacyjnym rakiem trzustki, zdyskwalifikowany z leczenia cytostatykami, skierowany do leczenia objawowego. Bardzo silny ból w nadbrzuszu środkowym i lewym z promieniowaniem do śródbrzusza, ból o charakterze ucisku, gniecenia, okresowo kłujący, NRS: 9/10. Chory bardzo cierpiący, leczony tramadolem 3 x 100 mg i ketoprofenem podawanym doraźnie. Wskaż najbardziej optymalny sposób leczenia przeciwbólowego:
63
wiosna 2023Minimalna dobowa dawka morfiny podawanej drogą doustną w leczeniu bólu podstawowego, przy której można zastosować fentanyl przezśluzówkowy w terapii bólu przebijającego wynosi:
67
wiosna 2023Oksykodon w porównaniu do morfiny charakteryzuje się: 1) wyższą biodostępnością po podaniu doustnym; 2) działaniem analgetycznym 3 razy silniejszym; 3) brakiem metabolitów o znaczeniu klinicznym; 4) mniejszym nasileniem zaparć stolca; 5) antagonizmem w stosunku do receptorów κ; 6) większym nasileniem świądu. Prawidłowa odpowiedź to:
69
wiosna 2023Jeśli u pacjenta rozpozna się marskość wątroby, to zalecając morfinę zakładać należy, że u tego pacjenta biodostępność morfiny:
71
wiosna 2023Pochodną piperydyny jest:
72
wiosna 2023Noroksykodon jest metabolitem oksykodonu:
88
wiosna 2023Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące naldemedyny: 1) jest obwodowo działającym antagonistą receptorów opioidowych MOR, DOR i KOR; 2) jest pochodną naltreksonu z dodatkiem łańcucha bocznego; 3) jest substratem glikoproteiny P, która aktywnie usuwa lek na zewnątrz bariery krew-mózg i zmniejsza jego stężenie w OUN; 4) łatwo przenika przez barierę krew-mózg; 5) jako antagonistą receptorów opioidowych, zmniejsza analgezję uzyskiwaną za pomocą leków opioidowych; 6) jest przeciwwskazana w niewydolności nerek; 7) ulega metabolizmowi drogą enzymu CYP3A do nor-naldemedyny i przy udziale UGT1A3 do naldemedyno-3-glukuronidu. Prawidłowa odpowiedź to:
99
wiosna 2023Do agonistów receptora mu należy:
36
jesień 2017Wskazaniem do zastosowania cewnika zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego nie jest:
41
jesień 2017Które spośród niżej wymienionych opioidów swoje działanie analgetyczne zawdzięczają wyłącznie cząsteczce wyjściowej leku (są metabolizowane do nieaktywnych pochodnych)?
42
jesień 2017Wskaż, który z poniższych metabolitów opioidów ma właściwości neurotoksyczne:
53
jesień 2017Biodostępność naloksonu podanego doustnie w postaci tabletki z oksykodonem u chorych z prawidłową czynnością nerek i wątroby jest niska (<3%) z powodu:
54
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące leków opioidowych:
55
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące podawania zewnątrzoponowego opioidów:
56
jesień 2017Chory otrzymuje regularnie 5 ml 1% roztworu chlorowodorku morfiny co 4 godziny, o godzinie 6.00, 10.00, 14.00 i 18.00 oraz 8 ml roztworu morfiny o godzinie 22.00. Oblicz całkowitą dawkę dobową morfiny, jaką przyjmuje ten pacjent:
68
jesień 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące receptorów opioidowych:
69
jesień 2017Nagromadzenie się morfino-3-glukuronianu może objawiać się:
73
jesień 2017Jeden mililitr 1% roztworu morfiny zawiera:
84
jesień 2017U pacjenta leczonego tramadolem nasiliły się dolegliwości bólowe. Jakie postępowanie należy zalecić, jeśli do tej pory pacjent otrzymywał 400 mg tramadolu na dobę?
87
jesień 2017Lekiem opioidowym 75-krotnie silniejszym od morfiny jest:
88
jesień 2017Dwie dawki (pompki) tramadolu (10 kropli) to:
89
jesień 2017Wskaż leki, które w swoim mechanizmie działania wykazują zahamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny: 1) metadon; 2) buprenorfina; 3) tapentadol; 4) tramadol; 5) nefopam; 6) flupirydyna. Prawidłowa odpowiedź to:
90
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące morfiny:
91
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące oksykodonu:
109
jesień 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące połączenia oksykodonu i naloksonu w postaci tabletki o przedłużonym uwalnianiu:
15
wiosna 2017Wskaźnik ekwianalgetyczny przy zamianie morfiny stosowanej doustne na oksykodon o kontrolowanym uwalnianiu wynosi:
16
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tapentadolu: 1) jest analgetykiem ośrodkowym o podwójnym mechanizmie działania; 2) silnie hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; 3) hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny; 4) łączy się selektywnie z receptorami µ silniej niż z receptorami κ i δ; 5) biodostępność po podaniu doustnym wynosi 80%. Prawidłowa odpowiedź to:
22
wiosna 2017Siła działania morfiny podanej zewnątrzoponowo w porównaniu do morfiny podanej dożylnie jest:
25
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące buprenorfiny: 1) charakteryzuje się niską lipofilnością; 2) charakteryzuje się małą masą cząsteczkową; 3) jest metabolizowana przy udziale cytochromu CYP3A4; 4) jest wydalana głównie z moczem; 5) jej metabolit, norbuprenorfina, jest nieaktywny; 6) u chorych dializowanych poziom buprenorfiny w surowicy krwi jest stabilny. Prawidłowa odpowiedź to:
26
wiosna 2017Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące oksykodonu: 1) jest czystym agonistą receptora µ; 2) noroksykodon jest aktywnym metabolitem oksykodonu; 3) wydalanie oksykodonu i jego metabolitów odbywa się drogą układu moczowego; 4) w niewydolności nerek okres półtrwania oksykodonu ulega wydłużeniu; 5) współczynnik przeliczeniowy zalecany w rotacji morfiny na oksykodon wynosi 1:1,5; 6) w preparacie złożonym Targin oksykodon z naloksonem jest połączony w proporcjach 1: 2. Prawidłowa odpowiedź to:
27
wiosna 2017Jedna dawka tramadolu zawarta w 1 pompce (5 kropli) to:
48
wiosna 2017Tapentadol działa przeciwbólowo:
51
wiosna 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące receptorów opioidowych:
54
wiosna 2017Leki opioidowe różnią się siłą działania analgetycznego. W której z poniższych odpowiedzi uporządkowano opioidy w sposób prawidłowy, według siły działania analgetycznego-od działającego najsilniej do działającego najsłabiej?
56
wiosna 2017Chory obecnie przyjmuje morfinę w postaci roztworu wodnego o stężeniu 0,5% w ilości 2 ml co 4 godziny. Kontrola bólu jest zadowalająca. Zaproponowano zamianę roztworu wodnego morfiny na tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Wskaż dawkę równoważną:
59
wiosna 2017U chorej leczonej przeciwbólowo fentanylem przezskórnym w dawce 75 μg/godz. z dobrym skutkiem zastosowano dodatkowo: ciprofloksacynę, flukonazol i karbamazepinę. W jaki sposób dołączone leki mogą wpłynąć na skuteczność fentanylu?
60
wiosna 2017W przypadku którego z wypisanych poniżej opioidów zaleca się okresową kontrolę EKG?
69
wiosna 2017W leczeniu silnego bólu neuropatycznego u chorego z nowotworem, leczonego dotychczas tramadolem, opioidem pierwszego wyboru jest: 1) morfina; 2) oksykodon; 3) fentanyl; 4) buprenorfina; 5) metadon. Prawidłowa odpowiedź to:
86
wiosna 2017Nasilenie objawów niepożądanych podczas leczenia fentanylem podawanym drogą transdermalną może wystąpić przy:
87
wiosna 2017Połączenie oksykodonu i naloksonu w postaci tabletki o przedłużonym uwalnianiu jest przeciwwskazane u chorych z:
89
wiosna 2017Leczenie zaparcia stolca wywołanego podawaniem analgetyków opioidowych, nie powinno obejmować:
93
wiosna 2017Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące metadonu:
11
jesień 2016Zamiana (rotacja) opioidów jest uzasadniona w przypadku:
13
jesień 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące przezskórnego fentanylu: 1) skuteczna analgezja po założeniu pierwszego plastra leku pojawia się po ok. 2 godzinach; 2) lek po zdjęciu ostatniego plastra wykazuje znaczne stężenie w surowicy krwi przez okres około 24 godzin; 3) wzrost temperatury ciała do 40 stopni Celsjusza powoduje wzrost wchłaniania leku o około 90%. Prawidłowa odpowiedź to:
22
jesień 2016Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące słabych opioidów:
23
jesień 2016Ryzyko wydłużenia odstępu QT i wystąpienia wielokształtnego częstoskurczu komorowego związane jest ze stosowaniem metadonu w dawce powyżej:
46
jesień 2016Połącz silne leki opioidowe i ich drogi metabolizmu: 1) metadon; 2) morfina; 3) oksykodon; 4) buprenorfina; 5) fentanyl; a) N-metylacja, CYP3A4; b) CYP3A4; c) CYP2B6, CYP3A4; d) glukuronidacja; e) N-dealkilacja, CYP3A4 i CYP2C8. Prawidłowa odpowiedź to:
55
jesień 2016Który z podanych poniżej leków opioidowych można zastosować u pacjenta z bólem, poddawanego regularnym hemodializom, aby teoretycznie nie dopuścić do pojawiania się bólu w trakcie tego zabiegu?
56
jesień 2016Metabolit morfiny o właściwościach neurotoksycznych to:
61
jesień 2016Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące mechanizmu działania opioidowych leków przeciwbólowych:
65
jesień 2016Po podaniu doustnym nalokson przenika do krwiobiegu w niewielkich ilościach (jego biodostępność nie przekracza 3%). Dzieje się tak na skutek:
67
jesień 2016Po podaniu zewnątrzoponowym morfina działa:
74
jesień 2016Jeśli dawka dobowa tramadolu 400 mg okazała się nieskuteczna, należy zalecić morfinę w dawce dobowej:
86
jesień 2016Wskaźnik ekwianalgetyczny przy zamianie morfiny stosowanej doustnie na buprenorfinę w plastrze wynosi:
88
jesień 2016Lekiem opioidowym 100-krotnie silniejszym od morfiny jest:
89
jesień 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące tapentadolu:
91
jesień 2016Wybiórczym agonistą receptora waniloidowego jest:
98
jesień 2016Noroksykodon jest metabolitem oksykodonu:
105
jesień 2016Siła działania fentanylu podanego zewnątrzoponowo w porównaniu do fentanylu podanego dożylnie jest:
107
jesień 2016Oksykodon w porównaniu do morfiny wykazuje: 1) mniejszą neurotoksyczność; 2) rzadsze powodowanie zaparć; 3) wyższą biodostępność po podaniu doustnym; 4) antagonizm w stosunku do receptorów κ; 5) 75 razy silniejsze działanie analgetyczne. Prawidłowa odpowiedź to:
6
wiosna 2016Pacjent 76-letni z zaawansowanym rakiem płuca, z dobrze kontrolowanym bólem za pomocą morfiny o przedłużonym uwalnianiu, w dawce dobowej 60 mg, zaczął odczuwać duszność w spoczynku, o umiarkowanym nasileniu. W takim przypadku najodpowiedniejszym będzie:
8
wiosna 2016Uszereguj opioidy pod względem potencjału hiperalgetycznego OIH (opioid induced hyperalgesia) od największego do najmniejszego: 1) fentanyl; 2) morfina; 3) metadon; 4) buprenorfina. Prawidłowa odpowiedź to:
9
wiosna 2016Pacjent z rozsianą chorobą nowotworową i silnymi dolegliwościami bólowym o charakterze tępego ucisku w obrębie jamy brzusznej, w stanie stabilnym, został przyjęty do hospicjum stacjonarnego w celu redukcji dolegliwości bólowych. Z wywiadu wiadomo, że pacjent był dotąd leczony ketoprofenem w dawce dobowej 300 mg i morfiną o przedłużonym uwalnianiu w dawce dobowej 120 mg. W ciągu kilku ostatnich dni przyjmował kilkanaście razy w ciągu doby dodatkowe dawki morfiny i twierdził, że ból zamiast się zmniejszać zwiększa swoje nasilenie. Co najprawdopodobniej jest przyczyną takiego stanu?
10
wiosna 2016W przypadku podejrzenia hiperalgezji opioidowej u pacjenta z narastającym bólem, podczas leczenia fentanylem, najlepszym postępowaniem jest:
11
wiosna 2016Pacjent z rozsianą chorobą nowotworową z bólem opornym na leczenie fentanylem, obecnie fentanyl w plastrach dawce 100 ug/h (zwiększanie dawek fentanylu nie prowadzi do zmniejszenia natężenia bólu) dodatkowo otrzymuje 600 mg pregabaliny. Zdecydowano o rotacji opioidu na morfinę. W takiej sytuacji zastosowana dawka dobowa morfiny powinna wynosić:
12
wiosna 2016Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące metadonu: 1) jest czystym, silnym agonistą receptora mi; 2) jest antagonistą receptora NMDA; 3) wpływa hamująco na zwrotny wychwyt serotoniny i noradrenaliny; 4) jest substancją lipofilną; 5) jest silnie hydrofilny; 6) może być stosowany u pacjentów z niewydolnością nerek; 7) nie ulega eliminacji drogą hemodializy. Prawidłowa odpowiedź to:
15
wiosna 2016Pacjent z rozsianym rakiem prostaty i licznymi zmianami metastatycznymi w kościach dotychczas leczony był oksykodonem w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu. Otrzymał leczenie radioizotopem, po którym ból znacząco nasilił się. Przy próbie zwiększania dawki opioidu obserwowano dezorientację i spowolnienie oddechu. W takim przypadku za najbardziej celowe należy uznać: 1) dodanie innego silnego opioidu do dotychczasowego leczenia; 2) rotację opioidu; 3) dodanie koanalgetyku; 4) dodanie NLPZ - niesteroidowego leku przeciwzapalnego; 5) dodanie na krótki okres do leczenia glikokortykosteroidu; 6) zamianę oksykodonu na preparat zawierający oksykodon i nalokson. Prawidłowa odpowiedź to:
19
wiosna 2016Za efekt przeciwbólowy morfiny i jej działania niepożądane odpowiada/ją:
29
wiosna 2016Wskaż błędne spośród poniższych stwierdzeń dotyczących siły analgetycznego działania opioidów:
30
wiosna 2016Wskaż błędne spośród poniższych stwierdzeń dotyczących opioidów:
39
wiosna 2016Pacjentka z rakiem przełyku po wszczepieniu protezy wewnątrzprzełykowej nie może połykać tabletek. Do tej pory przyjmowała z dobrym skutkiem morfinę w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawce 40 mg co 4 godziny. Obecnie lekarz zalecił stosowanie takiej samej dawki morfiny w postaci roztworu wodnego. Wskaż prawidłowo zapisany dla tej chorej wzór recepty:
75
wiosna 2016Wskaż twierdzenie fałszywe dotyczące metadonu:
77
wiosna 2016Wskaż odpowiedź prawidłową opisującą metabolity buprenorfiny:
88
wiosna 2016W długoterminowym leczeniu silnymi opioidami należy uwzględnić także ryzyko uzależnienia i wybierać leki o minimalnym ryzyku. Lekiem opioidowym o szczególnie wysokim ryzyku rozwoju uzależnienia jest petydyna. Wskaż nieprawdziwe stwierdzenie charakteryzujące ten lek:
92
wiosna 2016Jeden ze sposobów poprawy analgezji polega na zamianie opioidów. Poniżej przedstawiono wybrane przykłady dawek równoważnych i współczynników siły działania opioidów. Wskaż błędne:
98
wiosna 2016U pacjentów z zaparciem stolca wywołanym opioidami zaleca się terapie celowane z użyciem leków stanowiących połączenie agonisty i antagonisty receptorów opioidowych. Wskaż sytuacje, w których nie zaleca się w/w leku: 1) u pacjentów z istotnymi zaburzeniami czynności wątroby, krążenia wrotnego; 2) u pacjentów z trzewną lokalizacją bólu; 3) u pacjentów z biegunką; 4) u pacjentów ze współistniejącym świądem indukowanym opioidami; 5) u pacjentów z niedrożnością przewodu pokarmowego. Prawidłowa odpowiedź to:
104
wiosna 2016Wskazaniami do podawania leków przeciwbólowych z zastosowaniem cewnika zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego są: 1) ból oporny na leczenie wysokimi dawkami opioidów podawanymi systemowo; 2) ból, który reaguje na systemowe opioidy, ale towarzyszą temu nietolerowane efekty uboczne w postaci nudności, wymiotów, zaparcia lub reakcja alergiczna; 3) ból, który nie może być leczony innymi inwazyjnymi metodami; 4) ból pochodzenia nowotworowego o dobrze określonej lokalizacji; 5) ból związany ze zwiększonym ciśnieniem śródczaszkowym. Prawidłowa odpowiedź to:
105
wiosna 2016Pacjent objęty opieką paliatywną, nieleczony wcześniej opioidami, zgłasza ból nowotworowy o umiarkowanym natężeniu. W tym wypadku można zastosować: 1) paracetamol w dawce 3-4 g/d; 2) tramadol w dawce 200-400 mg/d; 3) morfinę p.o. w dawce 10-30 mg/dobę; 4) oksykodon p.o. w dawce 5-20 mg/dobę. Prawidłowa odpowiedź to:
39
jesień 2015Które z poniższych stwierdzeń dotyczących morfiny są prawdziwe? 1) morfina jest metabolizowana (>90%) w wątrobie do morfino-3-glukuro-nianu(M3G) i w mniejszych ilościach morfino-6-glukuronianu oraz normorfiny, wszystkie metabolity są aktywne; 2) morfino-3-glukuronian cechuje wysokie powinowactwo do receptorów µ; 3) biodostępność morfiny po ciągłym wlewie podskórnym jest niższa niż po podaniu we wlewie dożylnym; 4) morfino-6-glukuronian wykazuje właściwości neurotoksyczne, a morfino-3-glukuronian oraz normorfina wykazują działanie przeciwbólowe; 5) istnieją dowody, że M3G antagonizuje działanie przeciwbólowe morfiny i M6G oraz odgrywa rolę w tolerancji i hiperalgezji. Prawidłowa odpowiedź to:
40
jesień 2015Wskaż nieprawdziwe spośród poniższych opisów odnoszących się do sposobów zastosowania leków opioidowych w leczeniu bólu u chorych na nowotwór:
41
jesień 2015Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące właściwości metabolitów opioidów:
47
jesień 2015Efekt przeciwbólowy tramadolu jest nasilony:
48
jesień 2015Zamiana opioidów i leczenie jednocześnie dwoma opioidami należą do stosowanych obecnie strategii poprawy efektu i tolerancji leczenia przeciwbólowego u chorych z silnym, trudnym do uśmierzenia bólem w przebiegu choroby nowotworowej. Które z poniższych opioidów nie mogą być stosowane łącznie z uwagi na potencjalne wzajemne działanie antagonizujące?
54
jesień 2015Dawka 60 mg morfiny doustnej na dobę odpowiada pod względem siły działania analgetycznego:
58
jesień 2015Metadon cechuje - wybierz niewłaściwą odpowiedź:
68
jesień 2015Leki z grupy antagonistów receptorów opioidowych o działaniu wyłącznie obwodowym są skuteczne w leczeniu zaparcia stolca wywołanego opioidami, ponieważ:
83
jesień 2015Wskaźnik przeliczania dawek morfina p.o.:hydromorfon p.o. 1:5 oznacza, że:
84
jesień 2015Ustaw poniższe dawki leków od najmniejszej ekwianalgetycznej do największej: 1) morfina p.o. 120 mg/d; 2) oksykodon p.o. 120 mg/d; 3) buprenorfina TTS 140 μg/h; 4) fentanyl TTS 25 μg/h (TTS - plaster przezskórny) Prawidłowa odpowiedź to:
91
jesień 2015Zgodnie z zaleceniami rozpoczynając terapię bólu silnym lekiem opioidowym u pacjentów, u których słabe opioidy stosowane w wysokich dawkach były nieskuteczne zastosujesz: 1) 20 mg morfiny na dobę; 2) 30 mg morfiny na dobę; 3) 60 mg morfiny na dobę; 4) 10 mg oksykodonu na dobę; 5) 20 mg oksykodonu na dobę; 6) 40 mg oksykodonu na dobę; 7) 50 µg/h fentanyl TTS. Prawidłowa odpowiedź to:
95
jesień 2015Tramadol jest agonistą receptora:
98
jesień 2015W marskości wątroby biodostępność morfiny:
99
jesień 2015Lekiem opioidowym będącym pochodną fenylopiperydyny jest:
100
jesień 2015Powinowactwo do receptorów ORL-1 wykazuje:
118
jesień 2015Wskazaniem do zastosowania cewnika zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego nie jest:
2
wiosna 2015Wskaż poprawne określenia dotyczące O-desmetylotramadolu: 1) jest głównym metabolitem tramadolu; 2) powstaje przy udziale CYP2D6; 3) wykazuje wysokie powinowactwo do receptora opioidowego µ; 4) odpowiada za mechanizm nieopioidowy; 5) wykazuje aktywność analgetyczną; 6) niewydolność nerek nie ma wpływu na jego okres półtrwania. Prawidłowa odpowiedź to:
3
wiosna 2015Wskaż prawdziwe zdania dotyczące metabolitów oksykodonu (noroksykodonu i oksymorfonu):
4
wiosna 2015W postaci złożonej oksykodonu z naloksonem (Targin®) proporcje oksykodonu do naloksonu przedstawiają się następująco:
5
wiosna 2015Zgodnie z zaleceniami EAPC z 2012 roku współczynnik przeliczeniowy przy rotacji morfiny do oksykodonu wynosi:
9
wiosna 2015Tabletce zawierającej 60 mg morfiny odpowiada w przybliżeniu plaster fentanylu:
11
wiosna 2015Wskaż fałszywe określenie dotyczące metadonu:
14
wiosna 2015Pacjent z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami do kości w czasie pobytu w oddziale urologii z powodu dolegliwości bólowych otrzymuje dawkę dobową morfiny 60 mg/dobę s.c. Analgezję ocenia na 80%, cały czas utrzymuje się ból w okolicy lędźwiowej z promieniowaniem do lewej kończyny dolnej. Ponadto zaparcie, stolec oddaje średnio 2 razy w ciągu doby. Konsultując leki zalecane do domu należy zaproponować:
17
wiosna 2015Metadon to lek o złożonym mechanizmie działania: 1) jest agonistą receptora μ; 2) jest antagonistą receptora Δ; 3) jest silnym agonistą receptora κ; 4) jest agonistą receptora NMDA; 5) hamuje wychwyt zwrotny serotoniny; 6) w wyniku przewlekłego leczenia metadonem może wystąpić wydłużenie odcinka QT w zapisie krzywej EKG. Prawidłowa odpowiedź to:
19
wiosna 2015Wskaż niewłaściwe twierdzenie dotyczące tramadolu:
21
wiosna 2015W leczeniu bólu przebijającego u chorych leczonych buprenorfiną podawaną drogą przezskórną można stosować:
22
wiosna 2015Wskaż niewłaściwe określenie dotyczące morfiny:
25
wiosna 2015U chorego z bólem o silnym natężeniu i towarzyszącą niewydolnością nerek, który otrzymuje kodeinę drogą doustną w dawce 240 mg na dobę, zalecanym postępowaniem jest:
28
wiosna 2015Nasilenie objawów niepożądanych podczas leczenia przezskórnym fentanylem może wystąpić przy:
29
wiosna 2015Połączenie oksykodonu i naloksonu w postaci tabletki o kontrolowanym uwalnianiu jest przeciwwskazane u chorych z:
30
wiosna 2015Metabolit morfiny o właściwościach neurotoksycznych to:
31
wiosna 2015Z którym z wymienionych poniżej opioidów wiąże się największe ryzyko powikłań w postaci komorowych zaburzeń rytmu (torsade de pointes)?
36
wiosna 2015Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące preparatu oksykodonu z naloksonem oraz wybranych właściwości farmakokinetycznych obu leków:
43
wiosna 2015Chory jest leczony przeciwbólowo z dobrym skutkiem oksykodonem o kontrolowanym uwalnianiu stosowanym w dawce 40 mg dwa razy dziennie. W dniu dzisiejszym chory otrzymał chemioterapię, co spowodowało silne wymioty. Nie może zażyć kolejnej tabletki opioidu. Zaproponuj leczenie przeciwbólowe na najbliższe dni, do czasu opanowania wymiotów:
65
wiosna 2015Które z poniższych stwierdzeń są nieprawdziwe w odniesieniu do terminu "rotacja opioidów" w leczeniu bólu nowotworowego? 1) jest sposobem na poprawę kontroli bólu; 2) zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia tolerancji na opioidy; 3) pomaga osiągnąć równowagę między działaniem analgetycznym, a objawami ubocznymi opioidów; 4) umożliwia zamienne leczenie takimi opioidami jak: morfina, oksykodon, petydyna, fentanyl; 5) oznacza zmianę drogi podawania opioidów. Prawidłowa odpowiedź to:
73
wiosna 2015Wskaż twierdzenie, które nie dotyczy metadonu:
76
wiosna 201560-letni pacjent z bólem w przebiegu raka trzustki był dotychczas leczony oksykodonem w dawce 2 x 20 mg z dobrym efektem. Pacjent zaczął wymiotować, planujemy przejście na morfinę podawaną podskórnie. Jaka dawka dobowa morfiny s.c. będzie najbardziej odpowiednia?
79
wiosna 2015Transdermalny opioid powinien mieć określone cechy, z wyjątkiem:
80
wiosna 2015W leczeniu bólu od umiarkowanego do silnego (NRS 6-10), zgodnie z aktualnymi zaleceniami EAPC należy zastosować doustne formy morfiny, oksykodonu lub hydromorfonu. W określonych sytuacjach alternatywnie należy rozważyć podanie fentanylu lub buprenorfiny w systemie transdermalnym. Które ze stwierdzeń dotyczących leków stosowanych w formie plastra są prawdziwe? 1) efekt przeciwbólowy po zastosowaniu pierwszego plastra fentanylu lub buprenorfiny może wystąpić po ok. 24 godzinach; 2) fentanyl i buprenorfina w formie plastra mogą być stosowane u pacjentów z zaburzeniami połykania; 3) formy przezskórne fentanylu i buprenorfiny wskazane są do leczenia bólu niestabilnego; 4) pełny efekt analgetyczny po zastosowaniu fentanylu i buprenorfiny w formie plastra zostaje osiągnięty dopiero po 2-5 zmianach plastra (około 6-15 dni); 5) u pacjentów gorączkujących leczonych z zastosowaniem plastrów z fentanylem należy zachować szczególną ostrożność, gdyż lek uwalnia się w krótszym czasie i w zwiększonym stężeniu. Prawidłowa odpowiedź to:
81
wiosna 2015Które ze stwierdzeń dotyczące oksykodonu są nieprawdziwe? 1) oksykodon podany drogą doustną jest ok. 2-krotnie słabszym opioidem od morfiny; 2) główny mechanizm działania oksykodonu związany jest z pobudzaniem obwodowych i ośrodkowych receptorów opioidowych typu μ oraz κ; 3) receptory opioidowe typu κ uczestniczą w mechanizmach powstawania bólu trzewnego, stąd lek ten wykazuje dużą skuteczność terapeutyczną, szczególnie w bólach o lokalizacji trzewnej; 4) oksykodon wchodzi w interakcję z białkiem G, powodując otwieranie kanałów potasowych oraz zablokowanie aktywacji zależnych od potencjału kanałów wapniowych; 5) oksykodon w porównaniu z morfiną charakteryzuje się większą aktywnością wewnętrzną w stosunku do receptora typu μ. Prawidłowa odpowiedź to:
83
wiosna 2015Które ze stwierdzeń dotyczących buprenorfiny stosowanej przezskórnie w postaci plastra są prawdziwe? 1) buprenorfina to częściowy agonista receptora µ, antagonista receptora kappa i agonista ORL1; 2) buprenorfinę cechuje długi czas potrzebny do uzyskania stanu równowagi farmakokinetycznej (steady-state), około 3-4 tygodnie; 3) buprenorfina działa hiperalgetycznie; 4) receptory ORL1 (opioid receptor-like1) nie odgrywają roli w powstawaniu i rozwoju zjawiska tolerancji i powstawaniu hiperalgezji opioidowej; 5) buprenorfina działa na kanały sodowe wykazując skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego. Prawidłowa odpowiedź to:
101
wiosna 2015Doustny roztwór morfiny 2% oznacza, że:
105
wiosna 2015Przyjęte są różne zasady włączania opioidów w celu łagodzenia duszności u chorych uprzednio nieprzyjmujących opioidów z innych wskazań: 1) morfina 2,5 mg doustnie jako dawka wstępna oraz w razie duszności; 2) fentanyl 50 mikrogram donosowo w razie duszności; 3) fentanyl 12,5 mikrogram/h w systemie przezskórnym; 4) morfina 1-2 mg podskórnie jako dawka wstępna oraz w razie duszności; 5) buprenorfina 35 mikrogram/h w systemie przezskórnym. Prawidłowa odpowiedź to:
108
wiosna 2015Jedynym opioidem działającym antagonistycznie na receptor NMDA jest:
120
wiosna 2015Maksymalna dawka dobowa dihydrokodeiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu to:
6
jesień 2014Lekiem wykazującym powinowactwo do receptorów µ, kappa i ORL-1 jest:
9
jesień 2014Oksykodon w porównaniu do morfiny wykazuje: 1) mniejszą neurotoksyczność; 2) rzadziej występują zaparcia; 3) wyższą biodostępność po podaniu doustnym; 4) antagonizm w stosunku do receptorów κ; 5) działanie analgetyczne 75 razy silniejsze. Prawidłowa odpowiedź to:
17
jesień 2014Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące baklofenu: 1) agonista receptorów GABA; 2) antagonista receptorów opioidowych k; 3) lek stosowany w leczeniu spastyczności; 4) lek stosowany w leczeniu uporczywej czkawki; 5) hamuje odruchy skórne i napięcie mięśni. Prawidłowa odpowiedź to:
18
jesień 2014U pacjentów leczonych tramadolem w dawce dobowej 400 mg, jeśli terapia okazała się nieskuteczna leczenie morfiną należy rozpocząć od dawki dobowej:
28
jesień 2014Działanie przeciwbólowe kodeiny jest najsilniejsze u:
29
jesień 2014Wskaż błędne spośród poniższych twierdzeń odnoszących się do morfino-3-glukuronianu:
30
jesień 2014Pacjent z rakiem płuc jest leczony z powodu silnego bólu fentanylem w postaci plastrów przezskórnych. Po dołączeniu rifampicyny można oczekiwać:
31
jesień 2014Które z poniższych zdań prawidłowo opisuje właściwości buprenorfiny?
34
jesień 2014Który z poniższych opioidów może być stosowany miejscowo na bolesne owrzodzenia i jest też wykorzystywany do płukania jamy ustnej, np. u chorych z rakiem języka?
38
jesień 2014Okres półtrwania fentanylu w postaci plastrów przezskórnych wynosi 13-22 godzin. Pełen efekt danej dawki można ocenić po upływie:
44
jesień 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące naloksonu - antagonisty receptorów opioidowych:
45
jesień 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące preparatów przezśluzówkowych fentanylu:
50
jesień 2014Pacjent z rakiem trzustki zgłosił się do poradni medycyny paliatywnej z powodu bólu o natężeniu NRS 5. Dotąd nie przyjmował żadnych leków przeciwbólowych. U chorego należy zastosować: 1) wpierw niesteroidowy lek przeciwbólowy lub paracetamol, a następnie w przypadku nieskuteczności - słaby opioid; 2) tramadol lub dihydrokodeinę; 3) małą dawkę morfiny lub oksykodonu doustnie; 4) fentanyl (25 mcg/h) lub buprenorfinę (35 mcg/h) w plastrze. Prawidłowa odpowiedź to:
64
jesień 2014Doustny roztwór morfiny 2% oznacza, że:
66
jesień 2014Antagoniści opioidowi stosowani są w różnych wskazaniach, np.: 1) nalokson parenteralnie w ultra niskich dawkach w leczeniu hiperalgezji opioidowej; 2) naltrekson doustnie w świądzie cholestatycznym i mocznicowym; 3) tapentadol doustnie w przypadku rozwoju tolerancji na opioidy; 4) nalokson doustnie w opornych na leczenie biegunkach; 5) metylnaltrekson podskórnie w leczeniu zaparcia po opioidach. Prawidłowa odpowiedź to:
72
jesień 2014Niebezpieczeństwo stosowania tramadolu razem z selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny wynika z możliwości wystąpienia:
86
jesień 2014Maksymalna dawka dobowa dihydrokodeiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu to:
99
jesień 2014Pacjent z rozpoznanym rakiem płuc trafił do Oddziału Ratunkowego z powodu duszności i bardzo silnego bólu - w skali VAS 9/10. Chory do tej pory nie był leczony opioidami. Lekarz dyżurny podał choremu 1 mg morfiny dożylnie i rozpoczął szybkie miareczkowanie dawki należnej opioidów. Pełne ustąpienie dolegliwości uzyskano po podaniu choremu 5 mg morfiny i trwało ono około 6 godzin. Przy wypisie do domu pacjent powinien otrzymać zalecenie:
101
jesień 2014Które z poniższych stwierdzeń są prawdziwe? 1) w przypadku większości opioidów czas działania leku u osób starszych nie ulega wydłużeniu; 2) dawki początkowe morfiny nie różnią się u osób dorosłych w średnim i bardzo zaawansowanym wieku; 3) na efekt morfiny w znacznym stopniu wpływa stopień uszkodzenia wątroby, np. na skutek przerzutów do tego narządu; 4) morfina jest lekiem, którego metabolizm podlega istotnym modyfikacjom na skutek działania wielu stosowanych jednocześnie leków. Prawidłowa odpowiedź to:
2
wiosna 2014Maksymalna dawka dobowa dihydrokodeiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu to:
3
wiosna 2014Dopoliczkowa tabletka cytrynianu fentanylu jest:
4
wiosna 2014Zalecane początkowe dawki fentanylu przezśluzówkowego wynoszą:
5
wiosna 2014Według EAPC do analgetyków I rzutu stosowanych w bólu o silnym i bardzo silnym natężeniu zalicza się:
13
wiosna 2014Wskaż prawdziwe stwierdzenie odnoszące się do opioidów III szczebla drabiny analgetycznej:
15
wiosna 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie odnoszące się do preparatów przezśluzówkowych fentanylu:
17
wiosna 2014Wskaż nieprawidłowe spośród poniższych twierdzeń dotyczących antagonistów opioidowych:
24
wiosna 2014W leczeniu hiperalgezji opioidowej stosuje się: 1) redukcję dawki opioidu; 2) zamianę opioidu na inny; 3) małe dawki naloksonu; 4) niesteroidowe leki przeciwzapalne i paracetamol; 5) ketaminę; 6) dekstrometorfan; 7) haloperidol. Prawidłowa odpowiedź to:
25
wiosna 2014U chorego przyjmującego fentanyl w plastrach, po zwiększeniu dawki ze 100 mcg/h do 125 mcg/h, ból nie ustąpił, ale nasilił się i zmienił typ na uogólniony. Nieprawdą jest, że w tej sytuacji:
30
wiosna 2014Leczenie opioidami może prowadzić do zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych. Wskaż, które spośród podanych poniżej metabolitów leków opioidowych mają właściwości neurotoksyczne:
44
wiosna 2014Świąd uogólniony występujący z powodu opioidu podawanego ogólnoustrojowo (PCA) należy leczyć:
55
wiosna 2014Wskaż określenia charakterystyczne dla metadonu: 1) jest agonistą receptora μ; 2) jest antagonistą receptora NMDA; 3) jest agonistą receptora κ; 4) jest agonistą receptora Δ; 5) jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny; 6) okres półtrwania wynosi 4 godziny; 7) u pacjentów przewlekle leczonych metadonem występuje skrócenie odcinka QT w zapisie krzywej EKG. Prawidłowa odpowiedź to:
70
wiosna 2014Wskaż zdania prawdziwe dotyczące oksykodonu: 1) biodostępność oksykodonu po podaniu doustnym wynosi 60-87% i jest wyższa niż dla morfiny; 2) u osób starszych oraz kobiet biodostępność jest wyższa, ze względu na mniejszą aktywność układu CYP2D6; 3) u pacjentów leczonych sertraliną i wyższymi dawkami oksykodonu może dojść do występowania drżenia i halucynacji; 4) oksykodon nie wiąże się z albuminami i bardzo dobrze rozpuszcza się w tłuszczach; 5) oksykodon wydalany jest z moczem, głównie w formie metabolitów (noroksykodon w formie niezwiązanej, a oksymorfon w postaci skoniugowanej z kwasem glukuronowym). Prawidłowa odpowiedź to:
94
wiosna 2014Wskaż zdanie fałszywe dotyczące buprenorfiny:
95
wiosna 2014Jaką dawkę Tramadolu zawiera 1 kropla roztworu doustnego tego leku?
100
wiosna 2014Poniższe leki zawierają taką samą dawkę ekwianalgetyczną, z wyjątkiem:
104
wiosna 2014Leczenie przyczynowe zaparcia stolca wywołanego podawaniem analgetyków opioidowych, polegające na odwróceniu wpływu opioidów na receptory opioidowe obecne w ścianie przewodu pokarmowego, może polegać na:
105
wiosna 2014Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące tramadolu:
108
wiosna 2014Opioidy stosowane drogą przezskórną, powinny spełniać następujące wymogi:
111
wiosna 2014Które z poniższych stwierdzeń dotyczących morfiny i metadonu jest nieprawdziwe?
113
wiosna 2014Wskaż błędne spośród poniższych stwierdzeń charakteryzujących opioidy drugiego szczebla drabiny WHO:
115
wiosna 2014Współczynnik 1:1,5 charakteryzuje zamianę morfiny doustnej na:
120
wiosna 2014Według EAPC, który z opioidów zaliczonych do leków podstawowych w leczeniu bólu nowotworowego nie jest dostępny w Polsce?
1
jesień 2013Która z metod prowadzących do poprawy analgezji przy jednoczesnym zmniejszeniu objawów ubocznych towarzyszących terapii opioidami, nie uzyskała na podstawie prowadzonych badań klinicznych jednoznacznej oceny co do skuteczności i prawidłowości postępowania:
18
jesień 2013Dopoliczkowa tabletka cytrynianu fentanylu jest:
21
jesień 2013Tramadol jest opioidem:
45
jesień 2013Morfina doustna stanowi "złoty standard" w leczeniu bólu u pacjentów z chorobą nowotworową. Niekiedy jednak nie jest w pełni skuteczna lub powoduje wystąpienie działań niepożądanych, trudnych do kontroli. Jednym ze sposobów poprawy analgezji w takiej sytuacji jest zamiana opioidów (tzw. rotacja opioidowa). Przy zamianach takich są przydatne tzw. Tabele dawek ekwiwalentnych opioidów, jednak wobec braku w chwili obecnej wystarczających dowodów naukowych są one nadal uzupełniane i wymagają dalszych korekt. Lekarze w codziennej praktyce w hospicjach posługują się często prostymi zasadami przeliczania dawek opioidów. Opierając się na własnym doświadczeniu i dostępnych zaleceniach (między innymi 'Use of opioid analgesic in the treatment of cancer pain:evidence-based recommendations from the EAPC') wskaż dawki opioidów przezskórnych w przybliżeniu równoważne w stosunku do 60 mg morfiny doustnej na dobę:
49
jesień 2013W 2012 roku zostały opublikowane Rekomendacje (Wytyczne) EAPC dotyczące zastosowania analgetyków opioidowych w leczeniu bólu nowotworowego (Caraceni A. i wsp. "Use of opioid analgesics in the treatment of cancer pain: evidence-based recommendations from the EAPC" Lancet Oncology 2012). Jeden z punktów tych Rekomendacji dotyczy zastosowania analgezji zewnątrzoponowej i podpajęczynówkowej. Wśród poniższych stwierdzeń wskaż zgodne z Rekomendacjami EAPC:
55
jesień 2013Największe ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów u chorych z zaburzoną czynnością nerek występuje w przypadku:
59
jesień 2013Poniższe stwierdzenia odnoszą się do charakterystyki leków opioidowych stosowanych w leczeniu bólu nowotworowego. Wskaż które z nich jest fałszywe:
64
jesień 2013Pacjent lat 64 z bólami kostnymi w przebiegu raka płuc jest z dobrym skutkiem leczony doustną morfiną w dawce 90 mg dwa razy dziennie. Od 2 dni obserwujemy narastające trudności w połykaniu leków. W tej sytuacji zapada decyzja o zamianie morfiny doustnej na podskórną. Wskaż prawidłową (równoważną) dawkę morfiny podskórnej:
68
jesień 2013Buprenorfina charakteryzuje się:
69
jesień 2013Petydyna nie jest zalecana do regularnego stosowania u pacjentów z bólem nowotworowym z uwagi na:
75
jesień 2013Według EAPC do analgetyków I rzutu stosowanych w bólu o silnym i bardzo silnym natężeniu zalicza się:
76
jesień 2013Do metod stosowanych w celu poprawy analgezji przy jednoczesnym łagodzeniu objawów niepożądanych podczas leczenia opioidami należą:
79
jesień 2013Zalecane początkowe dawki fentanylu przezśluzówkowego wynoszą:
97
jesień 2013W leczeniu zaparcia stolca wywołanego opioidami pierwszy stopień terapii stanowią następujące grupy leków: 1) leki o działaniu osmotycznym (lactuloza, makrogol); 2) antranoidy; 3) antagonista obwodowy receptora opioidowego u (metylnaltrekson); 4) wlewy doodbytnicze; 5) polifenole. Prawidłowa odpowiedź to:
99
jesień 2013W leczeniu hiperalgezji opioidowej użyteczne są: 1) zamiana morfiny na buprenorfinę; 2) obniżenie dawki wyjściowej silnego opioidu oraz dodanie niewielkiej dawki innego silnego opioidu; 3) bardzo niskie dawki naloksonu; 4) stosunkowo duże dawki ketaminy przez kilka dni - „burst ketamine”; 5) substytucja magnezu. Prawidłowa odpowiedź to:
9
wiosna 2013Warunkiem właściwego i skutecznego zastosowania w bólu przebijającym dopoliczkowych tabletek fentanylu (FBT) jest:
11
wiosna 2013Maksymalna dawka dobowa dihydrokodeiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu to:
13
wiosna 2013Wskaż stwierdzenie, będące podstawą ogólnych zasad zastosowania opioidów w bólu nowotworowym, poparte silnymi danymi naukowymi:
20
wiosna 2013Tramadol jest:
26
wiosna 2013Dopoliczkowa tabletka cytrynianu fentanylu jest:
34
wiosna 201361-letni pacjent cierpiący na raka płuca, z przerzutami do kości, leczony fentanylem w systemie transdermalnym w dawce 100 mcg/h zgłosił się do lekarza z powodu infekcji dolnych dróg oddechowych oraz kandydiazy jamy ustnej. Karnofsky 70. Lekarz włączył do leczenia klarytromycynę w dawce dobowej 1000 mg doustnie oraz flukonazol w dawce dobowej 100 mg doustnie. W drugiej dobie leczenia pojawiły się narastające stopniowo objawy zespołu majaczeniowego. Co było tego najbardziej prawdopodobną przyczyną?
35
wiosna 2013Amitryptylina wywołuje efekt addycyjny w odniesieniu do analgezji opioidowej, ponieważ powoduje wydłużenie t 1/2 morfiny i wzrost jej biodostępności.
45
wiosna 2013Wskaż zdanie prawidłowe dotyczące buprenorfiny:
48
wiosna 2013Metadon cechuje:
57
wiosna 2013W porównaniu do oksykodonu podawanego samodzielnie, połączenie oksykodonu i naloksonu - wskaż niewłaściwą odpowiedź:
59
wiosna 2013Połączenie oksykodonu i naloksonu w postaci tabletek o kontrolowanym uwalnianiu - wskaż właściwą odpowiedź:
60
wiosna 2013Zamiana (rotacja) opioidów jest uzasadniona w przypadku:
62
wiosna 2013W leczeniu bólu przebijającego, u chorych leczonych preparatem buprenorfiny drogą przezskórną, nie należy stosować:
71
wiosna 2013Buprenorfina charakteryzuje się:
81
wiosna 2013Petydyna nie jest zalecana do regularnego stosowania u pacjentów z bólem nowotworowym z uwagi na:
82
wiosna 2013Zalecane początkowe dawki fentanylu przezśluzówkowego wynoszą:
85
wiosna 2013Do metod stosowanych w celu poprawy analgezji przy jednoczesnym łagodzeniu objawów niepożądanych podczas leczenia opioidami należą:
86
wiosna 2013Według EAPC do analgetyków I rzutu stosowanych w bólu o silnym i bardzo silnym natężeniu zaliczamy:
117
wiosna 2013U chorych z niewydolnością nerek, leczonych morfiną ze względu na duże ryzyko wystąpienia działań niepożądanych należy: