PES · Psychiatria

Sesja wiosna 2026

120 pytań CEM z testu PES z psychiatrii (sesja wiosna 2026) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 111 z 134 zdających (83 %).

1
18-letnia pacjentka hospitalizowana po samouszkodzeniu. Od kilku lat niestabilne relacje interpersonalne, silny lęk przed odrzuceniem, impulsywność, chroniczne poczucie pustki. W sytuacjach stresu interpersonalnego pojawiają się krótkotrwałe doświadczenia derealizacji i depersonalizacji oraz przekonanie, że „ludzie na nią dziwnie patrzą”. Jednokrotnie opisała, że „jakby ktoś komentował jej zachowanie w głowie”, ale nie potrafiła jednoznacznie odróżnić, czy była to myśl, czy głos. Objawy te ustępują po kilku godzinach. Nie stwierdza się zaburzeń formalnych myślenia, autyzmu ani objawów negatywnych. Funkcjonowanie poznawcze prawidłowe. Która cecha obrazu klinicznego najsilniej przemawia przeciw rozpoznaniu schizofrenii?
2
29-letnia kobieta zgłasza się do psychiatry z powodu nasilonego lęku, napięcia i bezsenności, które utrzymują się od około 4 miesięcy. Objawy pojawiły się po rozstaniu z partnerem, które pacjentka przeżyła jako „katastrofę życiową”. Od tego czasu ma trudności z koncentracją, jest drażliwa, okresowo płacze, odczuwa pustkę i silny lęk przed samotnością. Unika miejsc związanych z byłym partnerem. W wywiadzie od okresu późnej adolescencji: niestabilne relacje interpersonalne, naprzemienna idealizacja i dewaluacja partnerów, impulsywność, epizody samouszkodzeń w sytuacjach konfliktów, przewlekłe poczucie pustki. Zgłasza nawracające wspomnienia rozmowy rozstaniowej, jednak nie mają one charakteru żywych, sensorycznych retrospekcji. Nie występują koszmary o charakterze urazowym, brak objawów dysocjacyjnych. Nie stwierdza się nadmiernej czujności ani reakcji przestrachu. Która z poniższych interpretacji diagnostycznych jest najbardziej trafna?
3
Do poradni zgłasza się 42-letni mężczyzna, który zaprzecza spożywaniu alkoholu. Lekarz dysponuje jedynie wynikami badań laboratoryjnych wykonanych dwukrotnie w odstępie 4 tygodni. Badania - wizyta 1: GGTP: 286 U/l (N < 55) AST: 74 U/l ALT: 61 U/l (AST/ALT = 1,21) MCV: 101 fl CDT (transferyna desialowana): 3,2% (N < 1,7%) Fosfataza alkaliczna: w normie Bilirubina: w normie INR: w normie Badania - wizyta 2 (po 4 tygodniach deklarowanej abstynencji): GGTP: 182 U/l AST: 48 U/l ALT: 44 U/l MCV: 100 fl CDT: 2,9% Która z poniższych interpretacji jest najbardziej trafna z punktu widzenia diagnostyki laboratoryjnej przewlekłego spożywania alkoholu?
4
32-letnia pacjentka przyjęta do SOR z powodu zasłabnięcia i kołatania serca. W wywiadzie psychiatrycznym: epizod depresyjny z lękiem. Od 3 tygodni przyjmuje citalopram 40 mg/d oraz doraźnie hydroksyzynę wieczorem. Dodatkowo od wczoraj otrzymuje haloperidol i.m. w izbie przyjęć z powodu silnego pobudzenia. EKG przy przyjęciu: rytm zatokowy 54/min, QTc = 500 ms, obecne pojedyncze pobudzenia komorowe; brak cech ostrego niedokrwienia. Badania: K⁺ = 3,1 mmol/l, Mg²⁺ na dolnej granicy normy. Które postępowanie (ściśle w logice ryzyka polekowego i EKG) jest najbardziej trafne, aby najszybciej zmniejszyć ryzyko torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego?
5
67-letni mężczyzna z rozpoznanym rakiem trzustki w stadium rozsiewu, hospitalizowany na oddziale internistycznym. Od kilku dni rodzina obserwuje narastającą drażliwość, płaczliwość, lęk oraz wypowiedzi typu: „To wszystko nie ma sensu, jestem ciężarem, lepiej byłoby umrzeć.” W badaniu psychiatrycznym pacjent: jest przytomny, w pełnym kontakcie logicznym, prawidłowo zorientowany auto- i allopsychicznie, nie zgłasza omamów, wypowiedzi są spójne i adekwatne do sytuacji, koncentracja uwagi prawidłowa, brak fluktuacji objawów w ciągu doby. Parametry życiowe stabilne, elektrolity w normie, brak cech infekcji. Która z poniższych cech klinicznych ma największą wartość różnicującą majaczenie od zespołu psychoonkologicznego i najbardziej przemawia przeciw rozpoznaniu majaczenia w tym przypadku?
6
26-letnia pacjentka z rozpoznanym nawracającym epizodem depresyjnym jest leczona farmakologicznie. Od kilku lat stosuje doustną antykoncepcję hormonalną (etynyloestradiol + drospirenon). Zgłasza obawy, czy rozpoczęcie leczenia przeciwdepresyjnego może obniżyć skuteczność antykoncepcji. Lekarz rozważa kilka możliwych opcji farmakoterapii. Który z poniższych leków przeciwdepresyjnych niesie największe ryzyko zmniejszenia skuteczności doustnej antykoncepcji hormonalnej poprzez indukcję enzymów cytochromu P450?
7
Do czynników ryzyka wystąpienia parkinsonizmu polekowego zalicza się wszystkie poniższe, z wyjątkiem:
8
54-letni mężczyzna po operacyjnym zespoleniu złamania kości udowej. Z powodu urazu unieruchomiony, otrzymuje profilaktycznie enoksaparynę. W wywiadzie: nadciśnienie tętnicze, epizod krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego dwa lata temu. W badaniach laboratoryjnych: Hgb 11,2 g/dl, PLT 165 tys./µl, INR 1,2, APTT prawidłowe. W 4. dobie hospitalizacji rozwija się ostry epizod psychotyczny z pobudzeniem i urojeniami prześladowczymi, wymagający pilnego włączenia leczenia przeciwpsychotycznego. Lekarz chce wybrać lek, który będzie: skuteczny przeciwpsychotycznie, możliwie neutralny wobec układu krzepnięcia, niezwiększający istotnie ryzyka krwawienia ani zakrzepicy, bez istotnego wpływu na interakcje z heparyną drobnocząsteczkową. Który lek przeciwpsychotyczny jest w tej sytuacji najbezpieczniejszym wyborem jako lek pierwszego rzutu?
9
U 42-letniego pacjenta z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej włączono klozapinę. Po 3 tygodniach leczenia, przy dawce 300 mg/dobę, pojawiły się: gorączka 38,7°C, tachykardia 120/min, duszność wysiłkowa, ból w klatce piersiowej, wzrost stężenia troponiny oraz podwyższone CRP. W EKG stwierdzono nieswoiste zmiany odcinka ST. Najbardziej prawdopodobne rozpoznanie to:
10
U 29-letniej pacjentki obserwuje się utrwalony wzorzec niestabilnych relacji interpersonalnych, wyraźny lęk przed porzuceniem, przewlekłe poczucie pustki, impulsywność oraz epizody przejściowych objawów paranoidalnych pojawiających się w sytuacjach stresowych. Która z poniższych cech klinicznych najbardziej przemawia za rozpoznaniem osobowości typu borderline, a nie zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu II?
11
Wyraźnie wyższa w porównaniu do innych leków skuteczność przeciwpsychotyczna klozapiny wynika z:
12
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące przebiegu procesu tranzycji medycznej u osób transpłciowych: 1) do badań laboratoryjnych koniecznych do rozpoczęcia substytucji hormonalnej należy m.in.: prolaktyna, LH, FSH, SHBG, testosteron oraz 17β-estradiol; 2) u transpłciowych mężczyzn, u których nasilenie dysforii uniemożliwia wykonanie badania USG przezpochwowego konieczne jest wykonanie badania USG przez powłoki brzuszne; 3) przed zabiegami w obrębie klatki piersiowej wymagana jest przynajmniej 12-miesięczna substytucja hormonalna; 4) przed zabiegiem orchidektomii wymagana jest przynajmniej 12-miesięczna substytucja hormonalna; 5) w uzasadnionych przypadkach (np. brak dostępności odpowiednich ekspertów lub w jednoznacznych sytuacjach klinicznych) dopuszcza się możliwość, aby kwalifikację do włączenia leczenia substytucyjnego przeprowadził tylko jeden specjalista. Prawidłowa odpowiedź to:
13
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące zasad realizacji środków zabezpieczających: 1) w przypadku zastosowania środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień Sąd może nakazać przymusowe doprowadzenie pacjenta do placówki leczniczej; 2) Sąd kierując pacjenta na środek zabezpieczający w postaci terapii poucza lekarza, który prowadzi terapię o konieczności poinformowania Sądu w przypadku niestawiennictwa pacjenta; 3) przed uchyleniem środka zabezpieczającego zastosowanego w sprawie karnej Sąd wysłuchuje dwóch psychiatrów i psychologa; 4) orzekając nieizolacyjny środek zabezpieczający Sąd do 3 lat od jego uchylenia może ponownie orzec środek izolacyjny; 5) w przypadku uczestnictwa pacjenta w posiedzeniu Sądu w sprawie zmiany miejsca realizacji środka zabezpieczającego na miejsce o wyższym stopniu zabezpieczenia pacjent może wnieść zażalenie na decyzję Sądu w ciągu 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Prawidłowa odpowiedź to:
14
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące opiniowania sądowo-psychiatrycznego w sprawach dotyczących wad oświadczenia woli: 1) rozpoznanie otępienia w stopniu umiarkowanym zawsze znosi zdolność świadomego testowania; 2) wyrażenie woli jest swobodne, jeśli proces decyzyjny i uzewnętrznienia woli nie zostały zakłócone przez czynniki zewnętrzne - np. naciski rodziny; 3) do zastąpienia dowodu z opinii biegłego dowodem z prywatnej opinii może dojść tylko wtedy, gdy prywatna opinia została sporządzona przez osobę z listy biegłych Sądu Okręgowego; 4) dowód z opinii biegłego służy do ustalenia okoliczności faktycznych w procesie sądowym; 5) z uwagi na ekonomikę procesową Sąd nie może powołać więcej niż trzech zespołów biegłych do jednej sprawy testamentowej. Prawidłowa odpowiedź to:
15
Zgodnie z Kodeksem Cywilnym ostatnią wolę w formie testamentu ustnego może oświadczyć: 1) 80-letnia osoba w stabilnym stanie zdrowia, hospitalizowana w Oddziale Ortopedii po złamaniu szyjki kości udowej, która obawia się „że zaraz umrze”; 2) 60-letni mężczyzna z masywnym zawałem serca przebywający w SOR; 3) kobieta zakwalifikowana do porodu sposobem cięcia cesarskiego z powodu nieprawidłowego ułożenia płodu; 4) osoba, która nie potrafi pisać - w obecności co najmniej trzech świadków; 5) każda osoba w obecności co najmniej dwóch świadków, przy jednoczesnej obecności wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, który następnie spisze ostatnią wolę. Prawidłowa odpowiedź to:
16
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące terapii litem: 1) niespecyficzne zmiany repolaryzacji w EKG oraz tachyarytmia zatokowa to najczęstsze objawy niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego; 2) pomiar stężenia litu w surowicy należy wykonać rano, po upływie około 12 godzin od ostatniej dawki leku; 3) lit może powodować zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej o charakterze pierwotnej niedoczynności przytarczyc; 4) kaptopril może powodować wzrost toksyczności litu; 5) karbamazepina zmniejsza wzmożoną diurezę związaną z przyjmowaniem litu. Prawidłowa odpowiedź to:
17
Lekarz jest zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej i ciąży na nim prawny obowiązek powiadomienia o karalnym przygotowaniu, usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego zawartego w art. 240 Kodeksu Karnego. Obowiązek ten dotyczy konieczności zgłoszenia przestępstw opisanych w następujących przypadkach: 1) pełnoletniej kobiety pozostającej w relacji seksualnej ze swoim ojcem; 2) 14-letniej pacjentki, która relacjonuje, że 21-letni kolega poznany na aplikacji randkowej przesyła jej zdjęcia własnych narządów płciowych; 3) pełnoletniej kobiety zmuszanej do świadczenia usług seksualnych na rzecz innych osób; 4) dorosłej kobiety, która mimo braku zgody została doprowadzona przez kolegę z pracy do obcowania płciowego na imprezie integracyjnej, co zostało nagrane na telefonie komórkowym; 5) pensjonariuszki Domu Pomocy Społecznej o profilu psychiatrycznym deklarującej „wykorzystanie seksualne” przez sanitariusza. Prawidłowa odpowiedź to:
18
Wskaż fałszywe stwierdzenie/a dotyczące przekaźnictwa cholinergicznego: 1) acetylocholina (ACh) pełni podstawową funkcję w transmisji sygnałów nerwowych w obrębie układu autonomicznego, służy jako przekaźnik we włóknach przedzwojowych oraz w zakończeniach przywspółczulnych; 2) acetylocholina wiąże się z receptorami muskarynowymi i nikotynowymi, ale tylko wielokrotna ekspozycja receptorów na nikotynę może prowadzić do wzrostu liczby receptorów z towarzyszącym zwiększonym uwalnianiem Ach; 3) stymulacja receptorów muskarynowych M2 i M4 zwiększa powstawanie cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP), zwiększając uwalnianie acetylocholiny w korze mózgowej, hipokampie i prążkowiu; 4) do działań niepożądanych stosowania leków o działaniu cholinolitycznym poza zaburzeniami funkcji poznawczych zalicza się możliwość pojawienia się silnego pobudzenia, halucynacji wzrokowych i drgawek; 5) degeneracja neuronów cholinergicznych projektujących z jądra podstawnego Meynerta do kory mózgowej, hipokampa i ciała migdałowatego uważana jest za główny czynnik rozwoju otępienia, w tym również w przebiegu choroby Alzheimera. Prawidłowa odpowiedź to:
19
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych (LPP): 1) spośród LPP najwyższe ryzyko wywoływania objawów obsesyjno-kompulsyjnych występuje w przypadku stosowania klozapiny, rysperydonu (>3 mg/d) i olanzapiny; 2) stosowanie arypiprazolu w długo działającej postaci domięśniowej leku wiąże się z wyższym ryzykiem wystąpienia zaburzenia eksplozywnego, kleptomanii i kompulsywnych zakupów; 3) u osób w wieku senioralnym z towarzyszącym zespołem otępiennym ryzyko śmierci w przypadku stosowania haloperidolu maleje z czasem; 4) stosowanie LPP w populacji pacjentów ze schizofrenią wiąże się ze wzrostem ryzyka śmierci nawet o 20%; 5) najwyższe ryzyko hipotermii wiąże się ze stosowaniem haloperidolu. Prawidłowa odpowiedź to:
20
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zasad stosowania leków przeciwdepresyjnych w przypadku występowania u pacjenta niewydolności nerek lub niewydolności wątroby: 1) w niewydolności wątroby dawkę escitalopramu i citalopramu należy zredukować o połowę (odpowiednio maksymalnie 10 mg/d i 20 mg/d); 2) w niewydolności nerek lub w niewydolności wątroby maksymalna zalecana dawka paroksetyny wynosi 40 mg/d; 3) nie zaleca się podawania duloksetyny u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby oraz u osób nadużywających alkoholu; 4) w niewydolności nerek dawkę wenlafaksyny należy zredukować o 25-50%, a w niewydolności wątroby o połowę; 5) w ciężkiej niewydolności wątroby maksymalna dawka tianeptyny wynosi 25 mg/d. Prawidłowa odpowiedź to:
21
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
22
Lekiem o najniższym ryzyku augmentacji (pogorszenie objawów choroby przy długim stosowaniu leku) w farmakoterapii zespołu Ekboma-Willisa jest:
23
Do leków zalecanych w leczeniu zarówno zaburzeń zasypiania, jak i zaburzeń utrzymania snu należą: 1) zolpidem; 2) zaleplon; 3) eszopiklon; 4) temazepam; 5) tiazolam; 6) ramelteon. Prawidłowa odpowiedź to:
24
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a dotyczące zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD): 1) TLPD oraz klonidyna redukują objawy wynikające z dysregulacji katecholaminergicznej związanej z „rozregulowaniem” miejsca sinawego; 2) poziom CRH i kortyzolu w moczu oraz ślinie jest obniżony; 3) lamotrygina jest skuteczną substancją o działaniu antykindlingowym wpływającą na redukcję doświadczanych intruzji; 4) podawanie propranololu u osób w ostrym zaburzeniu stresowym może zmniejszyć ryzyko powstania PTSD; 5) interwencje psychologiczne są skuteczniejsze niż farmakoterapia z użyciem leków z grupy SSRI. Prawidłowa odpowiedź to:
25
Do charakterystycznych wczesnych objawów w przypadku rozpoznawania różnych zespołów otępiennych należy występowanie: 1) odruchu dłoniowo-bródkowego w otępieniu czołowo-skroniowym; 2) bradykinezji, wzmożonego napięcia mięśniowego bez nasilonego drżenia w otępieniu z ciałami Lewy’ego; 3) asymetrii odruchów oraz objawów piramidowych w otępieniu w chorobie Parkinsona; 4) rozsianych deficytów, zaburzeń pamięci często związanych z deficytem funkcji wykonawczych i objawami korowymi w otępieniu naczyniowym; 5) neuropatii obwodowej w otępieniu związanym z narażeniem na chemikalia. Prawidłowa odpowiedź to:
26
Do objawów syndromu Bálinta należą: 1) symultanagnozja; 2) apraksja okoruchowa; 3) tiki; 4) ataksja wzrokowa; 5) prozopagnozja; 6) afazja czuciowa. Prawidłowa odpowiedź to:
27
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
28
Okres półtrwania sildenafilu w osoczu wynosi:
29
30-letnia pacjentka, pracująca na kierowniczym stanowisku w międzynarodowej korporacji zgłosiła się do Poradni Zdrowia Psychicznego z powodu trudności w kontroli ilości spożywanego jedzenia oraz narastającego poczucia winy i wstydu związanego z jedzeniem. Pacjentka opisuje nawracające od około roku epizody objadania się, podczas których spożywa bardzo duże ilości jedzenia w krótkim czasie, czując jednocześnie utratę kontroli nad tym zachowaniem. Pacjentka wiąże występowanie objawów z silnym stresem w pracy. Epizody objadania się występują około 6 razy w tygodniu. Pacjentka obawia się, że utyje. Epizodom towarzyszą zachowania kompensacyjne tj. wymioty, stosowanie środków przeczyszczających. BMI =26 kg/m². Najbardziej prawdopodobną diagnozą u tej pacjentki jest:
30
Anestetykiem stosowanym przy zabiegach elektrowstrząsowych (EW) wykazującym najsłabsze działanie przeciwdrgawkowe, pozwalając na uzyskanie najdłuższej czynności napadowej jest:
31
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
32
Skala Simpsona-Angusa (SAS) służy do oceny nasilenia:
33
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące choroby afektywnej sezonowej: 1) odrębna kategoria diagnostyczna w DSM-5 i ICD-11; 2) przebieg sezonowy występuje u niewielkiego odsetka (1%) pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową; 3) choroba afektywna sezonowa to spuścizna po człowieku neandertalskim; 4) witamina D nie zapobiega występowaniu depresji zimowej; 5) zapadnięcie ciemności stanowi bodziec do wydzielania melatoniny. Prawidłowa odpowiedź to:
34
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) typu II: 1) depresja stanowi główny czynnik niepełnosprawności i upośledzenia funkcjonowania; 2) liczba epizodów hipomaniakalnych podobna jak epizodów depresji; 3) razem ze spektrum ChAD dotyczy 3-5% populacji; 4) stan mieszany depresyjny (z co najmniej 3 objawami hipomanii) występuje w znacznym odsetku epizodów; 5) w obrazie klinicznym występują urojenia wielkościowe. Prawidłowa odpowiedź to:
35
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące psylocybiny jako leku psychotropowego: 1) jest agonistą receptorów serotoninowych 5-HT2; 2) wykazuje działanie na układ dopaminergiczny; 3) jest otrzymywana głównie z kaktusa; 4) jest psychoplastogenem; 5) w leczeniu depresji stosuje się zwykle 1-3 dawki w odstępach 1-2 tygodniowych. Prawidłowa odpowiedź to:
36
Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) ketamina wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do receptora NMDA; 2) esketamina jest stosowana donosowo w celu potencjalizacji leków przeciwdepresyjnych w depresji lekoopornej; 3) objawem ubocznym ketaminy jest wzrost ciśnienia tętniczego; 4) rekomendowana dawka dożylna ketaminy wynosi 2-3 mg/kg mc.; 5) wytyczne konsultanta krajowego w sprawie stosowania racemicznej ketaminy zostały opublikowane w Psychiatrii Polskiej w roku 2020. Prawidłowa odpowiedź to:
37
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia zespołu obsesyjno-kompulsyjnego: 1) klomipramina jest nieco bardziej skuteczna niż leki SSRI, ale powoduje więcej objawów ubocznych; 2) poprawa oceniana jest w skali BPRS; 3) potencjalizacja leków przeciwdepresyjnych jest możliwa za pomocą małych dawek atypowych leków przeciwpsychotycznych; 4) wskazana jest terapia behawioralna metodą ekspozycji i zapobiegania reakcji; 5) terapia elektrowstrząsowa wykazuje wysoką skuteczność. Prawidłowa odpowiedź to:
38
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leków normotymicznych II generacji (LNIIG): 1) lamotrygina działa leczniczo i profilaktycznie w odniesieniu do epizodów maniakalnych; 2) lurasidon jest najbliższy kwalifikacji jako lek normotymiczny II generacji; 3) stężenie prolaktyny ulega zwiększeniu w trakcie stosowania arypiprazolu; 4) LNIIG zostały wprowadzone w 1995 roku; 5) w polskiej terminologii psychiatrycznej powinno się używać nazwy „leki normotymiczne”, a nie „stabilizatory nastroju”. Prawidłowa odpowiedź to:
39
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące litu w profilaktyce nawrotów epizodów afektywnych: 1) niesteroidowe leki przeciwzapalne i inhibitory konwertazy angiotensyny podwyższają stężenie litu w surowicy; 2) należy rozważyć stosowanie litu u każdego pacjenta z dużym ryzykiem samobójstwa; 3) stężenie litu dla celów profilaktycznych winno wynosić 0,8-1,2 mmol/l; 4) wzrost masy ciała występuje u ponad połowy pacjentów; 5) lit powoduje zmniejszenie ryzyka otępienia. Prawidłowa odpowiedź to:
40
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące stosowania litu: 1) nudności i biegunki utrzymują się przez wiele miesięcy stosowania litu; 2) odstawienie litu wskazane jest w przypadku cech niedoczynności tarczycy lub wola; 3) odstawienie litu wskazane jest w przypadku moczówki prostej; 4) przy GFR w granicach 40-60 ml/min/1,73 m2 wskazane jest monitorowanie kreatyniny co najmniej 2x w roku; 5) w przypadku drżenia rąk, obok zmniejszenia dawki litu, skuteczne jest podanie propranololu 20-80 mg/dobę. Prawidłowa odpowiedź to:
41
Bardziej trwały przebieg rozwojowych zaburzeń płynności (ICD 11) mowy związany jest z:
42
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące buspironu: 1) jest agonistą receptora 5-HT1A; 2) jest antagonistą receptorów dopaminowych D3 i D4; 3) wykazuje działanie przeciwlękowe po ok. 2-4 dniach; 4) nasila działanie alkoholu; 5) jest wykorzystywany w leczeniu napadów paniki i lęku uogólnionym. Prawidłowa odpowiedź to:
43
Według artykułu 29 Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego, do szpitala psychiatrycznego może być przyjęta osoba:
44
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące bigoreksji:
45
Do leków, które mogą negatywnie wpływać na wzrastanie należy/ą: 1) atomoksetyna; 2) deksamfetamina; 3) lisdeksamfetamina; 4) metylofenidat. Prawidłowa odpowiedź to:
46
Wg DSM-5 rozpoznanie antyspołecznego zaburzenia osobowości może być postawione po ukończeniu:
47
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące teorii glutaminergicznej schizofrenii:
48
Uporczywie, mechanicznie powtarzane, pozornie celowe, ale niefunkcjonalne ruchy lub czynności to:
49
Do konsekwencji uszkodzenia prawej półkuli mózgu nie należy:
50
Do leków zwiększających stężenie litu we krwi nie należy:
51
Rodzaj fobii specyficznej dotyczącej lęku przed dotykiem to:
52
Obszar Wernickiego odpowiedzialny jest za: 1) analizę zapachów; 2) kategoryzację obiektów; 3) zapamiętywanie; 4) rozumienie mowy; 5) prozodię. Prawidłowa odpowiedź to:
53
Wskazaniem do zabiegów elektrowstrząsowych są: 1) schizofrenia lekooporna; 2) dystymia; 3) ciężki epizod manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej; 4) ciężki epizod depresji z objawami psychotycznymi; 5) ostra katatonia. Prawidłowa odpowiedź to:
54
Do działań niepożądanych octanu leuproreliny stosowanego w leczeniu parafilii należą: 1) osteopenia; 2) nadciśnienie tętnicze; 3) hiperglikemia; 4) bezsenność; 5) spadek masy ciała. Prawidłowa odpowiedź to:
55
Testament jest nieważny, jeśli został sporządzony: 1) w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli; 2) w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli; 3) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści; 4) pod wpływem groźby; 5) z uwagi na szczególne okoliczności w formie ustnej przy jednoczesnej obecności co najmniej 3 świadków. Prawidłowa odpowiedź to:
56
Zgodnie z art. 200 k.p.k. opinia sądowo-psychiatryczna powinna zawierać: 1) imię, nazwisko, adres zamieszkania, stopień i tytuł naukowy biegłego; 2) w wypadku opinii instytucji - także pełną nazwę i siedzibę instytucji; 3) czas przeprowadzonych badań oraz datę wydania opinii; 4) sprawozdanie z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, oparte na nich wnioski; 5) podpisy wszystkich biegłych. Prawidłowa odpowiedź to:
57
Leki stosowane w kardiologii mające potencjał depresjogenny to: 1) antagoniści wapnia; 2) metyldopa; 3) metoprolol; 4) klonidyna; 5) propranolol. Prawidłowa odpowiedź to:
58
Badanie sądowo-psychiatryczne przeprowadza się w celu: 1) ustalenia stanu zdrowia psychicznego sprawcy czynu zabronionego w chwili jego popełnienia; 2) ustalenia aktualnego stanu zdrowia psychicznego sprawcy czynu zabronionego; 3) ustalenia, czy stan zdrowia psychicznego podejrzanego pozwala na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny; 4) ustalenia, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny; 5) ustalenia podstaw do ewentualnego orzeczenia środka zabezpieczającego i dokonania jego wyboru. Prawidłowa odpowiedź to:
59
Charakterystycznymi cechami atypowego upicia alkoholowego są: 1) pobudzenie psychomotoryczne; 2) brak cech organicznego uszkodzenia OUN; 3) przewaga jakościowych zaburzeń świadomości; 4) zachowania gwałtowne; 5) przebieg nie wykazuje związku z ilością spożytego alkoholu. Prawidłowa odpowiedź to:
60
Higiena snu obejmuje przestrzeganie następujących zaleceń: 1) zaniechanie spożywania alkoholu przed planowanym czasem snu 2) unikanie wysiłku fizycznego w ciągu 6 godzin przed planowanym czasem snu; 3) zachowanie stałego czasu kładzenia się do snu i wstawania rano; 4) zalecane kładzenie się do łóżka w czasie dnia na tzw. drzemki; 5) unikanie przyjmowania dużej ilości płynów w ciągu 3 godzin przed planowanym czasem snu. Prawidłowa odpowiedź to:
61
Reaktywne zaburzenie przywiązania zgodnie z klasyfikacją ICD-11 znajduje się w grupie zaburzeń:
62
Dyssocjalne zaburzenia zachowania zgodnie z klasyfikacją ICD-11 to powtarzający się i trwały wzorzec naruszania podstawowych praw innych osób, a także norm i zasad społecznych, które mogą być zdiagnozowane, jeżeli utrzymują się w sposób trwały przez okres minimum:
63
Opinia sądowa, w której biegli wypowiadają się w okolicznościach, w których występuje wątpliwość co do faktycznych ustaleń w materiale dowodowym najczęściej w sytuacjach, gdy dowody zebrane w aktach sprawy przedstawiają różne opisy zdarzeń lub są sprzeczne. W jej następstwie sąd sam decyduje czy dowody są wiarygodne. O taką opinię sąd zwraca się do biegłych, gdy niemożliwe jest wydanie opinii prawdopodobnej. Jest to opinia:
64
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zaleceń Konsultanta Krajowego w dziedzinie Psychiatrii w sprawie udzielania przepustek na okresowe przebywanie pacjentów szpitala psychiatrycznego poza szpitalem:
65
Typ 2 uzależnienia od alkoholu według Cloningera charakteryzuje się następującymi cechami: 1) występują wyraźne okresy abstynencji i szybko ujawniające się szkody zdrowotne; 2) jest uwarunkowany genetycznie, dziedziczenie w linii męskiej; 3) nadużywanie alkoholu zaczyna się około 16. r.ż.; 4) występuje poczucie winy i krytyczny wgląd co do nadużywania alkoholu; 5) występują przedchorobowe cechy osobowości: antyspołeczna lub ekstrawertywna. Prawidłowa odpowiedź to:
66
Praca terapeutyczna odnosząca się m.in. do weryfikacji myśli pacjenta na trzech poziomach (myśli automatyczne, założenia i podstawowe przekonania) rzutujących na reakcje i zachowanie pacjenta, jest charakterystyczna dla nurtu:
67
Okresowe zaburzenie eksplozywne cechujące się powtarzającymi się krótkimi epizodami agresji słownej lub fizycznej, bądź niszczenia mienia, które wiążą się z niepowodzeniem w kontrolowaniu występujących zachowań wybuchowych, zgodnie z klasyfikacją ICD-11 jest objęte kategorią:
68
Wyraźne upośledzenie pamięci niedawnej, w stosunku do oczekiwań związanych z wiekiem pacjenta i przedchorobowego poziomu tej zdolności, które znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie oraz występowanie deficytów w nabywaniu, uczeniu się i/lub przechowywaniu nowych informacji, przy zachowanej zdolności do natychmiastowego przywołania niewielkiej ilości informacji. Ponadto u pacjenta poza widocznym zaburzeniem pamięci brakuje istotnych zaburzeń pozostałych funkcji poznawczych i nie stwierdza się przy tym zaburzeń świadomości, majaczenia i zmienionego stanu psychicznego. Jest to opis:
69
Do zaburzeń osobowości z tzw. wiązki B, według klasyfikacji DSM-5, cechujących się niestabilnością w relacjach, nadmierną emocjonalnością i skłonnością do teatralności w zachowaniu, należą zaburzenia osobowości o typie:
70
Test psychologiczny stosowany do pomiaru tzw. inteligencji płynnej (ogólnej) zawierający materiał o charakterze percepcyjnym, w którym zadania polegają na uzupełnianiu układów figuralnych zgodnie z wykrytą zasadą logiczną, to:
71
Do Izby Przyjęć szpitala psychiatrycznego zgłosiła się matka wraz z 12-letnim synem, zgłaszając trudności wychowawcze nasilające się szczególnie w okresie nauki zdalnej. Chłopiec dotychczas nie był leczony psychiatrycznie. W relacji matki podkreślano wyraźne pogorszenie funkcjonowania chłopca, zwłaszcza w sytuacjach wymagających podporządkowania się rutynie dnia szkolnego. W ostatnich miesiącach dochodziło do epizodów gwałtownych reakcji emocjonalnych i zachowań agresywnych, które zdaniem matki ściśle wiązały się z zaburzeniem dotychczasowych, bardzo sztywno przestrzeganych zwyczajów domowych. Z wywiadu rozwojowego wynika, że rozwój mowy przebiegał w sposób opóźniony, pierwsze słowa pojawiły się dopiero po ukończeniu 3. roku życia. We wczesnym okresie przedszkolnym obserwowano trudności w regulacji zachowania w sytuacjach nasilonej stymulacji sensorycznej. W takich momentach chłopiec reagował poprzez gwałtowne ruchy, kołysanie ciała, uderzanie dłońmi w głowę oraz krzyk, co bywało niezrozumiałe dla otoczenia. Matka zwraca uwagę, że syn w tamtym czasie niechętnie nawiązywał kontakt fizyczny, zarówno z osobami obcymi, jak i z najbliższymi członkami rodziny. W zakresie zainteresowań od wczesnego dzieciństwa obserwuje się pewne tendencje do monotematyczności. W młodszym wieku chłopiec godzinami zajmował się układaniem klocków w powtarzalne, niekoniecznie funkcjonalne wzory. Obecnie dominującym obszarem jego aktywności jest spędzanie czasu przy jednej, konsekwentnie wybieranej grze komputerowej na konsoli. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem wg kryteriów ICD-10 jest:
72
Do zaburzeń neurorozwojowych (blok L1 - 6A0) w ICD-11 zalicza się: 1) zaburzenie rozwoju intelektualnego; 2) całościowe zaburzenia rozwojowe; 3) specyficzne zaburzenia rozwoju umiejętności szkolnych; 4) rozwojowe zaburzenie mowy lub języka; 5) specyficzne zaburzenie rozwoju funkcji motorycznych. Prawidłowa odpowiedź to:
73
Który z wymienionych specjalistów był twórcą teorii dezintegracji pozytywnej, ukazującej pozytywne aspekty zaburzeń psychicznych, rozumiane jako mechanizmy rozwojowe?
74
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a: 1) do I poziomu referencyjnego w modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży zalicza się tylko ośrodki środowiskowej opieki psychologiczno-psychoterapeutycznej: 2) do II poziomu referencyjnego w modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży zalicza się Poradnie Zdrowia psychicznego dla Dzieci i Młodzieży; 3) do II poziomu referencyjnego w modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży zalicza się oddziały dzienne psychiatryczne dla dzieci i młodzieży; 4) do III poziomu referencyjnego w modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży zalicza się Ośrodki Wielospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej; 5) III poziom referencyjny w modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży musi zawierać II poziom referencyjny. Prawidłowa odpowiedź to:
75
Do objawów zespołu majaczeniowego nie należy/nie należą:
76
Wskaż prawdziwe stwierdzenie/a: 1) skala oceny lęku Hamiltona - złoty standard w ocenie nasilenia lęku. Test został stworzony w celu oceny nasilenia lęku u osób dorosłych oraz odróżnienia go od objawów depresji. Test jest skalą samooceny, wypełnioną przez pacjenta, może być powtarzany w odstępach tygodniowych; 2) skala oceny lęku Becka - złoty standard w ocenie nasilenia lęku oraz w GAD, test w formie częściowo ustrukturyzowanego wywiadu, przeprowadzany przez lekarza; 3) skala oceny martwienia się - test samooceny nasilenia obaw, składający się z 16 podpunktów, które pacjent ocenia w skali od 1 do 5; 4) Anxiety Sensitivity Index - kwestionariusz samooceny bada aspekty poznawcze lęku oraz somatyczne; 5) Social Phobia and Anxiety Inventory - kwestionariusz składający się z 45 podpunktów, ocena dokonywana jest przez lekarza; test ocenia poznawcze, somatyczne i behawioralne aspekty fobii społecznej. Prawidłowa odpowiedź to:
77
Do PZP dla dzieci i młodzieży zgłosiła się matka z 11-letnią córką, skierowana przez pedagoga szkolnego. Z relacji wynika, że od około miesiąca u dziecka obserwuje się pogorszenie funkcjonowania: spadek ocen w szkole, mimo wcześniejszych bardzo dobrych wyników. Dziewczynka przerwała relację z najbliższą koleżanką, nie podając powodu. Niechętnie uczęszcza na zajęcia szkolne, a pytania o naukę wywołują u niej silne reakcje gniewne. Matka zauważa częste drażliwości. Pacjentka przestała uczęszczać na zajęcia plastyczne, większość czasu spędza samotnie w domu, głównie oglądając filmy i seriale. Od dwóch tygodni pojawiły się powierzchowne samouszkodzenia. Dziecko skarży się na trudności z koncentracją i z wykonaniem codziennych obowiązków. Wcześniej rozwój przebiegał bez zakłóceń. Podczas badania pacjentka niechętnie współpracuje, potwierdza zasadnicze informacje z wywiadu, nie stwierdza się objawów psychotycznych. Zaprzecza zaburzeniom snu i apetytu, jak również obecności myśli samobójczych. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem wg kryteriów ICD-10 jest:
78
Do przeciwwskazań do zastosowania metylofenidatu nie zalicza się: 1) jaskra; 2) guz chromochłonny; 3) niedoczynność tarczycy; 4) zaburzenia adaptacyjne, typ depresyjny; 5) występowanie obecnie lub w przeszłości manii. Prawidłowa odpowiedź to:
79
Jak nazywa się objaw, kiedy chory czyta z niezapisanej kartki to, co sugeruje mu badający, lub opisuje nieistniejący obrazek?
80
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
81
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
82
W przypadku przedawkowania benzodiazepin stosuje się:
83
Prezes Sądu Okręgowego ustanawia biegłego sądowego (z listy). Okres kadencji biegłego sądowego wynosi:
84
W której z poniższych sytuacji istnieją przesłanki prawne do orzeczenia obserwacji sądowo-psychiatrycznej?
85
Najkrótszy okres półtrwania wśród leków nasennych ma:
86
Nimodypina jest lekiem stosowanym w leczeniu:
87
Pierwsza dawka esketaminy u pacjenta w wieku 45 lat zakwalifikowanego do programu lekowego leczenia depresji lekoopornej (pierwsze podanie, faza indukcji) wynosi:
88
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
89
Lekiem zalecanym w monoterapii w postępowaniu profilaktycznym w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I z dominującą manią jest:
90
W przypadku tendencji suicydalnych u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową jedynym lekiem o potwierdzonym działaniu „antysuicydalnym” jest:
91
Najczęstszym działaniem niepożądanym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) jest/są:
92
Który objaw najbardziej przemawia za otępieniem, a nie depresją u osoby starszej?
93
Który z poniższych objawów należy do tzw. późnych dyskinez polekowych po neuroleptykach?
94
Delirium (majaczenie) najczęściej charakteryzuje się:
95
Która z poniższych metod psychoterapii bazuje na analizie nieświadomych mechanizmów obronnych i relacji z obiektem?
96
Który z leków ma udowodnione działanie profilaktyczne w chorobie afektywnej dwubiegunowej?
97
Objawem zespołu abstynencyjnego po alkoholu nie jest:
98
Najczęściej diagnozowanym zaburzeniem psychicznym u dzieci w wieku szkolnym jest:
99
Który z objawów zalicza się do tzw. objawów negatywnych schizofrenii?
100
Który z poniższych leków przeciwdepresyjnych jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i ma najdłuższy okres półtrwania?
101
50-letnia kobieta leczona sertraliną z powodu dużej depresji od ponad dwóch lat, zgłasza się do lekarza z powodu osłabienia, nietolerancji zimna, zaparć oraz przyrostu masy ciała w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. W badaniu przedmiotowym stwierdza się suchą, szorstką skórę, bradykardię, hipotermię oraz obrzęki dłoni i stóp. Które z poniższych badań laboratoryjnych jest najbardziej właściwe w celu ustalenia rozpoznania?
102
Które z poniższych stwierdzeń najlepiej opisuje niepoczytalność w rozumieniu prawa karnego?
103
Niepohamowane, nadmierne mówienie obserwowane w manii to:
104
Który z poniższych leków przeciwdepresyjnych może być stosowany jako środek przeciwświądowy ze względu na silne działanie blokujące receptory histaminowe H1?
105
Który z poniższych objawów nie jest charakterystyczny dla narkolepsji?
106
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące schizofrenii:
107
22-letni mężczyzna z rozpoznanym zespołem obsesyjno-kompulsyjnym (OCD) pozostaje w terapii od 6 miesięcy. Pomimo stosowania fluoksetyny w dawce 80 mg/dobę oraz klomipraminy w dawce 225 mg/dobę oraz terapii poznawczo-behawioralnej, nadal zgłasza uporczywe natrętne myśli i kompulsje związane z myciem, układaniem i sprawdzaniem. Objawy są obecne przez większą część dnia i uniemożliwiają mu pracę zawodową. Jaka opcja terapeutyczna powinna zostać obecnie rozważona?
108
60-letni mężczyzna zgłasza się na konsultację po utracie pracy, którą wykonywał przez 20 lat. Pracodawca zakończył współpracę z powodu konfliktów i niewłaściwego zachowania wobec klientów. Pacjent ma trudności z organizacją codziennych zajęć, kontrolą emocji i wybuchami złości. Żona informuje, że jego zachowanie wobec kobiet stało się niestosowne, a objawy znacząco nasiliły się w ostatnim roku. Stwierdza również, że trudno przewidzieć jego nastrój. W badaniu przedmiotowym brak odchyleń. Zalecono badanie obrazowe mózgu. Jaki wynik badania CT głowy jest najbardziej prawdopodobny?
109
19-letnia pacjentka zgłasza się do poradni psychiatrycznej z powodu utrzymującego się od 6 miesięcy smutku, braku nadziei i drażliwości. Od tego czasu ma trudności ze snem oraz utraciła zainteresowanie aktywnościami, które wcześniej sprawiały jej przyjemność, jak spotkania z przyjaciółmi czy sport. Skarży się na problemy z koncentracją i nauką. Matka pacjentki choruje na chorobę afektywną dwubiegunową, a ojciec ma uzależnienie od alkoholu. Dziewczyna obawia się szukać pomocy specjalistycznej, ponieważ nie chce obciążać już i tak przeciążonych rodziców. Czuje się przytłoczona sytuacją domową i martwi się o dobro rodziny. Która z poniższych opcji leczenia jest najbardziej odpowiednia dla tej pacjentki?
110
41-letni pacjent z niepełnosprawnością intelektualną zgłasza się z pogorszeniem funkcji poznawczych i społecznych. Od 9 miesięcy obserwuje u siebie spadek zainteresowania kontaktami społecznymi, uporczywy smutek i lęk oraz trudności z koncentracją. Badanie MRI ujawnia rozlane zaniki korowe z redukcją objętości ciała migdałowatego i hipokampa. Które z poniższych zaburzeń genetycznych najprawdopodobniej odpowiada za taki obraz kliniczny i radiologiczny?
111
Eszopiklon działa poprzez:
112
W patogenezie ADHD najważniejsze znaczenie przypisuje się:
113
Która cecha najsilniej przemawia za rozpoznaniem otępienia z ciałami Lewy’ego?
114
Warunkiem utrzymania objawów u osoby wtórnej w psychozie indukowanej jest:
115
Urojenia nihilistyczne w zespole Cotarda najczęściej występują w:
116
Zasadniczym elementem różnicującym natręctwa (OCD) od urojeń jest:
117
Które objawy najbardziej odróżniają depresję psychotyczną od schizofrenii z objawami depresyjnymi?
118
Które z poniższych objawów należy zaliczyć do tzw. objawów osiowych schizofrenii według Kurta Schneidera?
119
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące współuzależnienia:
120
25-letni pacjent, student ekonomii, z niezrozumiałych dla nikogo przyczyn wyszedł z rodzinnego obiadu i wbił sobie nóż w brzuch. Przed tym wydarzeniem był spokojny, w dobrym nastroju, nigdy nie korzystał z pomocy psychiatry lub psychologa. Nie był pod wpływem używek. Po interwencji chirurga szybko powrócił do zdrowia, nie potrafił wytłumaczyć swojego zachowania. Rok później wystąpiły objawy psychotyczne (głosy komentujące, urojenia prześladowcze, dezorganizacja), załamanie linii życiowej, pobudzenie. Został hospitalizowany psychiatrycznie, rozpoznano schizofrenię. Jak można nazwać jego pierwotne zachowanie autoagresywne?