PES · Endokrynologia

Sesja jesień 2023

120 pytań CEM z testu PES z endokrynologii (sesja jesień 2023) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 40 z 48 zdających (83 %).

1
Wskaż cechy charakterystyczne zespołu Kallmanna: 1) niedorozwój opuszki węchowej; 2) niski wzrost; 3) hipogonadyzm przedpokwitaniowy; 4) mutacja genu kodującego białko DAX1; 5) wnętrostwo. Prawidłowa odpowiedź to:
2
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki hiperaldosteronizmu: 1) hipokaliemia występuje u wszystkich chorych z hiperaldosteronizmem pierwotnym; 2) stężenie potasu <3,5 mmol/l stwierdza się u 50% osób z gruczolakami nadnerczy i u 17% osób z przerostem nadnerczy; 3) aktywność reninowa osocza pośrednio określa wydzielanie reniny, ocenia bowiem ilość angiotensyny I wytworzonej w ciągu godziny z 1 ml krwi w kontrolowanych warunkach; 4) przed obliczeniem wskaźnika aldosteronowo-reninowego należy odstawić na 7 dni spironolakton, eplerenon, amiloryd, triamteren, lukrecję; 5) wskazaniem do diagnostyki w kierunku pierwotnego hiperaldosteronizmu jest nadciśnienie tętnicze z obturacyjnym bezdechem sennym. Prawidłowa odpowiedź to:
3
Niedoczynność kory nadnerczy może wystąpić w: 1) zespole trzech A (zespół Allgrove’a); 2) zespole Carneya; 3) zespole McCune’a-Albrighta; 4) adrenoleukodystrofii; 5) histiocytozie. Prawidłowa odpowiedź to:
4
Leki hamujące syntezę kortyzolu to: 1) metyrapon; 2) fenoksybenzamina; 3) ketokonazol; 4) etomidat. Prawidłowa odpowiedź to:
5
Do cech zespołu Carneya zalicza się: 1) śluzaki serca, skóry i gruczołów piersiowych; 2) plamy skórne barwy kawy z mlekiem (cafe au lait); 3) guzy endokrynne jąder, przysadki; 4) cykliczną postać nadczynności kory nadnerczy; 5) przyzwojaki. Prawidłowa odpowiedź to:
6
Do przeciwwskazań względnych do stosowania antykoncepcji estrogenowo-progesteronowej zalicza się: 1) nadciśnienie tętnicze kontrolowane; 2) migrenowe bóle głowy bez aury; 3) cukrzycę typu 1 powyżej 35 roku życia; 4) cholestazę ciężarnych w wywiadzie; 5) otyłość. Prawidłowa odpowiedź to:
7
Astenozoospermia to:
8
Hipogonadyzm czynnościowy można zaobserwować w: 1) otyłości; 2) stresie; 3) niedoczynności tarczycy; 4) nadmiernym wysiłku fizycznym; 5) niedoborze hormonu wzrostu. Prawidłowa odpowiedź to:
9
Do przyczyn hirsutyzmu i wirylizacji zalicza się: 1) niedobór 21-hydroksylazy; 2) niedobór 11β-dehydrogenazy hydroksysteroidowej typu 1; 3) zespół oporności na glikokortykosteroidy; 4) stosowanie kwasu walproinowego; 5) stosowanie danazolu. Prawidłowa odpowiedź to:
10
W zespole McCune’a-Albrighta może wystąpić: 1) przedwczesne dojrzewanie płciowe; 2) nadczynność tarczycy; 3) mutacja genu GNAS1; 4) nadczynność przytarczyc; 5) hiperpigmentacja skóry. Prawidłowa odpowiedź to:
11
Z objawami hipokalcemii może przebiegać:
12
Poporodowy brak miesiączki może być spowodowany:
13
Do indukcji owulacji u pacjentek z zespołem policystycznych jajników nie stosuje się:
14
Pierwotna nadczynność przytarczyc u ciężarnej nie wiąże się z:
15
Potwierdzeniem przedwczesnej niewydolności jajników u kobiet z wtórnym brakiem miesiączki są następujące wartości gonadotropin:
16
Do progestagenów o działaniu androgennym zalicza się:
17
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące niedoboru wzrostu w zespole Turnera:
18
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zastosowania HbA1c w diagnostyce cukrzycy i stanów przedcukrzycowych:
19
U 37-letniego mężczyzny z BMI 22 kg/m2 konieczne jest włączenie insuliny po 8 miesiącach leczenia metforminą, dapagliflozyną i sitagliptyną w maksymalnych dawkach z uwagi na utrzymujące się stężenie HbA1c >8% oraz stężenie C-peptydu poniżej dolnego zakresu normy. Ponadto stwierdzono u niego podwyższone miano przeciwciał anty-GAD. Pacjent ten spełnia kryteria rozpoznania cukrzycy:
20
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące wrodzonego przerostu nadnerczy:
21
Zalecanym leczeniem pierwszego rzutu (wg EUGOGO) umiarkowanej do ciężkiej aktywnej postaci orbitopatii tarczycowej jest stosowanie przez:
22
Osteoporozę w wieku rozwojowym można rozpoznać u:
23
Do poradni leczenia otyłości zgłosiła się 63-letnia pacjentka z BMI 37 kg/m2, obwód pasa 103 cm. W wywiadzie chorobowym nieprawidłowa tolerancja glukozy, nadciśnienie tętnicze, choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych. W badaniu fizykalnym nie stwierdzono objawów sugerujących wtórny charakter otyłości. Który lek należy zastosować do leczenia otyłości w pierwszej kolejności?
24
56-letnia pacjentka z chorobą Addisona rozpoznaną przed 20 laty, leczona skutecznie substytucyjnie musi zostać poddana badaniu kolonoskopowemu z powodu krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Jak powinno wyglądać przygotowanie chorej do tego badania?
25
Postępowanie u pacjenta z rakiem kory nadnerczy o stopniu zaawansowania ENSAT II, Ki-67 2%, po resekcji R0 (całkowitym wycięciu nowotworu) może obejmować:
26
Do efektów działania mitotanu zalicza się:
27
Przyczyną obniżenia stężenia SHBG nie jest:
28
W jakim przypadku rozpoznania incidentaloma nadnerczy dopuszcza się odstąpienie od dalszej obserwacji?
29
W monitorowaniu nieklasycznej postaci WPN (wrodzonego przerostu nadnerczy) z niedoboru 21-hydroksylazy wykorzystuje się stężenie 17OHP. Jakie stężenie jest zalecane u kobiety z tą postacią WPN starającej się o zajście w ciążę?
30
34-letnia kobieta została przyjęta z powodu złej kontroli nadciśnienia tętniczego i hipokaliemii 2,8 mmol/l mimo stosowania spironolaktonu 50 mg/dobę i potasu 60 mEq/dobę. W wywiadzie porażenie hipokaliemiczne. Leczenie nitrendypiną 2x 20 mg. Wyniki badań w trakcie testu obciążenia 2000 ml 0,9 % NaCl przedstawia poniższa tabela. Wyniki testu przemawiają za:
31
O ciężkiej postaci zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS, ovarian hyperstimulation syndrome) nie świadczy:
32
Aby ocenić rezerwę jajnikową należy oznaczyć:
33
Do guzów litych często wydzielających w nadmiarze PTH-rP nie zalicza się:
34
Do najczęstszych nowotworów związanych z ektopowym wydzielaniem wazopresyny nie zalicza się:
35
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu Cushinga pochodzenia ektopowego:
36
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące rozrostu makroguzkowego nadnerczy:
37
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące raka kory nadnercza (ACC):
38
Wskaż prawdziwe stwierdzenie potwierdzające rozpoznanie hiperkortyzolemii subklinicznej:
39
Jaka jest częstość występowania przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie w chorobie Gravesa i Basedowa?
40
Która z kategorii rozpoznań wg klasyfikacji Bethesda w badaniu cytologicznym tarczycy bezwzględnie wymaga potwierdzenia rozpoznania przez drugiego patologa?
41
Na ile przed planowaną BACC tarczycy należy przerwać stosowanie dabigatranu u pacjenta z GFR 30-50 mln/min/1,73 m2?
42
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące propylotiouracylu (PTU) :
43
Wskaż prawidłowy zestaw zaburzeń w badaniach laboratoryjnych obserwowany w hiperaldosteronizmie pierwotnym:
44
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące poamiodaronowej nadczynności tarczycy typu II: 1) rozwija się na tle wcześniej istniejącej choroby tarczycy; 2) leczeniem pierwszego rzutu jest tiamazol; 3) leczeniem pierwszego rzutu są glikokortykosteroidy; 4) tarczyca wykazuje zwiększoną jodochwytność; 5) tarczyca najczęściej jest powiększona i stwierdza się wzmożone przepływy naczyniowe. Prawidłowa odpowiedź to:
45
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu autoimmunologicznej niewydolności gruczołowej APS-2: 1) dziedziczy się jednogenowo autosomalnie recesywnie; 2) jest wywołany mutacją genu AIRE; 3) ma związek z układem HLA; 4) występuje częściej u kobiet; 5) częstą składową zespołu jest niedoczynność przytarczyc. Prawidłowa odpowiedź to:
46
Która z odpowiedzi zawiera nowotwory neuroendokrynne trzustki prawidłowo uszeregowane wg częstości występowania (od występującej najczęściej)?
47
Wskaż wyniki diagnostyczne potwierdzające występowanie zespołu Cushinga o etiologii nadnerczowej: 1) zwiększone stężenie ACTH w osoczu; 2) zmniejszone stężenie ACTH w osoczu; 3) hamowanie wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem; 4) brak hamowania wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem; 5) odpowiedź na stymulację kortykoliberyną; 6) brak odpowiedzi na stymulację kortykoliberyną. Prawidłowa odpowiedź to:
48
Wskaż stwierdzenia prawidłowo charakteryzujące cechy guzów nadnerczy w badaniach obrazowych TK i MR: 1) dla gruczolaków typowa jest znaczna zawartość lipidów; 2) wolne wypłukiwanie środka kontrastowego charakteryzuje gruczolaki; 3) duża gęstość tkankowa nie różnicuje raka i guza chromochłonnego; 4) niehomogenność różnicuje raka i guza chromochłonnego; 5) szybkość wypłukiwania różnicuje raka i przerzut; 6) przerzuty do nadnerczy najczęściej powodują rak nerki i płuca. Prawidłowa odpowiedź to:
49
W zespole MEN1 występują najczęściej: 1) guzy nadnercza; 2) guzy prolaktynowe przysadki; 3) rakowiaki; 4) nadczynność przytarczyc; 5) nowotwory neuroendokrynne trzustki. Prawidłowa odpowiedź to:
50
Wskaż kryteria umożliwiające różnicowanie autoimmunologicznych zespołów wielogruczołowych (Autoimmune Polyglandular Syndromes, APS1 i APS2): 1) wiek w momencie wystąpienia objawów choroby; 2) częstość występowania u kobiet; 3) częstość występowania autoimmunizacyjnej choroby tarczycy; 4) częstość występowania choroby Addisona; 5) częstość występowania niedokrwistości złośliwej. Prawidłowa odpowiedź to:
51
Dla guzów neuroendokrynnych zlokalizowanych w dwunastnicy i jelicie czczym najbardziej charakterystyczne jest wydzielanie: 1) glukagonu; 2) cholecystokininy; 3) somatostatyny; 4) glukozozależnego peptydu insulinotropowego (GIP); 5) gastryny; 6) sekretyny. Prawidłowa odpowiedź to:
52
Do cech różnicujących stany lękowe z nadczynnością tarczycy zalicza się: 1) wzmożoną potliwość; 2) reakcję na temperaturę otoczenia; 3) ucieplenie skóry; 4) drżenie rąk; 5) poczucie niepokoju; 6) apetyt. Prawidłowa odpowiedź to:
53
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leków przeciwtarczycowych - metamizolu (MMI) oraz propylotiouracylu (PTU): 1) czas do uzyskania eutyreozy jest krótszy przy zastosowaniu PTU; 2) MMI gromadzi się w tarczycy intensywnie i długotrwale; 3) PTU słabo gromadzi się w tarczycy; 4) PTU ma silniejsze działanie immunosupresyjne w tarczycy niż MMI; 5) oba leki hamują konwersję tyroksyny do trijodotyroniny; 6) oba leki dopuszczone są do stosowania w czasie ciąży i karmienia. Prawidłowa odpowiedź to:
54
W przypadku której ze zmian można bezpiecznie odstąpić od wykonania badania cytologicznego zgodnie z aktualnymi polskimi rekomendacjami? 1) zmiana o strukturze gąbczastej o wymiarach 25x18x12 mm; 2) zmiana izoechogeniczna bez sonograficznych znamion złośliwości o wymiarach 17x14x11 mm u pacjenta z podwyższonym stężeniem kalcytoniny; 3) zmiana o maksymalnym wymiarze 6 mm oceniona jako kategoria EU-TIRADS-PL 5; 4) uogólnione obniżenie echogeniczności miąższu tarczycy u pacjenta z podwyższonymi stężeniami przeciwciał przeciwtarczycowych aTPO i aTg oraz niedoczynnością tarczycy (w celu potwierdzenia rozpoznania); 5) zmiana nieco hipoechogeniczna bez sonograficznych markerów złośliwości o wymiarach 11x9x4 mm. Prawidłowa odpowiedź to:
55
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące artefaktów typu ogona komety: 1) odpowiadają histologicznie ciałom piaszczakowatym typowym dla raka brodawkowatego tarczycy; 2) powstają na skutek wielokrotnych odbić fal ultradźwiękowych na gęstych ziarnach koloidu lub włóknika; 3) są to punktowe jasne echa z długim (>1 mm) artefaktem ogona; 4) stanowią sonograficzny marker łagodnego charakteru zmiany, jeśli występują w komponencie płynowym. Prawidłowa odpowiedź to:
56
Do klinicznych czynników ryzyka zmian ogniskowych w tarczycy nie zalicza się:
57
W leczeniu otyłości, zgodnie z najnowszymi zaleceniami Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, lekiem pierwszego wyboru u pacjentów prezentujących silną, nieodpartą potrzebę podjadania (craving), depresję i/lub uzależnienie od palenia tytoniu jest:
58
Liraglutyd w leczeniu otyłości jest przeciwwskazany w przypadku pacjentów z: 1) rakiem zróżnicowanym tarczycy w wywiadzie w okresie remisji; 2) obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku raka rdzeniastego; 3) rakiem rdzeniastym tarczycy w wywiadzie osobniczym; 4) wolem guzkowym nietoksycznym; 5) wolem guzkowym toksycznym. Prawidłowa odpowiedź to:
59
W leczeniu otyłości, zgodnie z najnowszymi zaleceniami Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, optymalnie stosuje się dietę hipokaloryczną polegającą na zmniejszeniu dziennego spożycia energii:
60
Wskaż prawidłową kolejność zastosowania metod leczenia akromegalii u pacjenta z guzem przysadki bez przeciwwskazań do interwencji chirurgicznej, zgodnie z najnowszymi polskimi wytycznymi:
61
Pacjent po zabiegu neurochirurgicznym z powodu nieczynnego hormonalnie makrogruczolaka przysadki ma następujące wyniki badań laboratoryjnych: TSH 0,5 uIU/ml, FT4 6,9 pmol/l (norma 11,5-22), FT3 4,1 pmol/l (norma 4,0-8,3), kortyzol o 8.00 rano 15 nmol/l (norma 171-536), ACTH 3 pg/ml (norma 7,2 -63,3), prolaktyna 21 ng/ml (norma 5-20). Jakie postępowanie w pierwszej kolejności należy wdrożyć u tego pacjenta?
62
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące nadczynności tarczycy indukowanej jodowymi środkami kontrastowymi: 1) większość przypadków rozwija się w ciągu miesiąca po ekspozycji na środek cieniujący; 2) do czynników ryzyka należy wole guzkowe; 3) u pacjentów z nadczynnością tarczycy badania radiologiczne z użyciem jodowych środków kontrastowych są bezwzględnie przeciwwskazane; 4) nie wszystkie przypadki wymagają leczenia lekiem przeciwtarczycowym; 5) u pacjentów z grup ryzyka można zastosować profilaktykę z użyciem nadchloranu potasu podawanego przez 7-14 dni przed planowanym badaniem. Prawidłowa odpowiedź to:
63
Pacjent ze złamaniem jest kwalifikowany do grupy o bardzo wysokim ryzyku złamań, jeśli występuje u niego: 1) złamanie niskoenergetyczne w lokalizacji głównej w ostatnich 2 latach u osoby z T-score ≤-1,0; 2) wartość FRAX PL dla złamań bliższego końca kości udowej >4,5%; 3) wartość FRAX PL dla złamań głównych >10%; 4) T-score gęstości mineralnej kości w DXA <-3,0 w bliższym końcu kości udowej; 5) złamanie podczas przewlekłego stosowania inhibitorów aromatazy. Prawidłowa odpowiedź to:
64
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące osteoporozy indukowanej glikokortykosteroidami (GIO): 1) głównym mechanizmem ubytku masy kostnej jest zahamowanie kościotworzenia; 2) ubytek kości w przebiegu przewlekłej hiperkortyzolemii dotyczy przede wszystkim kości beleczkowej; 3) stosowanie przewlekle prednizonu (lub równoważnika) w dawce dziennej nieprzekraczającej 5 mg jest bezpiecznie dla szkieletu; 4) w leczeniu GIO może być stosowany denosumab; 5) leczenie GIO zawsze rozpoczyna się od bisfosfonianu. Prawidłowa odpowiedź to:
65
Do obrazu choroby von Hippla-Lindaua, będącej jedną z przyczyn genetycznie uwarunkowanych guzów chromochłonnych nie zalicza się:
66
Które ze schorzeń mogą wiązać się z hipokaliemią? 1) zespół Allgrove’a; 2) niedobór 17α-hydroksylazy; 3) zespół oporności na glikokortykosteroidy; 4) nadczynność tarczycy; 5) niedobór 21-hydroksylazy. Prawidłowa odpowiedź to:
67
28-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu złego samopoczucia, zmęczenia oraz wzrostu masy ciała o 5 kg (do BMI 25,6 kg/m2) w ciągu pół roku. Kobieta miesiączkuje regularnie na tabletce antykoncepcyjnej, nie przyjmuje przewlekle innych leków ani nie przechodziła operacji, a w rodzinie występuje jedynie cukrzyca typu 2 u babci. W badaniu przedmiotowym bez istotnych odchyleń, wg relacji pacjentki wcześniejszy trądzik ustąpił 3-4 lata temu. W USG tarczyca jednorodna, normoechogeniczna. Pacjentka wykonała panel badań proponowanych przez laboratorium komercyjne: HGB 13,5 g/dl (ref. 12,0-15,0), WBC 6,32 x103/uL, NEU 3,08 x103/uL, LIMF 3,1 x103/uL, EOZ 0,48 x103/Ul, glukoza na czczo 98 mg/dl, insulina na czczo 12 uU/mL, ALT 29 IU/L, TSH 1,93 uIU/mL, FT4 15,4 pmol/l (ref. 11,5-21,0), kortyzol 8.00 732 nmol/l (N 170-510 nmol/L), Prl 22,4 ng/ml (N <20 ng/ml). Wskaż najwłaściwsze postępowanie w tym przypadku:
68
Który z czynników zwiększa aktywność 1α-hydroksylazy? 1) hipokalcemia; 2) PTH; 3) FGF23; 4) estrogeny; 5) zatrucie ołowiem. Prawidłowa odpowiedź to:
69
Do stanów chorobowych nasuwających podejrzenie rzekomego guza chromochłonnego (pseudopheochromocytoma) nie zalicza się:
70
40-letnia pacjentka zgłosiła się z powodu uczucia kołatania serca, zmniejszenia masy ciała oraz pobudzenia psychoruchowego w ciągu ostatniego miesiąca. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono TSH 0,001 mIU/l, FT4 28 pmol/l, FT3 8,5 pmol/l, przeciwciała przeciwko receptorowi TSH były nieobecne, a w USG tarczycy stwierdzono pojedynczą zmianę ogniskową w centralnej części płata prawego (hipoechogeniczną, okrągłą, o równych brzegach, o wymiarach 10x10x8 mm, o mieszanym unaczynieniu). Wskaż właściwe postępowanie:
71
W rzekomej niedoczynności przytarczyc typu 1 nie stwierdza się:
72
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące hiperkalcemii:
73
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące autoimmunologicznych zespołów wielogruczołowych:
74
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące hipoglikemii:
75
Do leków stosowanych w leczeniu osteoporozy u mężczyzn zalicza się: 1) alendronian; 2) ibandronian; 3) denosumab; 4) teryparatyd; 5) romosozumab; 6) raloksyfen. Prawidłowa odpowiedź to:
76
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tyreotoksykozy stwierdzanej w ciąży: 1) zawsze wymaga leczenia z użyciem leków przeciwtarczycowych; 2) najczęstszą przyczyną jest tyreotoksykoza ciążowa będąca skutkiem stymulowania receptora TSH przez β-hCG, wykazująca strukturalne podobieństwo do TSH; 3) lekiem rekomendowanym w leczeniu jawnej nadczynności tarczycy rozpoznanej w pierwszym trymestrze ciąży jest propylotiouracyl; 4) w leczeniu można rozważyć zastosowanie metody „zablokuj i zastąp”. Prawidłowa odpowiedź to:
77
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leków przeciwtarczycowych (ATD): 1) siła działania tiamazolu w stosunku do propylotiouracylu to 2:1; 2) normalizacja hormonów tarczycy jest szybsza po propylotiouracylu; 3) najczęstsze objawy uboczne po lekach przeciwtarczycowych to zmiany skórne występujące u 1-5% pacjentów; 4) czas działania tiamazolu w stosunku do propylotiouracylu powyżej 24h vs 8-12h; 5) neutropenia nie jest przeciwwskazaniem do leczenia lekami przeciwtarczycowymi. Prawidłowa odpowiedź to:
78
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące agresywnych guzów przysadki: 1) w przypadku agresywnego guza przysadki i nowotworu przysadki, po udokumentowanym wzroście guza, zaleca się zastosowanie temozolomidu w monoterapii jako pierwszej linii chemioterapii; 2) guzy przysadki nie dają przerzutów; 3) wszystkie guzy przysadki powinny zostać poddane badaniu histopatologicznemu, które powinno przynajmniej obejmować badania immunodetekcyjne hormonów przysadki i ocenę indeksu proliferacyjnego Ki-67, należy poddać analizie przynajmniej immunodetekcję białka p53 i liczbę mitotyczną, jeśli indeks Ki-67 wynosi ≥3%; 4) w przypadku guzów agresywnych radioterapia nie ma istotnego znaczenia dla noworodka; 5) badanie MR przysadki powinno być wykonywane co 3-12 miesięcy w zależności od stopnia agresywności guza. Prawidłowa odpowiedź to:
79
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do leczenia izotopowego nie jest:
80
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zobrazowanej w badaniu USG zmiany ogniskowej tarczycy o średnicy 9 mm: 1) zmiana jest EU-TIRADS-PL 5, kształt owalny, wymaga biopsji, jeśli przekroczy 10 mm; 2) zmiana jest EU-TIRADS-PL 5, kształt owalny, widoczne są mikrozwapnienia, głęboka hipoechogeniczność, wymaga biopsji, jeśli przekracza 5 mm; 3) w tym przypadku kontrolne badanie USG należy wykonać co 12 miesięcy; 4) ryzyko wystąpienia raka tarczycy szacowane jest na >26%; 5) ryzyko złośliwości jest bardzo niskie; 6) obraz typowy dla artefaktu ogona komety. Prawidłowa odpowiedź to:
81
Stosując leczenie izotopowe w chorobach tarczycy można uzyskać następujący efekt:
82
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące przypadkowo wykrytych guzów nadnerczy: 1) w momencie pierwszego wykrycia zmiany w nadnerczu należy dążyć do ustalenia z najwyższą możliwą pewnością czy obserwowana zmiana jest łagodna czy złośliwa; 2) w przypadku guzów małych (<20 mm) badanie USG jest wystarczające; 3) rekomenduje się, aby wszystkie przypadkowe guzy nadnerczy poddawano procedurze obrazowania, aby określić czy guz jest jednorodny i bogaty w lipidy, a zatem łagodny, w tym celu zalecamy wykonanie TK bez kontrastu jako obrazowanie pierwszego wyboru; 4) jeśli TK bez kontrastu wskazuje na łagodny guz nadnerczy, czyli jednorodny wygląd i gęstość wyrażona w jednostkach Hounsfielda (HU) ≤10 to dalsze obrazowanie nie jest wymagane; 5) w przypadku niejednorodnej masy nadnerczy ≥4 cm i/lub HU >20 istnieje istotne ryzyko, że ta zmiana jest złośliwa; 6) w przypadku zmian ≥4 cm i/lub prezentujących gęstość wyrażoną w HU >20, większości przypadków natychmiastowa operacja będzie postępowaniem z wyboru. Prawidłowa odpowiedź to:
83
U chorego z zespołem Kallmanna hipogonadyzm hipogonadotropowy spowodowany jest:
84
Spośród wymienionych glikokortykosteroidów działania mineralokortykosteroidowego nie wykazuje: 1) hydrokortyzon; 2) deksametazon; 3) prednizolon; 4) metyloprednizolon. Prawidłowa odpowiedź to:
85
Przyczyną około 5% przypadków raka kory nadnercza u dorosłych i większości przypadków u dzieci jest mutacja genu:
86
Do istotnych klinicznie czynników (interferencji) wpływających na wyniki badań hormonalnych zalicza się: 1) hemolizę próbki krwi; 2) obecność przeciwciał heterofilnych; 3) występowanie makrocząsteczek hormonów; 4) stosowanie witaminy B7 (biotyny); 5) stosowanie witaminy D3. Prawidłowa odpowiedź to:
87
Wskazaniem do kontynuacji terapii hormonem wzrostu po zakończeniu wzrastania bez konieczności dodatkowej oceny wydzielania hormonu wzrostu jest ustalone w dzieciństwie rozpoznanie: 1) izolowanej somatotropinowej niedoczynności przysadki; 2) wielohormonalnej niedoczynności przysadki o potwierdzonej przyczynie genetycznej; 3) zespołu Pradera-Williego; 4) zespołu Turnera. Prawidłowa odpowiedź to:
88
Postać rodzinna moczówki prostej pochodzenia centralnego (ośrodkowej) charakteryzuje się: 1) defektem genu odpowiedzialnego za syntezę wazopresyny (ADH); 2) defektem genu receptora wazopresyny typu 2 (V2R); 3) początkiem objawów w dzieciństwie i w wieku szkolnym; 4) początkiem objawów w okresie noworodkowym; 5) ektopową lokalizacją tylnego płata przysadki. Prawidłowa odpowiedź to:
89
Typowa triada objawów w zespole McCune’a-Albrighta to: 1) niedobór wzrostu; 2) skrócenie kości śródręcza i śródstopia; 3) dysplazja włóknista kości; 4) plamy na skórze typu „café au lait”; 5) przedwczesne dojrzewanie płciowe niezależne od gonadoliberyny (GnRH). Prawidłowa odpowiedź to:
90
W diagnostyce dziecka z niedoborem wzrostu wskaźnikami wymagającymi interpretacji w zależności od wieku i płci pacjenta jest: 1) wiek szkieletowy (kostny); 2) tempo wzrastania; 3) maksymalne wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych; 4) stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1) w surowicy. Prawidłowa odpowiedź to:
91
Profilaktyka jodowa:
92
Przyczyną podwyższonego stężenia TSH poza pierwotną niedoczynnością tarczycy może być:
93
Przyczyną obniżonego stężenia TSH poza pierwotną nadczynnością tarczycy może być:
94
Przyczyną wysokiego stężenia prolaktyny, poza guzem prolaktynowym może być:
95
Terapia radiojodem w chorobie Gravesa i Basedowa:
96
Ryzyko zaostrzenia orbitopatii tarczycowej po podaniu radiojodu u osoby z chorobą Gravesa i Basedowa wzrasta wskutek
97
U osoby z cukrzycą typu 2, niedoczynnością tarczycy oraz przewlekłą chorobą nerek z GFR 26 ml/min przeciwwskazane jest stosowanie:
98
Wg wytycznych European Society of Endocrinology z 2023 roku dotyczących postępowania w przypadkowo wykrytych guzach nadnerczy, wszystkie zmiany ogniskowe w nadnerczach powinny zostać poddane ocenie w badaniu obrazowym. Rekomendowanym badaniem obrazowym pierwszego wyboru jest:
99
Wg wytycznych European Society of Endocrinology z 2023 roku dotyczących postępowania w przypadkowo wykrytych guzach nadnerczy, terminu łagodna autonomiczna sekrecja kortyzolu (MACS, mild autonomous cortisol secretion) należy używać dla pacjentów: 1) ze stężeniem kortyzolu w surowicy w teście z 1 mg deksametazonu >50 nmol/l (>1,8 µg/dl); 2) ze stężeniem kortyzolu w surowicy w teście z 1 mg deksametazonu >83,3 nmol/l (>3 µg/dl); 3) ze stężeniem kortyzolu w surowicy w teście z 1 mg deksametazonu >138,8 nmol/l (>5 µg/dl); 4) nie prezentujących typowych objawów zespołu Cushinga; 5) prezentujących łagodne objawy zespołu Cushinga. Prawidłowa odpowiedź to:
100
Wskaż odpowiednie postępowanie pierwszego wyboru w związku z planowaną nadal steroidoterapią u 68-letniej pacjentki stosującej od 5 miesięcy prednizon w dawce 10 mg/dobę z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów. W wywiadzie bez przebytych złamań, nie pali papierosów, bez innych czynników ryzyka złamań.
101
Jakie postępowanie należy wdrożyć u 19-letniej pacjentki ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1, bez innych czynników ryzyka złamań? 1) wykonać jak najszybciej badanie densytometryczne i ocenić ryzyko złamań wg kalkulatora FRAX; 2) wykonać badanie densytometryczne po 5 latach od chwili rozpoznania choroby; 3) prewencyjnie podawać bisfosfonian; 4) prewencyjnie podawać denosumab; 5) zapewnić prawidłową podaż wapnia i witaminy D. Prawidłowa odpowiedź to:
102
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia osteoporozy: 1) po 3 latach stosowania bisfosfonianów doustnych można rozważyć „wakacje” od leku; 2) niepowodzenie terapii bisfosfonianami w dawkach terapeutycznych definiuje się jako wystąpienie nowego złamania po 12 miesiącach terapii lub zmniejszenie wartości BMD po 12 miesiącach leczenia w stosunku do wartości wyjściowej o wartość większą od najmniejszej znaczącej zmiany; 3) denosumab może być podawany u kobiet i mężczyzn z osteoporozą pod warunkiem wcześniejszego wykluczenia współistnienia choroby nowotworowej; 4) romosozumab to lek biologiczny o działaniu zarejestrowanym do leczenia osteoporozy u kobiet i mężczyzn. Prawidłowa odpowiedź to:
103
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące postępowania w zaburzeniach czynności tarczycy po podaniu środków kontrastowych zawierających jod (ICM):
104
40-letnia pacjentka po całkowitym wycięciu tarczycy z powodu raka brodawkowatego prawego płata tarczycy (pT1bN0M0), nieobecna inwazja naczyniowa, nie stwierdzono agresywnego typu histologicznego. W badaniach tyreoglobulina niestymulowana 0,05 ng/ml, stymulowana w 5. dobie od podania preparatu Thyrogen 1,5 ng/ml, anty-Tg 18,5 IU/ml (<115). W badaniu USG szyi w loży tarczycy obustronnie nie uwidoczniono struktur mogących odpowiadać tkance tarczycy, węzły chłonne szyi odczynowo powiększone z zachowanym zarysem wnęki. W scyntygrafii diagnostycznej 131I brak ognisk gromadzenia radioznacznika. Do jakiej klasy odpowiedzi na leczenie i do jakiego dalszego postępowania należy zakwalifikować pacjentkę?
105
U pacjenta stwierdzono nosicielstwo mutacji RET w kodonie 918. Wskaż dalsze postępowanie jakie należy zalecić u krewnych: 1) badanie nosicielstwa mutacji RET u dzieci, optymalnie przed ukończeniem 1. roku życia; 2) badanie nosicielstwa mutacji RET u dzieci, począwszy od 2.-3. roku życia, koniecznie przed 5. roku życia; 3) profilaktyczna tyreoidektomia w przypadku potwierdzenia obecności mutacji przed ukończeniem 1. roku życia; 4) profilaktyczna tyreoidektomia w przypadku potwierdzenia obecności mutacji do 5. roku życia; 5) badania przesiewowe w kierunku guza chromochłonnego od 16 r.ż., przeciętnie raz w roku. Wskaż odpowiedź zawierającą wszystkie prawidłowe zasady postępowania:
106
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące postępowania u pacjentek z chorobą Gravesa i Basedowa w okresie ciąży i laktacji:
107
U 28-letniego mężczyzny leczonego w poradni leczenia niepłodności w badaniu nasienia stwierdzono azoospermię. Pacjent dotychczas zdrowy, nie przyjmuje żadnych leków, nie podaje żadnych dolegliwości. W badaniu przedmiotowym nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego, owłosienie prawidłowe, oba jądra w mosznie, prawidłowej wielkości, bez zmian patologicznych. Pacjent neguje zaburzania erekcji. W wykonanych badaniach stwierdzono FSH 29 IU/l (norma 1,5-12,4), LH 8,2 IU/l (norma 1,7-8,6), testosteron całkowity 6,25 ng/ml (norma 2,5-8,5), SHBG 46,0 nmol/L. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie i badanie jakie należy wykonać, aby je potwierdzić:
108
U 48-letniego pacjenta z akromegalią przetrwałą po niecałkowitej resekcji guza przysadki włączono leczenie lanreotydem. Z uwagi na brak zadowalającej odpowiedzi na leczenie maksymalną dawką (IGF-1 po 6 miesiącach leczenia 650 ng/ml, norma do 208 ng/ml, GH 10,2 µg/l) wdrożono monoterapię pegwisomantem. W badaniach wykonanych po 3 miesiącach leczenia dawką 10 mg/dobę stwierdzono GH 11,5 ug/l, IGF-1 295 ng/ml. Wskaż właściwe postępowanie:
109
U noworodka, na podstawie badania przesiewowego wykryto wrodzoną niedoczynność tarczycy, którą potwierdzono w badaniu w surowicy krwi (TSH >100 mIU/l, FT4 0,4 ng/ml). Dziecko waży 3500g. Jaką dzienną dawkę L-tyroksyny należy zastosować?
110
Dziewczynki z zespołem Turnera w okresie dzieciństwa są leczone preparatem GH w celu poprawy wzrostu ostatecznego. Co jest przyczyną ich niskorosłości?
111
U 10-letniej dziewczynki z izolowanym niedoborem GH włączono leczenie rekombinowanym ludzkim GH (rhGH) podawanym w codziennych dawkach podskórnych. Przed włączeniem leczenia oceniono stężenie TSH, FT4 i FT3 oraz przeciwciał przeciwtarczycowych i wyniki były prawidłowe. Po 6 miesiącach terapii stwierdzono obniżone stężenie FT4 przy niepodwyższonym stężeniu TSH. Co może być przyczyną tego stanu? 1) leczenie rhGH może wywołać proces autoimmunologiczny w przysadce i ujawnienie się wtórnego niedoboru TSH; 2) leczenie rhGH może wywołać proces autoimmunologiczny w tarczycy i stopniowe ujawnienie się pierwotnej niedoczynności tarczycy; 3) leczenie rhGH może spowodować wtórne zwiększenie wydzielania greliny z przewodu pokarmowego, co powoduje hamowanie spożycia pokarmów i w konsekwencji, na skutek deficytu energetycznego prowadzi do względnego niedoboru FT4; 4) leczenie rhGH powoduje zahamowanie wydzielania TSH (na skutek stłumienia nocnych wyrzutów TSH i zwiększenia aktywności somatostatyny w podwzgórzu); 5) leczenie rhGH za pośrednictwem IGF-1 pobudza monodejodynację T4 do T3, co powoduje obniżenie stężenia substratu i nieznaczne zwiększenie ilości produktu (zwiększony współczynnik T3/T4 w surowicy). Prawidłowa odpowiedź to:
112
Tryptorelina w postaci depot (preparat długodziałający) jest używana w leczeniu przedwczesnego dojrzewania płciowego u dzieci. W przypadku jakiego rozpoznania można ją zastosować? 1) u 6-letniej dziewczynki z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia centralnego, u której w 1 r.ż. wystąpiło ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; 2) u 6-letniej dziewczynki z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia centralnego, u której w badaniu MR przysadki stwierdzono obecność hamartoma podwzgórza; 3) u 6-letniej dziewczynki z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia obwodowego, u której rozpoznano zespół McCune’a-Albrighta; 4) u 6-letniego chłopca z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia obwodowego, u którego rozpoznano guza jądra (leydigioma), po operacji usunięcia jadra; 5) u 6-letniego chłopca z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia obwodowego, u którego rozpoznano wrodzony przerost kory nadnerczy obok podawania preparatu hydrokortyzon. Prawidłowa odpowiedź to:
113
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia zróżnicowanego raka tarczycy (differentiated thyroid cancer, DTC) u dzieci: 1) ze względu na dobre rokowanie nie zaleca się w ogóle leczenia uzupełniającego jodem 131; 2) leczenie jodem 131 stosuje się jedynie w przypadku obecności przerzutów do płuc i w celu ich uwidocznienia wskazane jest wykonanie badanie TK klatki piersiowej z kontrastem; 3) optymalny czas pomiędzy zabiegiem operacyjnym tarczycy a podaniem jodu 131 wynosi 4-12 tygodni. Prawidłowa odpowiedź to:
114
Na podstawie badania przesiewowego noworodków można wykryć: 1) wrodzoną pierwotną niedoczynność tarczycy; 2) wrodzoną wtórną niedoczynność tarczycy; 3) wrodzony przerost kory nadnerczy z utratą soli na tle niedoboru 21-hydroksylazy; 4) wrodzony przerost kory nadnerczy bez utraty soli na tle niedoboru 21-hydroksylazy; 5) wrodzony ciężki niedobór hormonu wzrostu. Prawidłowa odpowiedź to:
115
Wskaż lek, który w swym mechanizmie blokuje RANKL (ligand dla RANK):
116
Wskaż endokrynopatię, w przebiegu której może wystąpić hiperkalcemia:
117
Wskaż postać hiperkalciurii, w której występuje obniżone stężenie fosforu:
118
Wskaż leki, które mogą wyzwolić hiperkalcemię:
119
Cechą odróżniającą niedoczynność przytarczyc od rzekomej niedoczynności przytarczyc jest stężenie:
120
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące witaminy D: 1) jest hormonem steroidowym o wybitnym działaniu plejotropowym; 2) jej niedobór istotnie wpływa na indukcję procesów autoimmunizacyjnych w tym w organach endokrynnych; 3) wyższe stężenie 25(OH)D u kobiet w ciąży jest związane z redukcją ryzyka cięcia cesarskiego, cukrzycy ciążowej i przedwczesnego porodu; 4) kalcytriol i aktywne analogi witaminy D (np. alfakalcydol) powinny być zastosowane w prewencji jej niedoboru; 5) monitorowanie terapii analogami witaminy D polega na oznaczaniu 25(OH)D; 6) wpływa na wiele mechanizmów, które pomagają zmniejszyć ryzyko infekcji wirusowych i bakteryjnych. Prawidłowa odpowiedź to: