PES · Endokrynologia

Sesja wiosna 2025

120 pytań CEM z testu PES z endokrynologii (sesja wiosna 2025) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 21 z 29 zdających (72 %); 1 unieważnione.

1
Antykoncepcja estrogenowo-progesteronowa zwiększa ryzyko: 1) raka jajnika; 2) raka piersi; 3) raka szyjki macicy; 4) guzów przysadki; 5) raka endometrium; 6) raka wątrobowokomórkowego. Prawidłowa odpowiedź to:
2
Charakterystyczne dla obniżonej rezerwy jajnikowej w okresie przedmenopauzalnym jest zmniejszenie ilości pęcherzyków jajnikowych oraz następujące zmiany biochemiczne we krwi:
3
Wskaż nowotwory złośliwe, w których przyczyną hiperkalcemii może być wydzielanie białka podobnego do PTH (PTHrP): 1) rak głowy i szyi; 2) szpiczak mnogi; 3) rak oskrzela; 4) rak szyjki macicy; 5) rak piersi; 6) czerniak złośliwy. Prawidłowa odpowiedź to:unieważnione
4
Wskaż nowotwory złośliwe, w przebiegu których przyczyną hipoglikemii może być wydzielanie insulinopodobnego czynnika wzrostowego 2 (IGF2): 1) rak rdzeniasty tarczycy; 2) rakowiak; 3) rak płuc; 4) rak wątrobowokomórkowy; 5) czerniak złośliwy; 6) międzybłoniak. Prawidłowa odpowiedź to:
5
Wskaż czynniki prowadzące do zmniejszenia wychwytu jodu w tarczycy: 1) ektopowe wydzielanie hormonów tarczycy; 2) niewydolność nerek; 3) nadmiar jodu; 4) głodowanie; 5) niedobór jodu; 6) ciąża. Prawidłowa odpowiedź to:
6
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące obrazów scyntygraficznych nadnerczy u chorych z zespołem Cushinga: 1) jednostronne uwidocznienie/asymetria - gromadzenie w przerzucie; 2) jednostronne uwidocznienie/asymetria - rak nisko zróżnicowany; 3) jednostronne uwidocznienie/asymetria - obustronny makroguzkowy przerost; 4) brak uwidocznienia obu nadnerczy - przy leczeniu glikokortykosteroidami; 5) brak uwidocznienia - w hiperlipidemii. Prawidłowa odpowiedź to:
7
Na SOR została skierowana przez lekarza rodzinnego 38-letnia kobieta z powodu silnego bólu głowy oraz wysokiego ciśnienia tętniczego RR 220/140 mmHg, tętno 116/min, pomimo przewlekłego stosowania wieloskładnikowej terapii hipotensyjnej (peryndopryl 10 mg, bisoprolol 5 mg, indapamid 2,5 mg, amlodypina 10 mg) i ograniczenia spożycia soli. Pacjentka ma rozpoznane nadciśnienie tętnicze od 2 lat, ale rzadko osiąga zalecane wartości ciśnienia <140/90 mmHg, wtedy stosuje doraźnie kaptopryl i nitrendypinę podjęzykowo. Ponadto, skarży się na osłabienie, bóle mięśni oraz uczucie nierównego bicia serca związane z przewlekłą hipokalemią. Konsultujący endokrynolog postawił wstępne rozpoznanie hiperaldosteronizmu pierwotnego (zespół Conna) i zalecił oznaczenie wskaźnika aldosteronowo-reninowego (ARR) w warunkach oddziału endokrynologii. Wskaż właściwe postępowanie diagnostyczne przed pomiarem ARR: 1) zapewnienie normalnego spożycia soli; 2) wyrównanie niedoboru potasu; 3) odstawienie na 6-8 tygodni leku moczopędnego; 4) odstawienie na 4-6 tygodni leków wpływających na układ RAA; 5) odstawienie na 6-8 tygodni niesteroidowych leków przeciwzapalnych i beta-blokerów. Prawidłowa odpowiedź to:
8
W diagnostyce różnicowej niedoboru wzrostu należy wziąć pod uwagę:
9
Które z czynników fizjologicznie hamują wydzielanie hormonu wzrostu? 1) IGF1; 2) wolne kwasy tłuszczowe; 3) hipoglikemia; 4) glikokortykosteroidy; 5) wysiłek fizyczny. Prawidłowa odpowiedź to:
10
Wskaż charakterystyczne cechy zespołu Larona: 1) wysokie stężenie IGFBP3; 2) niski wzrost; 3) dysmorfia twarzoczaszki; 4) przyspieszony wiek kostny; 5) mikropenis. Prawidłowa odpowiedź to:
11
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia przewlekłej niedoczynności przytarczyc z zastosowaniem analogu parathormonu - palopegteryparatydu: 1) PTH(1-34) ma kilka razy silniejsze powinowactwo do receptora PTH1R niż endogenny parathormon; 2) palopegteryparatyd jest prolekiem, w którym PTH(1-34) jest sprzężony z nośnikiem glikolu metoksypolietylenowego; 3) dawki leku zwiększa się stopniowo co 7 dni, monitorując stężenie wapnia w surowicy; 4) przed rozpoczęciem leczenia palopegteryparatydem należy uzyskać prawidłowe stężenie witaminy 25(OH)D3 w surowicy; 5) może być stosowany w leczeniu rzekomej niedoczynności przytarczyc. Prawidłowa odpowiedź to:
12
Które z leków mogą wywołać wtórną niedoczynność kory nadnerczy? 1) megestrol; 2) pembrolizumab; 3) mitotan; 4) fentanyl; 5) metyrapon. Prawidłowa odpowiedź to:
13
Wskaż uwarunkowane genetycznie zespoły, w przebiegu których pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy może towarzyszyć niedoczynność przytarczyc: 1) autoimmunizacyjny zespół wielogruczołowy typu 2; 2) zespół Whitakera; 3) zespół Kearnsa-Sayre’a; 4) adrenoleukodystrofia sprzężona z chromosomem X; 5) zespół di George’a. Prawidłowa odpowiedź to:
14
U 34-letniego pacjenta z rozpoznaną w okresie noworodkowym klasyczną postacią wrodzonego przerostu nadnerczy z niedoboru 21-hydroksylazy wykonano tomografię komputerową jamy brzusznej z powodu nawracających bólów brzucha i spadku masy ciała w ostatnim roku. Badanie wykazało obustronne bogatolipidowe guzy nadnerczy - 6 cm po stronie prawej oraz 3 cm i 4 cm po lewej. Pacjent pobierał leki wg schematu hydrokortyzon 10 mg rano, 10 mg około południa, ale przyznaje, że często o nich zapominał, a ostatnia kontrola endokrynologiczna miała miejsce 8 lat temu. Przedmiotowo uogólniona hiperpigmentacja skóry. Stężenie 17-hydroksyprogesteronu w surowicy >20 ng/ml. Wskaż optymalne dalsze postępowanie:
15
Lekiem z wyboru stosowanym w leczeniu nieoperacyjnego raka nadnercza jest:
16
W zespole MEN2A typowe jest współistnienie:
17
W chorobie Addisona (pierwotna niewydolność kory nadnerczy) typowe odchylenia w badaniach biochemicznych to:
18
62-letnia kobieta podaje od kilku miesięcy znaczący spadek masy ciała spowodowany nasilonymi biegunkami prowadzącymi do znacznego wyniszczenia. W badaniu przedmiotowym zwraca uwagę hepatomegalia oraz tkliwość w prawym dole biodrowym. Dodatkowo w wywiadzie napadowe zaczerwienienia twarzy nasilające się z biegiem czasu. W badaniach biochemicznych zwraca uwagę niedokrwistość normobarwliwa, hipoalbuminemia i niski poziom cholesterolu całkowitego oraz trójglicerydów. Objawy te wskazują na obecność:
19
Swoistym markerem stosowanym w diagnostyce zespołu rakowiaka jest:
20
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia i kontroli czynności tarczycy u kobiet zakwalifikowanych do leczenia niepłodności z użyciem technik wspomaganego rozrodu (ART): 1) u kobiet z subkliniczną niedoczynnością tarczycy zakwalifikowanych do ART należy poza stężeniem TSH oznaczyć również stężenie aTPO i aTG, jednak ich obecność nie będzie decydowała o rozpoczęciu leczenia L-tyroksyną; 2) stymulacja jajników gonadotropinami powoduje zmniejszenie stężenia TBG i przejściowy wzrost stężenia wolnych hormonów tarczycy, w związku z czym należy ściśle monitorować czynność tarczycy kobiet zakwalifikowanych do tej procedury; 3) pacjentki leczone z powodu niedoczynności tarczycy, u których planuje się zastosowanie ART powinny uzyskać optymalny stan tyreometaboliczny przynajmniej 4 tygodnie przed planowaną stymulacją jajników, przy czym docelowe stężenie TSH wynosi <2,5 mIU/l; 4) u kobiet zakwalifikowanych do ART w eutyreozie z podwyższonym aTPO/aTG należy włączyć leczenie L-tyroksyną, ponieważ obecność przeciwciał przeciwtarczycowych zmniejsza szansę na uzyskanie ciąży oraz zwiększa ryzyko jej utraty; 5) u kobiet z rozpoznaną niedoczynnością tarczycy leczonych L-tyroksyną po uzyskaniu ciąży z użyciem ART należy zwiększyć dawkę L-tyroksyny o 20-30%, pomimo tendencji do obniżania się TSH w pierwszej kontroli. Prawidłowa odpowiedź to:
21
Podaż jodowych środków kontrastowych (ICM) może być przyczyną zaburzeń czynności tarczycy. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
22
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące działań niepożądanych tyreostatyków:
23
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące antagonistów receptora wazopresynowego (waptanów):
24
Do kryteriów uzupełniających stosowanych w diagnostyce zespołu nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) zalicza się: 1) prawidłową funkcję tarczycy i kory nadnerczy; 2) frakcyjne wydalanie sodu >1%, frakcyjne wydalanie mocznika >55%; 3) kliniczne cechy normowolemii; 4) niestosowanie diuretyków w poprzedzających dniach; 5) nieprawidłowy wynik testu obciążenia wodą. Prawidłowa odpowiedź to:
25
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące czynników etiologicznych i częstości występowania guzów nadnerczy kwalifikowanych jako incydentaloma: 1) łagodna autonomiczna sekrecja kortyzolu (MACS, Mild Autonomous Cortisol Secretion) występuję w 20-30% guzów; 2) guzy niewydzielające w 40-70%; 3) pierwotny hiperaldosteronizm w 2-5%; 4) myelolipoma 10-20%; 5) jawny zespół Cushinga w 1-4%. Prawidłowa odpowiedź to:
26
Monitorowanie niedoczynności przytarczyc polega na: 1) kontroli stężenia wapnia, magnezu i fosforanów w surowicy; 2) badaniu okulistycznym ze względu na ryzyko jaskry; 3) ocenie nerek ze względu na ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej; 4) badaniu obrazowym centralnego układu nerwowego ze względu na ryzyko zwapnień; 5) badaniu gęstości mineralnej kości. Prawidłowa odpowiedź to:
27
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące witaminy D: 1) należy do grupy hormonów steroidowych; 2) w celu oceny zaopatrzenia witaminy D oceniamy stężenie 1,25 OH D3; 3) w celu oceny zaopatrzenia witaminy D oceniamy stężenie kalcyfediolu; 4) jej niedobór skutkuje wzrostem stężenia PTH i PO4; 5) w przypadku nadczynności przytarczyc jej stosowanie jest przeciwwskazane; 6) jej niedobór ma wpływ na indukcję procesów autoimmunizacyjnych. Prawidłowa odpowiedź to:
28
Największe ryzyko wystąpienia jatrogennej niedoczynności nadnerczy występuje po zastosowaniu:
29
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wrodzonej niedoczynności tarczycy: 1) najczęstszymi przyczynami są dysgenezja i dyshormonogeneza, które odpowiadają za około 50% przypadków; 2) w Polsce jest wykrywana w około 1 na 3600 do 3800 porodów; 3) do ponownego badania skriningowego kierowane są noworodki, u których stężenie TSH wynosi 15-23 µIU/ml; 4) zalecenie natychmiastowej terapii dotyczy noworodków, u których stężenie TSH w skriningu wynosi 24 µIU/ml lub więcej; 5) w Polsce badanie przesiewowe noworodków obejmuje blisko 100% noworodków. Prawidłowa odpowiedź to:
30
73-letnia pacjentka zgłosiła się do endokrynologa z powodu 21 mm hipoechogenicznej zmiany ogniskowej tarczycy z makrozwapnieniem, wykrytej w trakcie badania USG i zakwalifikowanej jako EU-TIRADS-PL 4. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące wykrytej zmiany:
31
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące suplementacji jodowej: 1) do istotnych biomarkerów zaopatrzenia w jod należy ocena stężenia jodu w dobowej zbiórce moczu ciężarnej pacjentki; 2) obecność podwyższonych stężeń tyreoglobuliny we krwi ciężarnych u poniżej 3% pacjentek świadczy o właściwej suplementacji jodowej; 3) w badaniu przesiewowym noworodków obecność TSH >5 U/ml u powyżej 3% noworodków świadczy o nieprawidłowym zaopatrzeniu w jod; 4) rekomendowana suplementacja jodu u kobiet ciężarnych to 150-200 µg w suplementach; 5) w badaniu przesiewowym noworodków obecność TSH >10 U/ml u powyżej 3% noworodków świadczy o nieprawidłowym zaopatrzeniu w jod. Prawidłowa odpowiedź to:
32
Stwierdzenie której z poniższych cech NET wyrostka robaczkowego stanowi samodzielne wskazanie do wykonania prawostronnej hemikolektomii:
33
35-letnia pacjentka leczona od roku z powodu nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa zgłosiła się do endokrynologia w związku z potwierdzeniem ciąży. Aktualny wynik TSH wynosi 1,0 mIU/l, a stężenia FT3 i FT4 są prawidłowe przy stosowanej dawce tiamazolu 5 mg dziennie. W wywiadzie podaje dwa samoistne poronienia cztery lata temu. Wskaż dalsze postępowanie u pacjentki: 1) przy niskich stężeniach TRAb i braku objawów orbitopatii tarczycowej należy rozważyć możliwość odstawienia tiamazolu monitorując funkcję tarczycy; 2) zawsze należy utrzymać leczenie lekiem przeciwtarczycowym zamieniając tiamazol na propylotiouracyl w I trymestrze ciąży; 3) jeśli pacjentka w I trymestrze ciąży byłaby leczona PTU zawsze należy zamienić PTU na tiamazol od II trymestru ciąży i stosować leki przeciwtarczycowe do końca ciąży; 4) w czasie leczenia należy utrzymywać u pacjentki stężenie FT4 w górnym zakresie wartości referencyjnych; 5) rekomendowane jest oznaczenie u pacjentki stężenia TRAb pomiędzy 18. a 22. t.c., a przy ich podwyższeniu powtórzenie badania w 30.-34. t.c. w celu oceny ryzyka noworodkowej nadczynności tarczycy. Prawidłowa odpowiedź to:
34
W preparatach dwuskładnikowych estrogenowo-progestagenowych szereg efektów jest zależny od zastosowanego progestagenu. Progestagen nie wykazujący działania antyandrogennego to:
35
Który z markerów jest zalecany w diagnostyce endometriozy?
36
Zaburzenia miesiączkowania są objawem czynnościowych lub organicznych dysfunkcji organizmu kobiety. Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zaburzeń miesiączkowania:
37
Zmodyfikowana skala Ferrimana-Gallweya służy do oceny owłosienia ciała u kobiet przed przekwitaniem i jest stosowana w diagnostyce hirsutyzmu. Która z części ciała nie jest brana pod uwagę w tej skali?
38
Pomiaru objętości jąder dokonuje się za pomocą orchidometru Pradera, który porównuje wielkość jąder z wzorcowymi modelami. Przy jakiej objętości jądra można powiedzieć o początku dojrzewania?
39
Do której grupy zaburzeń miesiączkowania według WHO zalicza się zaburzenia miesiączkowania występujące u pacjentek z rozpoznaniem anorexia nervosa?
40
U kobiet tkanki pochwy i krocza charakteryzują się różnorodnym rozmieszczeniem receptorów dla hormonów steroidowych. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące receptorów tych okolic:
41
Hiperprolaktynemia może być przyczyną zaburzeń miesiączkowania. Jedną z przyczyn hiperprolaktynemii, którą często błędnie pomija się w diagnostyce jest obecność makroprolaktyny. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące makroprolaktyny:
42
U każdego chorego, u którego świeżo rozpoznano guza nadnercza należy ocenić prawdopodobieństwo nowotworu złośliwego oraz stan czynnościowy guza. Badaniem pierwszego wyboru, którego głównym celem jest ocena prawdopodobieństwa złośliwości guza jest:
43
U 24-letniej kobiety będącej w II trymestrze ciąży wysunięto podejrzenie hiperkortyzolemii. Jakie badanie należy zlecić celem potwierdzenia lub wykluczenia podejrzenia?
44
U 66-letniego chorego podczas wykonywania badania TK narządów jamy brzusznej, zobrazowano guza nadnercza lewego średnicy 2 cm o jednorodnej strukturze i gęstości <10 j.H. Pacjent nie ma rozpoznanych chorób przewlekłych, nie przyjmuje leków, ma prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego krwi. Jakie badania są konieczne do oceny czynności hormonalnej guza zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Endokrynologicznego z 2023 roku?
45
64-letni chory po operacji usunięcia płata lewego tarczycy zgłosił się do lekarza z wynikiem badania histopatologicznego. W badaniu rozpoznano raka brodawkowatego tarczycy podtyp kolumnowo-komórkowy, średnica guza 14 mm bez neuro- i angioinwazji, bez przekraczania torebki tarczycy. Wskaż zalecenia dotyczące dalszego leczenia chorego:
46
U chorego z nadczynnością tarczycy, w badaniu USG tarczycy uwidoczniono dwie zmiany ogniskowe EUTIRADS-PL-3 wielkości 24x14x24 mm w płacie prawym oraz 20x18x22 mm w płacie lewym. W kolejnym etapie zlecono wykonanie biopsji cienkoigłowej obu zmian. Czy wynik biopsji kategoria IV ze zmiany w płacie prawym uniemożliwia leczenie tego chorego za pomocą izotopu 131I, jeśli wynik biopsji guza z płata lewego zawierał się w kategorii II?
47
Lekarz planuje wykonanie biopsji cienkoigłowej zmiany ogniskowej w tarczycy swojego pacjenta. Chory ma prawidłową funkcję nerek i przyjmuje przewlekle preparat dabigatranu. Czy konieczna jest modyfikacja leczenia przed planowaną biopsją?
48
Badanie przesiewowe w kierunku niedoczynności tarczycy wykonuje się w 3. dobie życia dziecka, wcześniejsze oznaczenie stężenia TSH u donoszonego dziecka może dać niemiarodajny wynik, gdyż w pierwszych dwóch dobach życia stężenie TSH:
49
U chłopca z zespołem Pradera-Williego można spodziewać się opóźnionego dojrzewania płciowego najczęściej ze względu na:
50
Obniżone stężenie prolaktyny może występować w genetycznie uwarunkowanym niedoborze TSH, Prl i GH ze względu na wspólne pochodzenie tych komórek, a ponadto u:
51
Test generacji somatomedyn polega na kilkudniowym podawaniu pacjentowi preparatu:
52
Hiperkortyzolemia ACTH-niezależna może być stwierdzona w następujących sytuacjach klinicznych: 1) rak kory nadnercza (ACC); 2) pierwotny makroguzkowy rozrost kory nadnerczy (PBMAH); 3) choroba Cushinga; 4) zespół Carneya; 5) drobnokomórkowy rak płuca. Prawidłowa odpowiedź to:
53
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia osteoporozy u mężczyzn:
54
32-letnia pacjentka z powodu wyniku BACC zmiany ogniskowej tarczycy (kategoria VI wg Bethesda) została skierowana do zabiegu tyreoidektomii z limfadenektomią przedziału centralnego. W opisie badania histopatologicznego rak brodawkowaty prawego płata tarczycy pT2N1aR0 podtyp wysokokomórkowy, maksymalny wymiar raka 24 mm, nowotwór ograniczony do tarczycy, angioinwazja obecna, neuroinwazja nieobecna, węzły szyjne grupy VI - przerzuty w 6 z 11 węzłów chłonnych, ograniczone do węzłów <1 cm. W scyntygrafii poterapeutycznej wykazano gromadzenie 131I jedynie w loży prawego płata. Określ ryzyko nawrotu raka wg ATA/ESMO:
55
Oprócz zmniejszenia ostrości wzroku, w kryteriach rozpoznania neuropatii nerwu wzrokowego w przebiegu orbitopatii tarczycowej uwzględnia się: 1) podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe; 2) stopień nasilenia wytrzeszczu; 3) upośledzenie widzenia barw; 4) ubytki pola widzenia; 5) zblednięcie tarczy nerwu wzrokowego w badaniu dna oczu. Prawidłowa odpowiedź to:
56
Na podstawie zaleceń European Society of Endocrinology i European Network for the Study of Adrenal Tumors (2023), do rozpoznania łagodnego autonomicznego wydzielania kortyzolu (MACS) wywołanego autonomicznym guzem albo guzami kory nadnerczy konieczne jest stwierdzenie: 1) choroby potencjalnie związanej z hiperkortyzolemią (np. nieprawidłowa tolerancja glukozy lub cukrzyca, nadciśnienie tętnicze lub osteoporoza); 2) „jawnego” zespołu Cushinga (np. otyłość typu centralnego, zaczerwieniona twarz, szerokie, czerwone lub czerwonosine rozstępy (striae), samoistne wybroczyny, zanik mięśni kończyn i tułowia); 3) nieprawidłowego wyniku testu z 1 mg deksametazonu - stężenie kortyzolu w surowicy ≥50 nmol/l (1,8 μg/dl); 4) zwiększone dobowe wydalanie wolnego kortyzolu w moczu; 5) zmniejszone poranne stężenie ACTH w surowicy lub prawidłowe, ale blisko dolnej granicy przedziału referencyjnego. Prawidłowa odpowiedź to:
57
U 52-letniej kobiety w badaniu tomografii komputerowej jamy brzusznej stwierdzono przypadkowo jednorodny guz nadnercza lewego (wielkość 1,9 cm, gęstość -8 j.H. w fazie bez wzmocnienia kontrastowego). Jaka powinna być dalsza diagnostyka obrazowa według wytycznych European Society of Endocrinology i European Network for the Study of Adrenal Tumors (2023)?
58
56-letni pacjent z chorobą Gravesa i Basedowa w okresie remisji po leczeniu lekami przeciwtarczycowymi wykonał następujące badania laboratoryjne przed planowaną angiografia tętnic wieńcowych metodą tomografii komputerowej: TSH (mIU/l) - 1,6 (0,27-4,2)* oraz FT4 (pmol/l) - 15,5 (12-22)* (*wartości referencyjne w laboratorium, w którym wykonano oznaczenie). Jakie powinno być dalsze postępowanie na podstawie stanowiska Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego 2023?
59
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia niedoczynności przytarczyc u kobiet w ciąży i karmiących piersią:
60
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące patogenezy i leczenia pierwotnej niedoczynności przytarczyc:
61
Cechą obrazu ultrasonograficznego tarczycy, która przemawia za łagodnym charakterem zmiany w zmianach ogniskowych klasyfikowanych jako EU-TIRADS-PL 3 i 4 jest:
62
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące rzekomej niedoczynności przytarczyc:
63
Celem przewlekłej terapii niedoczynności przytarczyc jest: 1) zapobieganie objawom hipokalcemii; 2) utrzymanie stężenia fosforanów w zakresie niskich wartości prawidłowych; 3) zapobieganie hipokalciurii; 4) utrzymanie stężenia wapnia we krwi w granicach wartości nieco poniżej stężenia normalnego; 5) zapobieganie ekotopowym zwapnieniom nerek (złogi i nefrokalcynoza). Prawidłowa odpowiedź to:
64
Do kryteriów kwalifikujących do aktywnego nadzoru w raku brodawkowatym tarczycy o niskim ryzyku (cT1aN0M0) należy: 1) pojedyncze ognisko o średnicy do 1 cm; 2) pojedyncze ognisko o średnicy do 2 cm; 3) lokalizacja guzka przy torebce tarczycy; 4) brak kryteriów wiekowych; 5) brak przerzutów do węzłów chłonnych. Prawidłowa odpowiedź to:
65
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące guza chromochłonnego:
66
Wskaż najbardziej prawdopodobne stwierdzenie dotyczące obrazowania rezonansem magnetycznym (MR) mózgu u pacjenta ze świeżo zdiagnozowaną moczówką prostą:
67
Do leków i substancji powodujących spadek stężenia FT4 przy zachowanym prawidłowym stężeniu TSH należy: 1) witamina D; 2) topiramat; 3) glikokortykoidy; 4) amiodaron; 5) estrogeny. Prawidłowa odpowiedź to:
68
Destrukcja komórek pęcherzykowych tarczycy z następczą tyreotoksykozą w okresie poporodowym najczęściej jest:
69
Stężenie przeciwciał przeciw receptorowi TSH (TRAb, anty-TSHR) powinno być obowiązkowo mierzone u ciężarnych:
70
Leczenie substytucyjne całkowitej niedoczynności przedniego płata przysadki (panhypopituitarism) u kobiety ciężarnej należy wdrażać/modyfikować w następującej kolejności:
71
W przypadku pacjentek ciężarnych z niedoczynnością kory nadnerczy rozpoznaną i prawidłowo leczoną przed ciążą należy:
72
Objawami niedoboru hormonu wzrostu u osób dorosłych nie są:
73
Zwiększone zapotrzebowanie na jod w okresie ciąży:
74
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące syntezy hormonów tarczycy:
75
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące postępowania terapeutycznego w przypadku niedoczynności tarczycy zdiagnozowanej w czasie trwania ciąży:
76
U pacjenta z nieznaczną hiperkalcemią, w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę wpływ stosowanych leków. Która z substancji leczniczych (stosowanych w dawkach zalecanych lub w nadmiarze) nie będzie indukowała zwiększonego stężenia wapnia we krwi?
77
Pacjentka w 14. tygodniu ciąży leczona farmakologicznie w przeszłości (przed ciążą) z powodu nadczynności tarczycy (o nieokreślonej etiologii - brak dokumentacji). W aktualnych badaniach laboratoryjnych stwierdzono TSH 0,06 µIU/ml, FT4 17,8 pmol/l (norma 9,01-19,05) oraz FT3 5,16 (norma 2,63-5,7). Jakie powinny być wstępne zalecenia?
78
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące mikrozwapnień w zmianach ogniskowych tarczycy:
79
Wskaż wszystkie leki aktualnie dopuszczone w Polsce do terapii otyłości u pacjentów bez cukrzycy i zarejestrowane przez EMA (European Medicines Agency): 1) fentermina i topiramat; 2) naltrekson i bupropion; 3) orlistat; 4) liraglutyd; 5) semaglutyd; 6) dulaglutyd; 7) tirzepatyd. Prawidłowa odpowiedź to:
80
U chorych na otyłość, z przewagą tzw. głodu emocjonalnego jako głównego mechanizmu rozwoju otyłości, w myśl najnowszych wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości z 2024 roku w pierwszej kolejności należy rozważyć zastosowanie:
81
Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości z 2024 roku, za kryterium potwierdzające skuteczność farmakoterapii w zakresie redukcji masy ciała uznaje się:
82
Przyczyną wystąpienia objawów androgenizacji u matki w ciąży i wirylizacji zewnętrznych narządów płciowych u noworodka z kariotypem 46,XX może być: 1) lipoidowy przerost nadnerczy; 2) niedobór 5α-reduktazy; 3) niedobór aromatazy P450; 4) niedobór oksydoreduktazy P450 typu 2; 5) niedobór P450c17. Prawidłowa odpowiedź to:
83
U pacjenta z ciężką hiperkalcemią (przełomem hiperkalcemicznym), z potwierdzoną obecnością gruczolaka przytarczyc wydzielającego parathormon, w celu czasowego obniżenia stężenia wapnia przed zabiegiem operacyjnym stosuje się nawodnienie dożylne (0,9% NaCl) oraz: 1) diuretyki pętlowe (np. furosemid); 2) diuretyki tiazydowe (np. hydrochlorotiazyd); 3) bisfosfoniany (np. pamidronian dwusodowy); 4) kalcymimetyki (cynakalcet). Prawidłowa odpowiedź to:
84
U pacjenta z hiponatremią w diagnostyce różnicowej należy uwzględnić: 1) hiperkortyzolemię (zespół Cushinga); 2) niedobór dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej typu 2; 3) zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego; 4) zespół mózgowej utraty soli. Prawidłowa odpowiedź to:
85
U chłopca z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym GnRH-niezależnym stwierdzono obecność plam typu „café au lait” na skórze oraz dysplazję włóknistą kości. Jest to typowa triada objawów w przypadku:
86
Mutacje genów mają znaczenie w patogenezie chorób związanych z opornością receptorów hormonów: 1) osteodystrofii Albrighta; 2) wrodzonej moczówki prostej nerkowej; 3) zespołu McCune’a-Albrighta; 4) zespołu Rabsona-Mendenhalla. Prawidłowa odpowiedź to:
87
58-letnia pacjentka leczona doustnie przez kilka lat prednizonem została skierowana na badanie gęstości kości. Nie pali papierosów, nigdy nie miała złamania kości. Wyniki badania DEXA kręgosłupa (L1-L4) T score (-2,9) oraz szyjki kości udowej T score (-3,2). Jakie leczenie nie jest zalecane u tej pacjentki?
88
34-letnia pacjentka zgłosiła się do endokrynologa z wynikiem badania densytometrycznego kręgosłupa. W badaniu DXA w odcinku L1-L4 stwierdzono T score (- 2,7). Pacjentka nigdy nie miała złamań kości i nie pali papierosów. Wywiad obciążony celiakią rozpoznaną w 26. roku życia. Wskaż najbardziej właściwe dalsze postępowanie:
89
29-letnia pacjentka z jatrogenną niedoczynnością przytarczyc zgłosiła się z wynikami badań laboratoryjnych: wapń całkowity w surowicy 8,2 mg/dl, fosfor nieorganiczny w surowicy 4,5 mg/dl, 25OHD 19 ng/ml. Pacjentka przyjmuje węglan wapnia w dawce 2 g/dzień oraz kalcytriol w dawce 0,5 µg/dzień. Pacjentka nie zgłasza dolegliwości. Jakie powinno być dalsze postępowanie endokrynologa? 1) zwiększenie dawki węglanu wapnia; 2) zwiększenie dawki kalcytriolu; 3) dołączenie do terapii cholekalcyferolu zgodnie z zaleceniami dla populacji ogólnej; 4) dołączenie do terapii sewelameru celem obniżenia fosforanów. Prawidłowa odpowiedź to:
90
Pacjent zgłasza się z wynikiem badania histopatologicznego po tyreoidektomii. Wskazuje on na obecność nieinwazyjnego nowotworu pęcherzykowego tarczycy o jądrach komórkowych przypominających raka brodawkowatego (NIFTP). Jakie jest najbardziej prawdopodobne ryzyko związane z tym nowotworem i dalsze postępowanie?
91
19-letnia pacjentka ma zaplanowaną tomografię komputerową z kontrastem jodowym. Przed badaniem wykonano badanie funkcji tarczycy i stwierdzono subkliniczną niedoczynność. Wskaż właściwe dalsze postępowanie:
92
Metodą o najwyższej poprawności diagnostycznej w ocenie metoksykatecholamin w diagnostyce pheochromocytoma jest:
93
Przyczyną podwyższenia stężenia SHBG nie jest:
94
W każdym przypadku incydentaloma nadnerczy zaleca się wykonanie:
95
46-letnia kobieta ze świeżo rozpoznaną nieklasyczną postacią WPN bez ograniczonej rezerwy nadnerczowej zgłosiła się na konsultację w celu ustalenia sposobu postępowania. Pacjentka miesiączkuje regularnie i ma objawy hiperandrogenizacji pod postacią dodatkowego owłosienia, które ocenia jako nieistotne dla niej. Jakie postępowanie należy zalecić pacjentce?
96
Postępowanie u pacjenta z rakiem kory nadnerczy o stopniu zaawansowania ENSAT II, Ki-67 12%, po resekcji R1 powinno obejmować:
97
U 30-letniej chorej z chorobą Cushinga po nieskutecznej operacji przezklinowej guza adrenokortykotropowego włączono leczenie osilodrostatem. W momencie włączania leczenia stężenie kortyzolu w surowicy o godzinie 8:00 26,6 µg/dl i o godzinie 24:00 24,1 µg/dl, testosteron 0,49 ng/ml (n do 0,48), Na 143 mmol/l, K 2,7 mmol/l, HbA1c 7,6%, skorygowany odstęp QT 475 ms. Po 3 miesiącach leczenia dawką 7 mg/dobę, stwierdzono stężenie kortyzolu w surowicy o godzinie 8:00 12,1 µg/dl i o godzinie 24:00 12,6 µg/dl, testosteron 0,9 ng/ml (n do 0,48), Na 142 mmol/l, K 4,1 mmol/l, HbA1c 6,5%, skorygowany odstęp QT 491 ms. Z powodu nadciśnienia tętniczego przyjmuje walsartan i spironolakton, z powodu cukrzycy metforminę, escitalopram z powodu depresji. Dodatkowo przyjmuje preparat chlorku potasu 600 mg/dobę (1 kaps.) oraz cholekalcyferol 2000 j.m./dobę. Pacjentka zaobserwowała nasilenie obecnego wcześniej trądziku oraz hirsutyzmu. Obecnie RR 128/70 mmHg. W oparciu o dane kliniczne i wyniki badań wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące postępowania u tej chorej:
98
U 49-letniego pacjenta z przetrwałą akromegalią po niecałkowitej resekcji guza przysadki włączono leczenie lanreotydem. Nie stwierdzono adekwatnej odpowiedzi na leczenie (stężenie IGF-1 nie uległo normalizacji pomimo stosowania dawki 120 mg/miesiąc przez 6 miesięcy). Wówczas lek odstawiono i włączono leczenie pegwisomantem w ramach programu lekowego. W badaniach kontrolnych wykonanych po 3 miesiącach leczenia stwierdzono stężenie GH 8,7 µg/l, GF-1 205 ng/ml (97-214). W badaniu MR obraz pozostałości guza przysadki nie uległ zmianie w porównaniu z badaniem sprzed leczenia pegwisomantem. U tego chorego należy:
99
U planującej ciążę 26-letniej pacjentki z wtórnym brakiem miesiączki stwierdzono podwyższone stężenie prolaktyny bez zachowanego rytmu dobowego, stężenia w ciągu doby 170-210 ng/ml. W badaniu przedmiotowym stwierdzono nieznaczny mlekotok. W badaniu MR stwierdzono obecność mikrogruczolaka przysadki 6x5x8 mm. W pozostałych badaniach hormonalnych stwierdzono LH 0,7 IU/l, FSH 1,2 IU/l, TSH 0,7 mIU/l, FT4 16 pmol/l, kortyzol poranny 18 µg/dl, kortyzol w krótkim teście z 1 mg deksametazonu 1,2 µg/dl, IGF-1 268 ng/ml (97-214), GH w teście z 75 g glukozy: 0 minut 1,75 ng/ml, 30 minut 2,5 ng/ml, 60 minut 2,8 ng/ml, 90 minut 2,1 ng/ml, 120 minut 1,9 ng/ml. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej chorej?
100
68-letnia pacjentka z osteoporozą pomenopauzalną T-score bkku -2.9, L2-L4 -2.6, po złamaniu kości ramiennej po upadku z wysokości ciała 3 lata temu i złamaniu nasady dalszej kości promieniowej po podparciu się na niskim stoliku 6 miesięcy temu, paląca około 10 papierosów dziennie, została zakwalifikowana do leczenia. Obecnie leczona jest preparatem węglanu wapnia i preparatem cholekalcyferolu, Ca 2,46 mmol/l, kreatynina 0,8 mg/dl, eGFR 69 ml/min/1,73 m2, ALT 18 IU/l, 25-hydroksy witamina D 38 ng/ml, PTH 31 pg/ml, albumina 40 g/l. Przyjmuje esomeprazol z powodu choroby refluksowej przełyku. Ponadto chora leczy się tylko z powodu nadciśnienia tętniczego, przyjmuje ramipryl. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia tej pacjentki:
101
U 52-letniej chorej z otyłością BMI 41 kg/m2, nadciśnieniem tętniczym, hipercholesterolemią i cukrzycą typu 2 zaplanowano leczenie tirzepatydem. W wywiadzie epizod zatorowości płucnej oraz zakrzepicy żył głębokich kończyny dolnej lewej. Obecnie planowany jest zabieg tyreoidektomii z powodu wola guzkowego zamostkowego. Chora przyjmuje preparat metforminy w dawce 3x 850 mg, ponadto bisoprolol, walsartan, apiksaban, indapamid, rosuwastatynę. Obecnie HbA1c 8,1%. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące terapii tirzepatydem:
102
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guzów prolaktynowych przysadki: 1) w badaniu histopatologicznym swoistym czynnikiem transkrypcyjnym jest TPIT; 2) zabieg operacyjny przynosi przywrócenie normoprolaktynemii u 82% chorych z mikrogruczolakiem i u 44% chorych z makrogruczolakiem; 3) gruczolaki prolaktynowe stanowią około 50% wszystkich gruczolaków przysadki, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn; 4) istnieją dowody naukowe na częstsze występowanie guzów prolaktynowych u transpłciowych kobiet otrzymujących leczenie hormonalne korygujące ich płeć; 5) u pacjentów z rodzinną historią występowania gruczolaków przysadki oraz tych, u których makrogruczolak przysadki produkujący prolaktynę pojawił się w wieku <30. roku życia, powinno się wykonać badania genetyczne. Prawidłowa odpowiedź to:
103
Które ze schorzeń endokrynologicznych jest związane z mutacją genu DAX1?
104
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące densytometrii DXA:
105
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące aktywnych postaciach witaminy D:
106
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące stosowania bisfosfonianów:
107
Do polekowego zmniejszenia stężenia TSH nie powinno dojść u pacjenta:
108
Który zestaw objawów i schorzeń można powiązać zarówno z pierwotną niedoczynnością tarczycy, jak i somatotropinoma?
109
32-letnia pacjentka chorująca na schizofrenię w trakcie leczenia klozapiną zgłosiła się do endokrynologa z powodu obustronnego mlekotoku i zaburzeń miesiączkowania. W badaniach uzyskano wyjściowo PRL 42 µg/L (norma do 20 µg/L) oraz wzrost PRL w teście z metoklopramidem do 278 µg/L. Jakie należy podjąć dalsze kroki diagnostyczno-terapeutyczne? 1) zasugerować psychiatrze zmianę klozapiny na olanzapinę i ponowną ocenę PRL; 2) utrzymać klozapinę i dołączyć kabergolinę celem leczenia hiperprolaktynemii polekowej; 3) rozpoznać hiperprolaktynemię czynnościową i zalecić obserwację; 4) podejrzewać prolaktynoma i zalecić MR przysadki oraz ocenę pola widzenia; 5) oznaczyć stężenie PRL w 100-krotnym rozcieńczeniu celem wykluczenia efektu haka. Prawidłowa odpowiedź to:
110
Otyły 78-letni pacjent zgłosił się do lekarza POZ celem ustalenia jaką dawkę witaminy D powinien pobierać. W wywiadzie niewydolność serca oraz POChP. Optymalnym postępowaniem w przypadku tego chorego będzie: 1) oznaczenie poziomu witaminy D we krwi oraz dostosowanie jej dawkowania na tej podstawie; 2) w razie braku możliwości oznaczenia poziomu witaminy D we krwi należy zastosować maksymalną dawkę stosowaną w populacji ogólnej dla danej grupy wiekowej; 3) dawkę profilaktyczną witaminy D należy stosować tylko w okresie jesienno-zimowym; 4) dawkę profilaktyczną witaminy D należy stosować przez cały rok; 5) leczeniem pierwszego rzutu w tym przypadku jest kalcyfediol. Prawidłowa odpowiedź to:
111
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespołu łagodnego autonomicznego wydzielanie kortyzolu (MACS):
112
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia osteoporozy: 1) teryparatyd redukuje ryzyko złamania biodra; 2) risedronian redukuje ryzyko złamania kręgosłupa, biodra, złamań pozakręgosłupowych oraz ryzyko złamań u mężczyzn; 3) lekiem z wyboru w leczeniu złamań związanych ze stosowaniem glikokortykosteroidów jest ibandronian; 4) teryparatyd został zatwierdzony w leczeniu osteoporozy indukowanej stosowaniem glikokortykosteroidów; 5) selektywne modulatory receptora estrogenowego redukują ryzyko złamań tylko kręgosłupa oraz redukują ryzyko wystąpienia estrogenozależnego raka piersi. Prawidłowa odpowiedź to:
113
Aby ocenić rezerwę jajnikową należy:
114
O ciężkiej postaci zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS, Ovarian Hyperstymulation Syndrome) świadczy: 1) leukocytoza >15 tyś; 2) hipoproteinemia; 3) obniżona aktywność enzymów wątrobowych; 4) natremia >135 mmol/l, kaliemia <5 mmol/l; 5) stężenie kreatyniny >1,5 ml/min. Prawidłowa odpowiedź to:
115
Kardiomiopatia takotsubo może wystąpić w przebiegu:
116
Wpływ glikokortykosteroidów na metabolizm charakteryzuje się: 1) pobudzaniem glukoneogenezy w wątrobie; 2) zwiększeniem zużycia glukozy w tkankach obwodowych; 3) pobudzeniem syntezy białek w tkankach obwodowych, głównie mięśniach; 4) nasileniem apoptozy neutrofili; 5) pobudzaniem rozpadu tłuszczów z uwalnianiem glicerolu i kwasów tłuszczowych. Prawidłowa odpowiedź to:
117
Steroidogeneza w jajnikach: 1) zachodzi w komórkach ziarnistych; 2) zachodzi w komórkach tekalnych; 3) polega na produkcji androgenów: 25% obecnego we krwi testosteronu, 50% androstendionu, 20% dehydroepiandosteronu; 4) ustępuję całkowicie po menopauzie i jajniki nie wydzielają już androgenów; 5) menopauza ma bezpośredni wpływ na stężenie testosteronu. Prawidłowa odpowiedź to:
118
Prolaktyna może być produkowana przez: 1) laktotropy; 2) błonę śluzowa macicy; 3) łożysko; 4) gruczoły sutkowe; 5) komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego. Prawidłowa odpowiedź to:
119
Pozorny nadmiar mineralokortykosteroidów charakteryzuje się: 1) niedoborem dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej; 2) wysokim stężeniem kortyzolu; 3) wirylizacją narządów płciowych; 4) niskim stężeniem aldosteronu; 5) niskim stężeniem reniny. Prawidłowa odpowiedź to:
120
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki hiperandrogenizmu: 1) u chłopców w okresie przedpokwitaniowym dochodzi do powiększenia narządów płciowych i przyrostu masy mięśniowej; 2) do oceny nasilenia hirsutyzmy służy skala Ferrimana-Gallweya w 9 okolicach zależnych od androgenów; 3) hipertrychoza jest wywołana hiperandrogenemią, może być dziedziczna, idiopatyczna lub polekowa; 4) u mężczyzn hiperandrogenemia może zahamować wydzielanie gonadotropin, zmniejszyć wydzielanie testosteronu i upośledzić spermatogenezę; 5) łysienie typu żeńskiego oznacza łysienie zaczynające się od kątów skroniowych i widoczne na czubku głowy. Prawidłowa odpowiedź to: