PES · Endokrynologia

Sesja wiosna 2026

120 pytań CEM z testu PES z endokrynologii (sesja wiosna 2026) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 28 z 31 zdających (90 %).

1
48-letni mężczyzna, BMI 20 kg/m2, zostaje skierowany z poradni gastroenterologicznej do poradni endokrynologicznej. Zgłasza spadek libido, bóle stawów, osłabienie i zmęczenie, wielomocz. Wyniki wcześniej wykonanych badań laboratoryjnych ALT 150 IU/l (N do 35 IU/l), sód 129 mmol/l, potas 5,2 mmol/l, testosteron 50 ng/dl (260-800 ng/dl), ferrytyna 600 µg/l (N dla mężczyzn 15-400 µg/l), wysycenie transferryny żelazem 87%. Wskaż fałszywe stwierdzenie:
2
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
3
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące terapii mitotanem raka kory nadnercza: 1) leczenie uzupełniające z zastosowaniem mitotanu rekomendowane jest u wszystkich chorych z guzem >5 cm; 2) zaleca się, aby leczenie mitotanem trwało nie krócej niż 2 lata; 3) w trakcie terapii mitotanem powinno stosować się leczenie substytucyjne hydrokortyzonem w dawkach typowych dla pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy (ok. 20-25 mg/dobę); 4) w przypadku wzrostu transaminaz powyżej 5-krotności górnej granicy normy w trakcie terapii mitotanem wskazane jest przerwanie leczenia; 5) w trakcie terapii mitotanem konieczne jest monitorowanie stężenia TSH i włączenie leczenia substytucyjnego lewotyroksyną, gdy zaobserwuje się wzrost stężenia TSH powyżej górnej granicy normy. Prawidłowa odpowiedź to:
4
Silną rekomendację z co najmniej średnią jakością dowodów odnośnie zależności między chorobami tarczycy a płodnością stanowi: 1) u wszystkich kobiet diagnozowanych z powodu zaburzeń płodności rekomenduje się ocenę funkcji tarczycy (oznaczenie stężenia TSH, aTPO i aTg; w przypadku nieprawidłowego stężenia TSH oznaczenie także wolnych hormonów tarczycy); 2) kobiety z nadczynnością tarczycy i zaburzeniami płodności należy leczyć według ogólnych zaleceń postępowania w nadczynności tarczycy u kobiet planujących ciążę lub ciężarnych. Przy wyborze metody leczenia należy wziąć pod uwagę plany prokreacyjne i wiek niepłodnych par; 3) brak wskazań do leczenia L-tyroksyną mężczyzn z niepłodnością i z podwyższonymi przeciwciałami aTPO/aTg będących w eutyreozie, także przed planowanym ART; 4) należy zachować odstęp pomiędzy podaniem RAI a podejmowaniem prób zajścia w ciążę. Powinien on wynosić w przypadku kobiet 12 miesięcy, w przypadku mężczyzn 4-6 miesięcy; 5) można rozważyć ocenę funkcji tarczycy (w tym stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych), jeżeli u mężczyzny z zaburzeniami płodności współistnieją inne do tego wskazania (choroba autoimmunizacyjna, ginekomastia, zaburzenia erekcji) oraz w przypadku nieprawidłowych parametrów nasienia; 6) zabieg kontrolowanej stymulacji jajników powinien być przeprowadzony najwcześniej po 4 tygodniach od uzyskania optymalnego stanu tyreometabolicznego. Prawidłowa odpowiedź to:
5
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące niedoczynności przysadki: 1) makrogruczolak wydzielający prolaktynę i somatotropinę rzadko stanowi przyczynę niedoczynności przysadki; 2) objawy niedoczynności przysadki o etiologii pourazowej rozwijają się szybko po urazie; 3) w zapaleniu przysadki indukowanym immunoterapią nowotworów rzadko dochodzi do rozwoju moczówki prostej; 4) obecność przeciwciał anty-TPI-1 w limfocytowym zapaleniu przysadki prowadzi do niedoczynności osi kortykotropowej; 5) w poporodowej martwicy przysadki w badaniach obrazowych stwierdza się cechy pustego siodła tureckiego. Prawidłowa odpowiedź to:
6
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guzów okolicy podwzgórzowo-przysadkowej: 1) w badaniu RTG czaszki w przypadku czaszkogardlaka często stwierdza się obecność zwapnień; 2) czaszkogardlaki zazwyczaj zlokalizowane są nadsiodłowo; 3) metodą z wyboru w leczeniu zarodczaków jest leczenie operacyjne; 4) zarodczaki rzadko przebiegają z niedoczynnością tylnego płata przysadki; 5) markerami nowotworowymi zarodczaków są AFP oraz hCG. Prawidłowa odpowiedź to:
7
W APS-3 nie występuje:
8
W badaniu sonoelastograficznym może być obserwowany wysoki współczynnik elastyczności w przypadku raka:
9
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołów wielogruczołowych (APS):
10
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia jodem promieniotwórczym u chorych na raka brodawkowatego tarczycy:
11
Do czynników upośledzających wydzielanie hormonu wzrostu (GH) w testach stymulacyjnych należy:
12
U pacjenta z hipokalcemią stwierdzono podwyższone stężenie parathormonu (PTH). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić: 1) chondrodysplazję Blomstranda; 2) ciężki niedobór witaminy D; 3) mutacje genu GNAS1; 4) zespół DiGeorge’a. Prawidłowa odpowiedź to:
13
Mechanizmy adaptacji służące zachowaniu prawidłowej objętości płynów ustrojowych i diurezy u chorych z zespołem nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) obejmują:
14
Przyczyną postaci rodzinnej wrodzonej moczówki prostej pochodzenia centralnego ujawniającej się w dzieciństwie lub w wieku szkolnym jest:
15
Do leków, które mogą zarówno nasilać, jak i hamować syntezę hormonów tarczycy należy: 1) amiodaron; 2) biotyna; 3) heparyna; 4) związki organiczne i nieorganiczne zawierające jod. Prawidłowa odpowiedź to:
16
Wskazania kliniczne do oznaczenia stężenia tyreoglobuliny obejmują: 1) monitorowanie pacjentów po operacji z powodu zróżnicowanego raka tarczycy; 2) podejrzenie tyreotoksykozy spowodowanej przyjmowaniem hormonów tarczycy; 3) różnicowanie Hashitoxicosis i choroby Gravesa-Basedowa; 4) różnicowane przyczyn wrodzonej niedoczynności tarczycy; 5) uwidocznienie zmiany ogniskowej w tarczycy w badaniu USG. Prawidłowa odpowiedź to:
17
Ryzyko utraty funkcji jajników podczas leczenia przeciwnowotworowego: 1) zależy od rodzaju nowotworu i stosowanych chemioterapeutyków; 2) jest mniejsze przed okresem pokwitania niż w wieku rozrodczym; 3) jest najwyższe u dziewczynek przed okresem pokwitania; 4) u dziewczynek poddanych radioterapii obejmującej narządy miednicy mniejszej wiąże się z dodatkowym ryzykiem uszkodzenia macicy. Prawidłowa odpowiedź to:
18
W terapii dzieci z postacią klasyczną wrodzonego przerostu nadnerczy z niedoboru 21-hydroksylazy z utratą soli przed zakończeniem okresu wzrastania stosuje się: 1) hydrokortyzon w dawce 8-10 mg/m2/dobę w 2 dawkach podzielonych (dawka poranna większa od popołudniowej); 2) hydrokortyzon w dawce 10-15 mg/m2/dobę w 3-4 dawkach podzielonych; 3) fludrokortyzon w dawce 0,05-0,2 mg/dobę; 4) prednizon w dawce 5-7,5 mg/dobę; 5) prednizolon w dawce 4-6 mg/dobę. Prawidłowa odpowiedź to:
19
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespołu mnogich nowotworów gruczołów dokrewnych typu 1 (MEN1):
20
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespołu IPEX:
21
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespół Sheehana:
22
Zmianę o typie guza chromochłonnego należy podejrzewać w przypadku:
23
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące trzeciorzędowej nadczynności przytarczyc:
24
Który test jest najczulszy w rozpoznaniu wczesnej wtórnej niewydolności nadnerczy?
25
46-letni pacjent został przyjęty na oddziału chorób wewnętrznych z powodu nadciśnienia tętniczego, wzrostu masy ciała i osłabienia siły mięśniowej. W wywiadzie u chorego guz przysadki produkujący hGH. Z uwagi na podejrzenie zespołu Cushinga wykonano badanie CT jamy brzusznej gdzie opisano prawidłowe nadnercza. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono ACTH 8.00 <5,0 pg/ml, kortyzol 23.00 12 µg/dl. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest:
26
18-letnia kobieta zgłosiła się do endokrynologa z powodu pojawienia się stopniowo dodatkowego owłosienia. Ma graniczne wartości ciśnienia tętniczego i skłonność do potasu w dolej granicy normy. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono DHEAS 570 µg/dl, ACTH 88 pg/ml i kortyzol po 1 mg deksametazonu 8 µg/dl. Nie ma objawów hiperkortyzolemii. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
27
W przypadku podejrzenia hiperkortyzolemii u pacjentki w ciąży najlepszym testem przesiewowym jest:
28
36-letni kobieta ze świeżo rozpoznaną nieklasyczną postacią WPN, bez ograniczonej rezerwy nadnerczowej zgłosiła się na konsultację w celu ustalenia sposobu postępowania. Badanie 17OHP było wykonane w ramach „pakietu”. Pacjentka miesiączkuje regularnie i nie ma objawów hiperandrogenizacji. Urodziła dwoje dzieci. Jakie postępowanie należy zalecić pacjentce?
29
61-letniej kobieta z guzem nadnercza wielkości 3,2 cm o morfologii gruczolaka w TK, z MACS i cukrzycą trudną do kontroli. Wskaż postępowanie najbardziej zgodne z rekomendacjami:
30
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące łagodnego autonomicznego wydzielania kortyzolu (MACS):
31
Który test supresji aldosteronu jest najczęściej stosowany w diagnostyce pierwotnego hiperaldosteronizmu?
32
Chorzy z orbitopatią tarczycową bardzo często skarżą się na światłowstręt, łzawienie oraz uczucie piasku pod powiekami. Co może być przyczyną tych objawów? 1) dysfunkcja gruczołów łzowych; 2) dysfunkcja gruczołów Meiboma (tarczkowych); 3) niedomykalność powiek; 4) retrakcja powiek; 5) rzadkie mruganie. Prawidłowa odpowiedź to:
33
Które kryterium musi być spełnione przy rozpoznaniu podostrego zapalenia tarczycy?
34
59-letnia pacjentka z chorobą Hashimoto w trakcie przewlekłego leczenia substytucyjnego LT4 (dawka 75 µg/dobę) wykonała badania laboratoryjne na miesiąc przed planowaną angiografią tętnic wieńcowych metodą tomografii komputerowej i otrzymała następujące wyniki: TSH (mIU/l) 1,5 (0,27-4,2)*, fT4 (pmol/l) 14,5 (12-22)* (*wartości referencyjne w laboratorium, w którym wykonano oznaczenie). Jakie powinno być dalsze postępowanie wg stanowiska Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego 2023 - Podstawy prewencji i leczenia zaburzeń czynności tarczycy po podaniu środków kontrastowych zawierających jod?
35
Według charakterystyki produktu leczniczego i międzynarodowych zaleceń, teprotumumab nie może być stosowany: 1) gdy aktywność AlAT lub AspAT przekraczająca >5 x GGN; 2) w ciąży; 3) gdy liczba granulocytów obojętnochłonnych <1 × 109/µl; 4) gdy liczba płytek krwi <50 × 103/µl; 5) przy niewydolności nerek (GFR <30 ml/min). Prawidłowa odpowiedź to:
36
Najczęściej stwierdzanym zaburzeniem czynności tarczycy w trakcie immunoterapii z zastosowaniem pembrolizumabu jest:
37
Po jakim okresie od zabiegu można rozpoznać trwałą jatrogenną pooperacyjną niedoczynność przytarczyc (NP)?
38
W leczeniu konwencjonalnym niedoczynności przytarczyc, poza stosowaniem preparatów wapnia i aktywnej formy witaminy D zaleca się:
39
Przekroczenie tzw. iloczynu wapniowo-fosforanowego u pacjenta z niedoczynnością przytarczyc nie może skutkować:
40
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące odmienności regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej w ciąży:
41
Do czynników ryzyka pooperacyjnej hipokalcemii we wczesnym okresie pooperacyjnym po zabiegu w okolicy przedniej szyi nie należy:
42
Do czynników ryzyka zróżnicowanego raka tarczycy zalicza się: 1) palenie papierosów; 2) spożywanie alkoholu; 3) płeć męska; 4) radioterapia okolicy szyi w dzieciństwie; 5) zawodowe narażenie na promieniowanie; 6) zespół DICER1; 7) obciążony wywiad rodzinny w kierunku zróżnicowanego raka tarczycy; 8) otyłość. Prawidłowa odpowiedź to:
43
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące związku między chorobą otyłościową a schorzeniami tarczycy: 1) choroba otyłościowa jest jednym z wskazań do wykonania badania USG tarczycy; 2) u każdego pacjenta z otyłością należy ocenić funkcję tarczycy; 3) otyłość jest jednym z czynników ryzyka zróżnicowanego raka tarczycy; 4) otyłość jest jednym z czynników ryzyka raka rdzeniastego tarczycy; 5) wykazano związek otyłości z większym ogniskiem pierwotnym raka brodawkowatego tarczycy, wieloogniskowością i przerzutami węzłowymi. Prawidłowa odpowiedź to:
44
Do klinicznych czynników ryzyka złośliwości zmian ogniskowych w tarczycy nie należy:
45
U pacjenta z rozpoznanym rakiem kory nadnercza (ACC) należy rozważyć badania genetyczne w celu wykrycia predyspozycji dziedzicznych. Wskaż fałszywe stwierdzenie:
46
U młodej kobiety z podejrzeniem raka kory nadnercza, w celu wykluczenia nadmiaru androgenów i estrogenów oraz ich prekursorów, rekomenduje się oznaczenie: 1) 17OH-progesteronu; 2) DHEA-S (siarczanu dehydroepiandrosteronu); 3) testosteronu; 4) 17beta-estradiolu; 5) androstendionu. Prawidłowa odpowiedź to:
47
U 55-letniego mężczyzny w badaniu TK jamy brzusznej wykonanym z powodu bólu brzucha przypadkowo stwierdzono zmianę ogniskową w nadnerczu lewym o średnicy 4,5 cm. Zmiana w badaniu natywnym TK wykazuje współczynnik osłabienia promieniowania 22 HU i jest heterogenna. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki obrazowej guzów nadnercza: 1) USG ma ograniczoną rolę w diagnostyce raka nadnercza ze względu na niską rozdzielczość, ograniczoną penetrację i brak standaryzacji; 2) natywne CT pozwala na wstępne różnicowanie zmian łagodnych i złośliwych; 3) znaleziona u opisywanego pacjenta zmiana w nadnerczu ma obraz radiologiczny mogący sugerować raka kory nadnercza; 4) u chorych z przeciwwskazaniami do wykonania badania TK z kontrastem dożylnym alternatywnie należy wykonać badanie MRI z obrazowaniem dyfuzji (DWI, Diffusion-Weighted Imaging); 5) [18F]FDG-PET/CT może być przydatne w ocenie zaawansowania choroby i monitorowaniu leczenia. Prawidłowa odpowiedź to:
48
U którego z pacjentów należy podejrzewać osteoporozę wtórną i poszerzyć diagnostykę laboratoryjną?
49
67-letni mężczyzna jest od 5 miesięcy leczony prednizonem w dawce 5 mg/d z powodu astmy oskrzelowej. W wywiadzie nie ma on innych czynników ryzyka złamań. Wg polskich wytycznych postępowania w osteoporozie właściwe jest:
50
65-letnia nie chorująca przewlekle kobieta po menopauzie zgłasza się po złamaniu dalszej nasady kości promieniowej po upadku z wysokości własnego ciała. W badaniu densytometrycznym T-score (szyjka kości udowej) = -1,7 SD. Wskaźnik FRAX - ryzyko złamania głównego 18%. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
51
Objawy nadmiarów hormonów nadnerczowych stwierdza się u 50-60% chorych z rakiem kory nadnercza. Najczęstszym zaburzeniem hormonalnym jest:
52
U chorego z klinicznymi cechami hiperkortyzolemii przeprowadzono diagnostykę hormonalną oraz obrazową. W badaniach biochemicznych uzyskano stężenie kortyzolu w teście hamowania 1 mg deksametazonu 6,4 µg/dl, wolny kortyzol w moczu dobowym w górnych przedziałach wartości referencyjnych, ACTH o godz. 8.00 5 pg/ml (wartości referencyjne w godzinach porannych 10-60 pg/ml).Frakcjonowane metoksykatecholaminy w moczu dobowym mieściły się w wartościach referencyjnych. W badaniu TK uwidoczniono guza nadnercza lewego wielkości 8 cm o nieregularnym kształcie i densyjności 28 HU w badaniu natywnym, po podaniu kontrastu niejednorodnie silne wzmacniającego się, z bezwzględnym współczynnikiem wypłukiwania kontrastu 40%. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
53
Która cecha opisu badania TK guza nadnercza nie jest charakterystyczna dla raka kory nadnercza?
54
Niedoczynność przytarczyc może być spowodowana:
55
Jakie mogą być konsekwencje przewlekłej hipokalcemii i hiperfosfatemii z podwyższonym iloczynem wapniowo-fosforanowym w surowicy u nieleczonych lub niewłaściwie leczonych chorych?
56
W przypadku rozpoznania mikroraka tarczycy do aktywnej obserwacji mogą być kwalifikowani pacjenci, u których: 1) stwierdzono guzek tarczycy pojedynczy o średnicy ≤2 cm; 2) stwierdza się 1 lub 2 ogniska o średnicy ≤1 cm; 3) brak cech inwazji pozatarczycowej; 4) brak przerzutów do węzłów chłonnych i przerzutów odległych; 5) wiek pacjenta >18 lat. Prawidłowa odpowiedź to:
57
Czynnikiem zwiększonego ryzyka rozwoju nadczynności tarczycy związanego z podaniem jodowych środków kontrastowych jest:
58
Leczenie preparatami tyroksyny jest stosowane w leczeniem nowotworów tarczycy. W których przypadkach należy zastosować dawki supresyjne?
59
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zasad terapii moczówki prostej: 1) leczenie desmopresyną należy prowadzić pod kontrolą osmolalności osocza, natremii, ciężaru właściwego moczu oraz bilansu płynów; 2) u kobiet z ośrodkową moczówką prostą rozpoznaną przed ciążą, w okresie ciąży zwykle zmniejsza się zapotrzebowanie na desmopresynę; 3) u kobiet karmiących piersią zwykle konieczne jest zredukowanie dawki substytucyjnej desmopresyny, gdyż w istotnej ilości przenika ona do mleka kobiecego, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia hiponatremii u noworodka; 4) w leczeniu moczówki nerkowej indukowanej litem zastosowanie terapeutyczne ma amiloryd; 5) w terapii moczówki prostej ciążowej stosowanie desmopresyny jest najczęściej nieskuteczne z racji istotnego stopnia jej rozkładu przez oksytocynazę łożyskową. Prawidłowa odpowiedź to:
60
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące patogenezy rozwoju hiponatremii we wtórnej niedoczynności kory nadnerczy (NKN):
61
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące inhibitorów steroidogenezy nadnerczowej: 1) jednym z powikłań stosowania mitotanu jest wtórna niedoczynność tarczycy; 2) etomidat jest dożylnym anestetykiem zarejestrowanym do stosowania w ciężkiej i zagrażającej życiu hiperkortyzolemii; 3) częstotliwość i nasilenie występowania powikłań związanych z akumulacją prekursorów steroidogenezy nadnerczowej są zdecydowanie wyższe podczas stosowania metyraponu i ketokonazolu niż osilodrostatu; 4) metyrapon wykazuje relatywnie krótki okres półtrwania i stosowany jest 3-4 razy dziennie; 5) jednym z działań niepożądanych osilodrostatu jest ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca wynikających z wydłużenia odstępu QT. Prawidłowa odpowiedź to:
62
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guzów neuroendokrynnych przysadki wydzielających TSH: 1) w diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę zespoły oporności na hormony tarczycy; 2) w teście z TRH u pacjentów z tyreotropinoma obserwuje się znacznego stopnia wzrost wydzielania TSH; 3) celem opanowania nadczynności tarczycy przed zabiegiem resekcji tyreotropinoma należy zastosować terapię długodziałającym analogiem somatostatyny w skojarzeniu z tyreostatykiem; 4) u pacjentów z tyreotropinoma TSH może mieścić się w zakresie referencyjnym; 5) tyreotropinoma wyróżnia zwykle znacznego stopnia zwłóknienie, które utrudnia jego doszczętne usunięcie. Prawidłowa odpowiedź to:
63
Do czynników predykcyjnych dobrej odpowiedzi na analogi somatostatyny I generacji u pacjentów z guzami neuroendokrynnymi przysadki wydzielającymi hormon wzrostu należy: 1) bogatoziarnisty wzorzec granulacji w obrazach mikroskopu elektronowego; 2) hiperintensywny sygnał guza w obrazach T2-zależnych MR; 3) niska ekspresja AIP; 4) wysoka ekspresja E-kadheryny; 5) niska ekspresja Ki-67; 6) wysoka ekspresja SSTR2. Prawidłowa odpowiedź to:
64
Najczęściej stwierdzanym przypadkowo wykrytym guzem nadnercza w populacji pediatrycznej jest:
65
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące patogenezy, diagnostyki i postępowania w moczówce prostej ciążowej (Gestational Diabetes Insipidus, GDI): 1) rozwój GDI wynika ze zwiększonej degradacji wazopresyny i skrócenia okresu jej półtrwania, co związane jest z produkcją enzymu oksytocynazy przez komórki trofoblastu łożyska; 2) największe ryzyko ujawnienia się GDI występuje w I trymestrze ciąży; 3) większe ryzyko rozwoju GDI obserwuje się w ciążach wielopłodowych; 4) rozwojowi GDI sprzyjają choroby wątroby występujące w czasie ciąży, takie jak ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych czy zespół HELLP; 5) objawy GDI ustępują zwykle do kilku tygodni po porodzie. Prawidłowa odpowiedź to:
66
U 34-letniego mężczyzny, w trakcie diagnostyki niepłodności stwierdzono w badaniu nasienia prawidłową liczbę plemników, obniżoną ruchliwość postępową oraz obecność aglutynacji plemników. Które z wyników badań najbardziej przemawia za immunologicznym podłożem niepłodności i jednocześnie stanowi wskazanie do leczenia metodami wspomaganego rozrodu?
67
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące diagnostyki zróżnicowanego raka tarczycy (DTC) u dzieci:
68
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące autoimmunizacyjnego limfocytarnego zapalenia przysadki:
69
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące hormonalnych interwencji afirmujących płeć (HIAP) u osób nastoletnich z niezgodnością płciową:
70
Niedoczynność przytarczyc może towarzyszyć różnym zespołom uwarunkowanym genetycznie. Wskaż prawidłowe dopasowanie zespołu genetycznego z mutacją i/lub cechą kliniczną:
71
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące czynnika wzrostu fibroblastów 23 (FGF-23):
72
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące stosowania glikokortykosteroidów (GKS):
73
U dziewczynki z zespołem Turnera rozpoznanym na podstawie badania kariotypu planowane jest rozpoczęcie indukcji dojrzewania płciowego. Na podstawie międzynarodowych wytycznych z 2024 roku wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące hormonalnej terapii zastępczej:
74
Pacjent (16 lat, wiek kostny zgodny z metrykalnym) został poddany operacji usunięcia czaszkogardlaka (Ki67 <1%) z dostępu przezczaszkowego. W przebiegu procesu rozrostowego rozwinął wielohormonalną niedoczynność przysadki. Hospitalizowany był rok po zabiegu (w wieku 17 lat) i rozpoznano somatotropową niedoczynności przysadki potwierdzoną w teście z insuliną. Czy pacjent może być kwalifikowany do leczenia hormonem wzrostu?
75
28-letnia pacjentka z chorobą Gravesa leczona od kilku miesięcy tiamazolem została skierowana na badanie tomografii komputerowej jamy brzusznej z kontrastem. Pracownia wymaga od pacjentki dostarczenia zaświadczenia od endokrynologa, czy nie ma przeciwwskazań do podania kontrastu. Pacjentka z wynikiem TSH 11 mIU/l zgłasza się do endokrynologa. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
76
Która z lokalizacji złamania niskoenergetycznego w ciągu ostatniego roku nie kwalifikuje pacjentki do grupy bardzo wysokiego ryzyka złamań?
77
58-letnia pacjentka zakończyła terapię romosozumabem. Wskaż dalsze postępowanie:
78
Który z leków powoduje fałszywie ujemny wskaźnik aldosteron/aktywność reninowa osocza (ARR)?
79
46-letni pacjent poddany lewostronnej adrenalektomii z powodu podejrzanego obrazu guza nadnercza w tomografii komputerowej prezentuje objawy niedoczynności kory nadnerczy po zabiegu. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
80
68-letni pacjent z wolem guzkowym został skierowany na badanie tomografii komputerowej jamy brzusznej z kontrastem. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
81
60-letnia pacjentka przyjmująca przewlekle apiksaban z powodu nawrotowej zatorowości płucnej z GFR 45 ml/min zgłosiła się ze zmianą w tarczycy opisywaną w USG jako EU-TIRADS-PL 5 o wymiarze 8x8x9 mm. Wskaż dalsze postępowanie zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego:
82
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hiperprolaktynemii: 1) prolaktyna >5 × górnej granicy normy w trakcie leczenia przeciwpsychotycznego jest sugestywna dla prolaktynoma; 2) należy unikać stosowania arypiprazolu u osób z hiperprolaktynemią polekową; 3) zmniejszenie rozmiarów guza przysadki po ok. 3 miesiącach leczenia kabergoliną pozwala przewidywać odpowiedź odległą; 4) u mężczyzn leczonych z powodu makroprolaktynoma z hipogonadyzmem utrzymującym się >6 miesięcy należy rozważyć terapię testosteronem w żelu; 5) u kobiet z makroprolaktynoma nie zaleca się stosowania antykoncepcji doustnej z powodu ryzyka wzrostu guza. Prawidłowa odpowiedź to:
83
Jak zaplanować kontrolne badania obrazowe przysadki w razie stabilnego obrazu choroby u 35-letniego pacjenta z nieczynnym hormonalnie guzem przysadki o maksymalnej średnicy 9 mm i prawidłowym polu widzenia?
84
Wskaż kryteria kontroli biochemicznej akromegalii w trakcie farmakoterapii analogami somatostatyny: 1) GH w surowicy <46 pmol/L (<1,0 μg/L); 2) stężenie GH <46 pmol/L (1,0 µg/L) w OGTT; 3) stężenie IGF-1 w normie dla płci i wieku; 4) stężenie IGF-1 <1,3 × powyżej górnej granicy normy dla płci i wieku; 5) przygodne stężenie GH <46 pmol/L (1,0 µg/L). Prawidłowa odpowiedź to:
85
Jaka wartość tyreoglobuliny (Tg) świadczy o niepełnej odpowiedzi biochemicznej na leczenie u chorych na zróżnicowanego raka tarczycy? 1) niestymulowana Tg 2 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii; 2) stymulowana Tg 20 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu 131I; 3) niestymulowana Tg 20 ng/mL po lobektomii; 4) stymulowana Tg 20 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii; 5) niestymulowana Tg 2 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu 131I. Prawidłowa odpowiedź to:
86
Kiedy w ultrasonografii tarczycy można uznać zmianę za litą?
87
Czego nie oznacza się z popłuczyn biopsyjnych w diagnostyce chorób tarczycy i przytarczyc?
88
Który z leków nie ma wpływu na wynik oznaczania wydalania kwasu 5-hydroksyindolooctowego z moczem?
89
Która odpowiedź zawiera wyłącznie prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Pradera i Williego? 1) niekontrolowany apetyt prowadzący do otyłości; 2) obniżone napięcie mięśniowe; 3) gigantyzm; 4) hipogonadyzm hipogonadotropowy; 5) hipogonadyzm hipergonadotropowy; 6) niskorosłość. Prawidłowa odpowiedź to:
90
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące fizjologii gruczołu tarczowego:
91
Karłowatość Larona (zespół Larona) to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się: 1) znacznym niedoborem wzrostu; 2) defektem odpowiedzi receptorów obwodowych dla GH; 3) prawidłowym lub podwyższonym stężeniem GH i obniżonym stężeniem IGF-1; 4) niskim stężeniem GH i niski stężeniem IGF-1; 5) prawidłowym stężeniem IGF-1 oraz IGFBP3. Prawidłowa odpowiedź to:
92
Do przedwczesnego wygaśnięcia jajników może prowadzić: 1) zespół Mayera-Rokitansky’ego-Küstera-Hausera; 2) premutacja genu FMR1; 3) zespół Turnera; 4) zespół Swyera; 5) wielogruczołowy zespół autoimmunologiczny typu 1 i 2. Prawidłowa odpowiedź to:
93
Do rozwoju ginekomastii może prowadzić: 1) spironolakton; 2) haloperidol; 3) morfina; 4) ketokonazol; 5) mitotan. Prawidłowa odpowiedź to:
94
W pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy niska wartość ARO jest wskazaniem do:
95
68-letni mężczyzna zgłosił się w przebiegu ciężkiej obturacyjnej choroby płuc z zaostrzeniami, które wymagały zastosowania prednizonu doustnie - pobiera 5 mg dziennie od 4 miesięcy. Próby zmniejszenia dawek nasilają objawy POChP. W badaniach dodatkowych stwierdzono prawidłowe stężenie wapnia we krwi, witamina D3 46 ng/ml, całkowity testosteron w normie wiekowej, BMI 26 kg/m2. W ocenie densytometrycznej wartości T-score wynoszą -1,3 dla szyjki kości udowej oraz -1,9 dla odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Które z zaleceń będzie zgodne z aktualnymi wytycznymi?
96
Wskaż fałszywą zależność pomiędzy hormonami:
97
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące choroby Pageta: 1) w przebiegu choroby występuje zwiększenie liczby osteoklastów, a także wzmożone kościotworzenie; 2) może przebiegać bezobjawowo; 3) choroba jest zwykle rozpoznawana przed 30. r.ż.; 4) powikłaniem choroby może być mięsak kostnopochodny; 5) zmiany występują najczęściej w obrębie twarzoczaszki. Prawidłowa odpowiedź to:
98
Która z chorób układu dokrewnego nie zwiększa ryzyka rozwoju zaćmy?
99
Wskaż kryterium bardzo wysokiego ryzyka złamań u kobiet i mężczyzn powyżej 50. r.ż.:
100
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące adrenoleukodystrofii sprzężonej z chromosomem X:
101
Które z sytuacji mogą wiązać się z obserwacją podwyższonych stężeń wolnych hormonów tarczycy w surowicy, którym towarzyszy TSH w górnej granicy zakresu referencyjnego? 1) subkliniczna niedoczynność tarczycy; 2) okres noworodkowy; 3) stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej; 4) oporność na hormony tarczycy; 5) stosowanie leków dopaminergicznych. Prawidłowa odpowiedź to:
102
Który ze stanów nie jest przyczyną przedwczesnego rzekomego dojrzewania płciowego:
103
Która z endokrynopatii nie jest przyczyną wirylizacji?
104
U chorej z przewlekłą niedoczynnością przytarczyc rozważa się leczenie palopegteryparatydem. Wskazaniem do jego zastosowania nie jest:
105
28-letni mężczyzna z otyłością (BMI 34 kg/m2) zgłasza „powiększenie piersi” od 2 lat. Nie przyjmuje leków. Brak wycieku z brodawek sutkowych. W badaniu fizykalnym obustronne powiększenie tkanek miękkich w okolicy klatki piersiowej. Która cecha badania przedmiotowego najbardziej przemawia za ginekomastią, a nie lipomastią?
106
52-letnia pacjentka z nadciśnieniem tętniczym, w trakcie diagnostyki zawrotów głowy zgłasza się do poradni endokrynologicznej z wynikiem badania ultrasonograficznego tarczycy i szyi oraz z wynikami badań laboratoryjnych (TSH 1,2 mIU/L). W USG zobrazowano jedynie w dolnym biegunie płata lewego tarczycy hipoechogeniczną zmianę ogniskową wielkości 18x13x7 mm o owalnym kształcie, równych granicach i obwodowym unaczynieniu w opcji Power Doppler. Nie opisano powiększonych regionalnych węzłów chłonnych. Wskaż właściwe postępowanie:
107
33-letnia kobieta, BMI 34 kg/m², w okresie planowania ciąży pyta o ryzyko i cele postępowania przedkoncepcyjnego oraz o zalecenia dotyczące przyrostu masy ciała w ciąży. Wskaż fałszywe stwierdzenie:
108
Wskaż nieprawidłowe zestawienie testu czynnościowego i typowego wskazania klinicznego:
109
Który lek nie sprzyja rozwojowi otyłości polekowej?
110
Wskaż najbardziej charakterystyczne objawy przedmiotowe zespołu Cushinga: 1) otłuszczenie karku; 2) łatwe siniaczenie; 3) hirsutyzm; 4) zaczerwienienie twarzy; 5) miopatia proksymalna; 6) rozstępy >1 cm szerokości. Prawidłowa odpowiedź to:
111
Które zestawienie glikokortykosteroidów odpowiada porządkowi od największej do najmniejszej siły działania glikokortykosteroidowego?
112
Wskaż składowe zespołu MEN3 (zespół mnogich nowotworów gruczołów dokrewnych typu 3): 1) nadczynność przytarczyc; 2) naczyniaki siatkówki; 3) hamartoma tęczówki; 4) rak rdzeniasty tarczycy; 5) marfanoidalny wygląd; 6) nerwiaki zwojowe. Prawidłowa odpowiedź to:
113
Do leków zmniejszających stężenie tyreotropiny w surowicy należy: 1) metformina; 2) neuroleptyki; 3) glikokortykosteroidy; 4) teofilina; 5) inhibitory kinaz tyrozynowych. Prawidłowa odpowiedź to:
114
Wskaż przyczyny pierwotnej nadczynności tarczycy ze zmniejszoną jodochwytnością: 1) wole jajnikowe; 2) podostre zapalenie tarczycy; 3) tyreotoksykoza ciężarnych; 4) guz trofoblastyczny; 5) wrodzone mutacje TSH-R lub białek G; 6) przerzuty raka tarczycy. Prawidłowa odpowiedź to:
115
Do czynników zwiększających wydzielanie reniny należy: 1) duża podaż potasu; 2) zmniejszenie ciśnienia perfuzyjnego w nerkach; 3) hipokaliemia; 4) hipowolemia; 5) leki blokujące układ współczulny; 6) niesteroidowe leki przeciwzapalne. Prawidłowa odpowiedź to:
116
Do częstych zaburzeń hormonalnych w anoreksji należy: 1) zwiększone stężenie kortyzolu; 2) obniżone stężenie ACTH; 3) zwiększone stężenie IGF-1; 4) zwiększone stężenie GH; 5) zwiększone stężenie prolaktyny; 6) zwiększone stężenie odwrotnej trójjodotyroniny. Prawidłowa odpowiedź to:
117
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Pendreda: 1) jest to wrodzona pierwotna niedoczynność tarczycy w wyniku dysgenezji tarczycy; 2) choroba jest uwarunkowana genetycznie (autosomalna dominująca); 3) współwystępuje głuchota; 4) w badaniu stwierdza się wole; 5) charakteryzuje się zaburzeniami metabolizmu jodu i syntezy hormonów tarczycy. Prawidłowa odpowiedź to:
118
U noworodka, podczas badania przesiewowego w kierunku wrodzonej niedoczynności tarczycy (WNT) stwierdzono TSH o stężeniu 15µU/ml. Właściwym postępowaniem w takim przypadku jest:
119
Które leki zwiększają stężenie aldosteronu? 1) β-blokery; 2) diuretyki; 3) klonidyna, α-metyldopa; 4) drospirenon; 5) inhibitory ACE. Prawidłowa odpowiedź to:
120
Aby zapobiec błędnej interpretacji badań w pierwotnym hiperaldosteronizmie należy odstawić leki, które mają wpływ na fałszywe wyniki na okres: