PES · Endokrynologia

Sesja jesień 2025

120 pytań CEM z testu PES z endokrynologii (sesja jesień 2025) z oficjalnym kluczem i odsetkiem poprawnych odpowiedzi; zdało 25 z 27 zdających (93 %); 2 unieważnione.

1
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące techniki przeprowadzenia testów wykorzystywanych w diagnostyce pierwotnego hiperaldosteronizmu:
2
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią: 1) w obrazie klinicznym ciężkiej hiperkortyzolemii dominują najczęściej nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, głęboka hipokaliemia oraz cechy miopatii proksymalnej; 2) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią diagnostykę hormonalną należy ograniczyć do niezbędnego minimum, gdyż nie może ona opóźniać wdrożenia leczenia inhibitorem steroidogenezy; 3) celem opanowania ciężkiej hiperkortyzolemii leczeniem z wyboru jest zastosowanie inhibitorów steroidogenezy nadnerczowej o szybkim początku działania, tj. metyraponu, osilodrostatu lub mifepristonu; 4) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią, gdy inhibitory steroidogenezy nadnerczowej są niedostępne, nieskuteczne lub źle tolerowane należy rozważyć wykonanie zabiegu ratunkowej obustronnej adrenalektomii; 5) u pacjentów z ciężką hiperkortyzolemią nie należy prowadzić terapii inhibitorem steroidogenezy nadnerczowej w schemacie „zablokuj i zastąp”. Prawidłowa odpowiedź to:
3
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hiponatremii: 1) hiponatremia ostra to hiponatremia o udokumentowanym czasie trwania <72 h; 2) najczęstszą przyczyną hiponatremii niehipotonicznej jest ciężka hiperglikemia; 3) chorzy z przewlekłą hiponatremią są zagrożeni wystąpieniem obrzęku mózgu w razie zbyt szybkiego wyrównywania natremii; 4) do przyczyn hiponatremii hipotonicznej, hiperwolemicznej należą m.in. przewlekła niewydolność serca czy marskość wątroby z wodobrzuszem; 5) głównym mechanizmem prowadzącym do rozwoju hiponatremii w przebiegu ciężkiej niedoczynności tarczycy jest zmniejszona zdolność wydalania wolnej wody z powodu podwyższonego stężenia hormonu antydiuretycznego. Prawidłowa odpowiedź to:
4
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące efektu działania osilodrostatu u pacjentów z zespołem Cushinga: 1) podczas terapii osilodrostatem u części pacjentów może dojść do przejściowego pogorszenia kontroli nadciśnienia tętniczego z powodu akumulacji prekursorów steroidogenezy nadnerczowej o działaniu mineralokortykosteroidowym; 2) docelowa dawka terapeutyczna osilodrostatu jest ściśle zależna od stopnia nasilenia hiperkortyzolemii; 3) u kobiet leczonych osilodrostatem w wyniku akumulacji androgenów nadnerczowych może dojść do przejściowego pogorszenia klinicznego hirsutyzmu; 4) u pacjentów z chorobą Cushinga w trakcie terapii osilodrostatem zwykle obserwuje się spadek stężenia ACTH, co związane jest z utratą sprzężenia pomiędzy stężeniem kortyzolu a aktywnością wydzielniczą guza kortykotropowego; 5) w trakcie terapii osilodrostatem w sytuacjach nasilonego stresu, np. infekcja przebiegająca z gorączką, u pacjenta mogą wystąpić objawy niedoboru kortyzolu. Prawidłowa odpowiedź to:
5
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania u pacjentów z hiponatremią w przebiegu zespołu nieadekwatnej antydiurezy (SIAD): 1) oznaczenie stężenia kopeptyny jest wysoce pomocnym parametrem ułatwiającym rozpoznanie SIAD w ramach diagnostyki różnicowej hiponatremii; 2) do leków mogących doprowadzić do SIAD w wyniku stymulacji wydzielania AVP i potencjalizacji jej działania należą m.in. leki przeciwdrgawkowe, takie jak kwas walproinowy oraz lamotrygina; 3) u pacjentów z ostrą, ciężką hiponatremią przebiegającą z zaburzeniami świadomości i cechami obrzęku mózgu w badaniu obrazowym głowy niewskazane jest podawanie hipertonicznych roztworów chlorku sodu; 4) waptany (antagoniści receptora V2 dla wazopresyny) zawsze stanowią pierwszą linię leczenia hiponatremii w przebiegu SIAD; 5) w przypadkach, gdy restrykcja płynów okazuje się nieskuteczna, w korekcji hiponatremii w przebiegu SIAD można rozważyć zastosowanie w terapii mocznika. Prawidłowa odpowiedź to:
6
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zależności obserwowanych u pacjentów z niedoczynnością przysadki leczonych rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu (rhGH):
7
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące efektu działania pasyreotydu LAR u pacjentów z chorobami przysadki: 1) podczas terapii pasyreotydem LAR u pacjentów z chorobą Cushinga można spodziewać się przejściowego pogorszenia kontroli nadciśnienia tętniczego z powodu akumulacji prekursorów steroidogenezy nadnerczowej o działaniu mineralokortykosteroidowym; 2) objawowa kamica żółciowa stanowi przeciwwskazanie do terapii pasyreotydem LAR; 3) pacjenci z akromegalią są bardziej narażeni na rozwój zaburzeń gospodarki węglowodanowej podczas terapii pasyreotydem LAR w porównaniu z pacjentami z chorobą Cushinga; 4) zaburzenia gospodarki węglowodanowej podczas terapii pasyreotydem LAR wynikają z hamującego wpływu leku na sekrecję insuliny oraz hormonów inkretynowych; 5) dawka maksymalna pasyreotydu LAR u pacjentów z chorobą Cushinga zgodnie z założeniami programu lekowego B.118 wynosi 40 mg co 28 dni. Prawidłowa odpowiedź to:
8
Które badania laboratoryjne są podstawą do rozpoznania akromegalii?
9
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące makroprolaktynemii:
10
U 28-letniej kobiety z zaburzeniami miesiączkowania (nieregularne cykle), bez mlekotoku, z wartościami prolaktyny (na czczo, w godzinach porannych) 170 μg/l wskazane jest:
11
U osoby przewlekle leczonej kabergoliną w dawce 3,5 mg tygodniowo:
12
Zaburzeniem gospodarki wodno-elektrolitowej związanym ze stosowaniem węglanu litu jest:
13
Przyczyną niepełnej maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych u noworodka z kariotypem 46,XY może być niedobór enzymów steroidogenezy: 1) 21α-hydroksylazy; 2) dehydrogenazy 3ß-hydroksysteroidowej; 3) 17α-hydroksylazy, 17,20-liazy; 4) 5α-reduktazy. Prawidłowa odpowiedź to:
14
Zespół Kallmanna jest chorobą wrodzoną charakteryzującą się: 1) występowaniem tylko u płci męskiej; 2) opóźnionym dojrzewaniem płciowym; 3) zaburzeniami węchu; 4) otyłością olbrzymią rozwijającą się po 2. roku życia. Prawidłowa odpowiedź to:
15
W przypadku kwalifikacji do terapii hormonem wzrostu w Programach Lekowych kryterium niedoboru wzrostu poniżej 3 centyla obowiązuje: 1) u dziewcząt z zespołem Turnera; 2) u dzieci z idiopatycznym niedoborem wzrostu (ISS); 3) u osób dorosłych z somatotropinową niedoczynnością przysadki; 4) u chorych z zespołem Pradera-Williego. Prawidłowa odpowiedź to:
16
Zaburzeniami hormonalnymi prowadzącymi do zwolnienia szybkości wzrastania u dzieci są: 1) hiperkortyzolemia; 2) niedobór insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1); 3) niedoczynność tarczycy; 4) rzekoma niedoczynność przytarczyc. Prawidłowa odpowiedź to:
17
Typowe zmiany regulacji hormonalnej gospodarki wodno-elektrolitowej w okresie starzenia obejmują: 1) zmniejszenie wytwarzania wazopresyny (ADH) i jej podstawowego uwalniania z przysadki; 2) zwiększenie odpowiedzi ADH na bodziec hiperosmolarny; 3) osłabienie odpowiedzi ADH na bodziec nieosmotyczny (hipowolemię); 4) zmniejszenie wydzielania przedsionkowego peptydu natriuretycznego (ANP). Prawidłowa odpowiedź to:
18
Test hipoglikemii bezwzględnej po dożylnym podaniu insuliny wykorzystywany jest do oceny czynności przysadki w zakresie wydzielania: 1) hormonu wzrostu (GH); 2) hormonu adrenokortykotropowego (ACTH); 3) prolaktyny (PRL). Prawidłowa odpowiedź to:
19
Wykonywanie badań radiologicznych z jodowymi środkami kontrastowymi jest przeciwwskazane w:
20
Chora po operacji z powodu raka kory nadnercza otrzymuje uzupełniająca terapię mitotanem. Powodem wizyty u lekarza jest wynik wykonanych badań kontrolnych wskazujący na stężenie transaminaz 8-krotnie przekraczające wartości referencyjne. Wskaż właściwe postępowanie:
21
Chorego z guzem nadnercza skierowano do leczenia operacyjnego. Osłonę sterydową zabiegu i pooperacyjną substytucję hydrokortyzonem należy zastosować, jeśli:
22
U pacjenta wykonano badanie CT narządów jamy brzusznej, które zobrazowało jednorodny guz lewego nadnercza wielkości 18 mm. W fazie natywnej współczynnik osłabienia promieniowania wynosił ≤10 HU. Które kolejne badania obrazowe należy wykonać, aby potwierdzić łagodny charakter zmiany?
23
U kobiety ciężarnej będącej w drugim trymestrze ciąży, wysunięto podejrzenie raka kory nadnerczy. Które badania należy wykonać, aby wykluczyć hiperkortyzolemię?
24
U kobiety w 10. tygodniu ciąży rozpoznano nadczynność tarczycy. Które cechy przemawiają za rozpoznaniem tyreotoksykozy ciążowej?
25
Na pierwszej wizycie położniczej, w 8. tygodniu ciąży, ginekolog zlecił kobiecie ciężarnej rutynowe wykonanie badania TSH. Uzyskany wynik TSH 0,03 mIU/L był powodem skierowania kobiety do endokrynologa. Wskaż właściwe postępowanie:
26
Jaka wartość tyreoglobuliny (Tg) świadczy o doskonałej odpowiedzi na leczenie u chorych na zróżnicowanego raka tarczycy? 1) niestymulowana Tg 0,1 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii; 2) stymulowana Tg 0,5 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu 131I; 3) stabilna niestymulowana Tg 10 ng/mL po lobektomii; 4) stymulowana Tg 1,5 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii; 5) niestymulowana Tg 0,01 ng/mL po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu 131I. Prawidłowa odpowiedź to:
27
W leczeniu przełomu tarczycowego na tle tyreotoksykozy wywołanej stosowaniem amiodaronu nie stosuje się:
28
Który lek może spowodować wzrost stężenia TSH i nadmierne wydzielanie TSH w teście z TRH?
29
Wskaż właściwą interpretację wyników wskaźnika aldosteronowo-reninowego (ARR) u pacjentów na wskazanych lekach hipotensyjnych (z potasem w surowicy >4 mmol/L) w toku diagnostyki pierwotnego hiperaldosteronizmu (PA): 1) dodatni ARR na moksonidynie - PA możliwy; 2) ujemny ARR na werapamilu - PA wykluczony; 3) dodatni ARR na eplerenonie - PA możliwy; 4) ujemny ARR na metoprololu - PA wykluczony; 5) interpretacja ARR wymaga bezwzględnego odstawienia wszystkich leków hipotensyjnych poza α-blokerami i niedihydropirydynowym blokerem kanału wapniowego. Prawidłowa odpowiedź to:
30
Do różnicowania choroby Cushinga i ektopowego wydzielania ACTH lub CRH nie stosuje się:
31
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące odchyleń laboratoryjnych w przebiegu zespołu Cushinga: 1) do odchyleń biochemicznych należy podwyższenie HDL; 2) w badaniu moczu stwierdza się hiperkaliurię, hiperkalciurię i hiperfosfaturię; 3) w badaniach elektrolitowych krwi występuje hiperkaliemia i hiperkalcemia; 4) w morfologii krwi jest zmniejszenie liczby krążących eozynofilów i monocytów; 5) stężenie kortyzolu w surowicy rano może mieścić się w przedziale wartości referencyjnych. Prawidłowa odpowiedź to:
32
68-letnia pacjentka z incydentalnie wykrytym guzem nadnercza lewego opisanym w jednofazowym TK jako jednorodne ognisko o wymiarze 11 mm i gęstości 11 j.H. W badaniach nie stwierdzono cech aktywności hormonalnej guza. Wskaż zalecane postępowanie zgodne z wytycznymi European Society of Endocrinology (2023):
33
68-letnia pacjentka z subkliniczną nadczynnością tarczycy leczona od kilku lat tiamazolem została skierowana na badanie tomografii komputerowej jamy brzusznej z kontrastem. Pracownia wymaga od pacjentki dostarczenia zaświadczenia od endokrynologa, czy nie ma przeciwwskazań do podania kontrastu. Pacjentka z wynikiem TSH 0,1 mIU/l zgłasza się do endokrynologa. Wskaż dalsze postępowanie:
34
43-letnia pacjentka zgłosiła się do endokrynologa z wynikiem badania TSH 5,54 mIU/l. Dotychczas nie chorowała przewlekle, nie przyjmuje leków na stałe. Podaje, że ostatnio TSH oznaczała około 5 tygodni temu i wynik był w normie. Neguje objawy, które mogłyby wskazywać na dysfunkcję tarczycy. Miesiąc temu poddana była badaniu KT jamy brzusznej i miednicy mniejszej z kontrastem jodowym z powodu podejrzeń zmian rozrostowych w rutynowym USG ginekologicznym - zmiany zostały wykluczone. W USG tarczycy echogeniczność miąższu prawidłowa. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
35
29-letnia pacjentka została przyjęta na oddział endokrynologii celem kwalifikacji do Ogólnopolskiego Programu Leczenia Ciężkiego Niedoboru Hormonu Wzrostu u Osób Dorosłych oraz u Młodzieży po Zakończeniu Terapii Promującej Wzrastanie. Pacjentka została 3 lata temu poddana usunięciu nieczynnego hormonalnie makrogruczolaka przysadki z uciskiem na skrzyżowanie nerwów wzrokowych. Podczas hospitalizacji na oddziale stwierdzono, że wielkość resztkowej masy guza jest stabilna. Pacjentka przyjmuje substytucję lewotyroksyną i hydrokortyzonem. Stwierdzono IGF-1 w dolnej granicy normy dla wieku i płci. Jakie badania powinny być zaplanowane w celu potwierdzenia niedoboru GH, aby móc zakwalifikować pacjentkę do programu?
36
28-letna pacjentka z prawidłową masą ciała, bez chorób przewlekłych stara się o ciążę z zastosowaniem technik wspomaganego rozrodu (wskazania dotyczą stanu zdrowia partnera). Nigdy nie była leczona lewotyroksyną. W badaniach laboratoryjnych po kontrolowanej stymulacji jajników stwierdzono TSH 1,8 mIU/l oraz znacznie podwyższone miano przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie. Pacjentka nie zgłasza dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Jakie zalecenia powinien wydać konsultujący endokrynolog?
37
29-letnia pacjentka z masą ciała 85 kg przy wzroście 162 cm zgłosiła się do endokrynologa z powodu nadmiernej potliwości. Nie przyjmuje leków na stałe. Cykle miesiączkowe 60-95 dni. W wywiadzie rodzinnym cukrzyca typu 2 u ojca i babci. Nie stwierdzono innych odchyleń. Na podstawie informacji wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie wstępne:
38
Największym zagrożeniem w okresie pooperacyjnym dla pacjenta poddanego adrenalektomii z powodu guza chromochłonnego nadnercza jest:
39
24-letni pacjent po tyreoidektomii z limfadenektomią środkową i boczną w przebiegu raka brodawkowatego tarczycy (pT2 N1), w pierwszej dobie po operacji miał napad tężyczki. Trzy lata po zabiegu przyjmuje następujące leki: lewotyroksynę w dawce 150 µg codziennie, węglan wapnia 4x dziennie 2 tabletki po 1000 mg, kalcytriol 2 µg/dzień. Masa ciała pacjenta to 69 kg. Zgłasza zmęczenie, drętwienie rąk i twarzy, które pogarszają jego funkcjonowanie w pracy. Wyniki badań laboratoryjnych: stężenie wapnia całkowitego 6,7 mg/dl i TSH 1,8. W tym przypadku należy:
40
Które z badań dodatkowych są zalecane w rutynowej kontroli pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy w czasie leczenia substytucyjnego, obok koniecznego monitorowania klinicznego m.in. wartości ciśnienia tętniczego krwi czy masy ciała? 1) poranne stężenie ACTH w osoczu; 2) stężenie sodu w surowicy; 3) seryjne oznaczenia kortyzolemii w ciągu dnia; 4) oznaczenie HbA1c; 5) ocena gęstości mineralnej kości. Prawidłowa odpowiedź to:
41
Wskaż cechy pierwotnej nadczynności przytarczyc (PHPT) w przebiegu ciąży: 1) diagnostyka opiera się na wykazaniu zwiększonego stężenia PTH i skorygowanego wapnia we krwi; 2) w trakcie ciąży leczenie chirurgiczne PHPT jest przeciwwskazane; 3) u kobiet z PHPT w ciąży występuje szczególne ryzyko ostrego zapalenia trzustki; 4) optymalnym badaniem lokalizacyjnym jest scyntygrafia ze znakowanym 99mTc-MIBI; 5) u noworodka matki z PHPT może dochodzić do zagrażającej życiu hipokalcemii. Prawidłowa odpowiedź to:
42
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące śpiączki hipometabolicznej w przebiegu niedoczynności tarczycy: 1) przebiega z hipokapnią i hipoksemią; 2) może towarzyszyć jej hipoglikemia; 3) charakteryzuje ją osłabienie odruchów ścięgnistych i zwiększenie aktywności CPK we krwi; 4) leczenie rozpoczyna się od minimalnych dawek lewotyroksyny podawanych dożylnie; 5) aktywne ogrzewanie chorego w hipotermii jest przeciwwskazane. Prawidłowa odpowiedź to:
43
Zwiększenie stężenia wolnych hormonów tarczycy krążących we krwi wiąże się ze stosowaniem:
44
Wskaż niewłaściwe połączenie czynnościowego testu diagnostycznego z przeciwwskazaniem do jego wykonania:
45
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące scyntygrafii z zastosowaniem znakowanej 131-I metajodobenzyloguanidyny w diagnostyce guza chromochłonnego nadnerczy:
46
26-letni pacjent leczony od ponad 6 lat metyloprednizolonem w zmiennych dawkach 8-16 mg dziennie z powodu atopowego zapalenia skóry został zakwalifikowany do terapii przeciwciałem monoklonalnym przeciwko receptorowi alfa IL4 - dupilumabem. Nowa terapia okazała się bardzo skuteczna w kontroli zmian skórnych, więc metyloprednizolon odstawiono w ciągu 3 tygodni. Po miesiącu bez pobierania steroidu pacjent zgłosił się do endokrynologa z powodu ogólnego złego samopoczucia i niskich wartości ciśnienia tętniczego krwi, z wynikiem porannej kortyzolemii 2,1 µg/dl (58 nmol/l). Wskaż najwłaściwsze dalsze postępowanie:
47
Wskaż geny, których mutacje są przyczyną genetycznie uwarunkowanej otyłości: 1) LEPR; 2) POMC; 3) MC2R; 4) ABCD1; 5) MC4R. Prawidłowa odpowiedź to:
48
Wskaż czynniki zmniejszające stężenie globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) we krwi: 1) estrogeny; 2) otyłość; 3) niedoczynność tarczycy; 4) akromegalia; 5) nadczynność tarczycy; 6) leki przeciwpadaczkowe. Prawidłowa odpowiedź to:
49
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące występowania przeciwciał przeciwko autoantygenom gruczołów dokrewnych: 1) w cukrzycy typu 1 u większości pacjentów stwierdza się obecność przeciwciał anty-GAD; 2) częstość występowania przeciwciał przeciw antygenom trzustki w grupie kontrolnej sięga 10%; 3) największą swoistość w chorobie Gravesa mają przeciwciała przeciw TSH-R; 4) częstość występowania przeciwciał anty-TPO i anty-TG w kontroli sięga 30%; 5) w chorobie Addisona najczęściej występują przeciwciała przeciw enzymowi cytochromu p450; 6) częstość występowania przeciwciał przeciw receptorowi wapniowemu (Ca-SR) w autoimmunologicznej niedoczynności przytarczyc to 95-100%. Prawidłowa odpowiedź to:
50
Które leki nie mają wpływu na wyniki oznaczeń metanefryn i normetanefryn w moczu: 1) metoprolol; 2) labetalol; 3) prazosyna; 4) doksazosyna; 5) paracetamol; 6) antagoniści kanału wapniowego. Prawidłowa odpowiedź to:
51
Które cechy różnicują klasyczny zespół Barttera i zespół Gitelmana? 1) wiek wystąpienia; 2) wielomocz; 3) głuchota; 4) zasadowica hipochloremiczna; 5) kalciuria; 6) przejściowa hiperkaliemia. Prawidłowa odpowiedź to:
52
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące objawów raka nadnerczy: 1) hirsutyzm/wirylizacja są porównywalnie częste jak feminizacja; 2) przypadkowe wykrycia są częstsze niż postaci objawowe; 3) zespół Cushinga i objawy związane z masą guza są porównywalnie częste; 4) przerzutuje częściej do kości niż do płuc; 5) przerzutuje najczęściej do płuc i wątroby; 6) operacja laparoskopowa wiąże się z większym odsetkiem wznów miejscowych i uogólnienia choroby nowotworowej. Prawidłowa odpowiedź to:
53
Do najczęstszych objawów przedmiotowych guza chromochłonnego należy: 1) nadciśnienie tętnicze; 2) zwiększona potliwość; 3) tachykardia lub bradykardia odruchowa; 4) hipotensja ortostatyczna; 5) napadowe zaczerwienienie twarzy; 6) zmniejszenie masy ciała. Prawidłowa odpowiedź to:
54
Które hormony oddziałują na stężenie glukozy poprzez wpływ na glukoneogenezę? 1) insulina; 2) adrenalina; 3) glukagon; 4) kortyzol; 5) hormon wzrostu. Prawidłowa odpowiedź to:
55
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące diagnostyki genetycznej u pacjenta z pierwotną nadczynnością przytarczyc (PNP):
56
Lekami zarejestrowanymi aktualnie w Polsce do terapii otyłości, które mają udowodnioną w badaniach klinicznych redukcję tzw. MACE, czyli poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych są:
57
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące możliwości leczenia choroby otyłościowej u 13-letniego pacjenta o masie ciała 78 kg:
58
U pacjenta z nieznaczną hiperkalcemią i hipermagnezemią, prawidłowym stężeniem parathormonu i hipokalciurią, ze stosunkiem wapnia do kreatyniny <0,01 oraz brakiem istotnych objawów klinicznych wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
59
Do obrazu klinicznego ciężkiej długotrwałej nieodpowiednio wyrównanej niedoczynności przytarczyc nie należy:
60
Regularne badanie okulistyczne jest istotnym elementem diagnostyki i monitorowania następujących schorzeń endokrynologicznych: 1) choroby Gravesa i Basedowa; 2) makrogruczolaka przysadki; 3) niedoczynności tarczycy; 4) niedoczynności przytarczyc; 5) nadczynności przytarczyc. Prawidłowa odpowiedź to:
61
Zgodnie z aktualnymi polskimi rekomendacjami i w świetle wyników dostępnych badań klinicznych, u pacjenta z chorobą niedokrwienną serca, optymalnym wyborem leku z punktu widzenia poprawy rokowania kardiologicznego w leczeniu otyłości bez współistniejącej cukrzycy jest:
62
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia insulinoma za pomocą analogów somatostatyny (SSA):
63
Która z cech, u pacjenta z mikrorakiem brodawkowatym tarczycy wskazuje na konieczność leczenia operacyjnego?
64
Cechy pośredniego ryzyka nawrotu raka brodawkowatego lub pęcherzykowego tarczycy wg rekomendacji ATA 2015 obejmują:unieważnione
65
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące techniki wykonania BACC tarczycy w świetle wytycznych „Diagnostyka i leczenie raka tarczycy u chorych dorosłych - Rekomendacje Polskich Towarzystw Naukowych oraz Narodowej Strategii Onkologicznej (aktualizacja na rok 2022):
66
42-letnia kobieta została skierowana na dalszą diagnostykę z powodu przypadkowo wykrytej podczas badania USG jamy brzusznej zmiany w trzustce. W badaniu MRI uwidoczniono dobrze odgraniczony, lity guz o średnicy 1,6 cm zlokalizowany w głowie trzustki 1,5 mm od głównego przewodu trzustkowego. Pacjentka nie zgłasza żadnych dolegliwości, a badania laboratoryjne nie wskazują na aktywność hormonalną guza. Biopsja cienkoigłowa potwierdziła NF-PanNET G1, Ki-67 wynosi 1%. W wywiadzie brak chorób współistniejących ani obciążającego wywiadu rodzinnego. Wskaż najbardziej odpowiednie postępowanie:
67
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące postępowania w mikroraku brodawkowatym tarczycy:
68
36-letnia kobieta ze świeżo rozpoznaną nieklasyczną postacią WPN bez ograniczonej rezerwy nadnerczowej zgłosiła się na konsultację w celu ustalenia sposobu postępowania. Pacjentka miesiączkuje nieregularnie i ma objawy hiperandrogenizacji pod postacią dodatkowego owłosienia, które jej przeszkadza. Urodziła dwoje dzieci. U pacjentki należy zastosować:
69
W przypadku jednorodnego guza nadnercza o gęstości <10 jH nie zaleca się:
70
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia mitotanem:
71
Przyczyną podwyższenia stężenia CBG nie może być:
72
Jakie powinno być postępowanie u pacjenta z incydentaloma nadnerczy zgodnie z zaleceniami ESE/ENSAT 2023 w przypadku zmiany o niejednorodnej gęstości w TK średnio 30 j.H niewzmacniającej się po kontraście i wielkości 3 cm?
73
66-letni pacjent został przyjęty na oddział chorób wewnętrznych z powodu osłabienia, spadku apetytu, nudności, spadku masy ciała. Z uwagi na podejrzenie choroby nowotworowej wykonano badanie CT jamy brzusznej, gdzie stwierdzono obecność obustronnych zmian w nadnerczach o wielkości po około 6 cm i gęstości średnio po 35 jH. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono: Na 128 mmol/l, K 5,1 mmol/l, Ca 3,1 mmol/l, PTH 8 pg/ml, ACTH 8.00 180 pg/ml, kortyzol 8.00 12 µg/dl. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
74
Hiperkalcemia może być spowodowana:
75
Do najczęstszych nowotworów związanych z ektopowym wydzielaniem wazopresyny nie zalicza się raka:
76
Do guzów litych często wydzielających w nadmiarze PTH-rP zalicza się:
77
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące kompleksu Carneya:
78
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu Del Castillo (zespół samych komórek Sertolego):
79
W konsekwencji nadczynności tarczycy u ciężarnej może wystąpić:
80
Do endokrynologicznych przyczyn otyłości zalicza się: 1) niedoczynność tarczycy; 2) niedobór hormonu wzrostu; 3) hiperprolaktynemię; 4) rzekomą niedoczynność przytarczyc. Prawidłowa odpowiedź to:
81
Do czynników ryzyka wystąpienia cukrzycy ciążowej zalicza się:
82
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guza insulinowego: 1) może być składową zespołu MEN2; 2) jego objawy mogą przypominać upojenie alkoholowe; 3) oznaczenie proinsuliny jest przydatną metodą diagnostyczną; 4) stosowanie blokerów kanału wapniowego jest przeciwwskazane; 5) w przypadku braku możliwości leczenia operacyjnego diazoksyd jest najskuteczniejszą opcją farmakologiczną. Prawidłowa odpowiedź to:
83
Wskaż prawidłowe zestawienia dziedzicznych schorzeń prowadzących do zaburzeń endokrynologicznych ze związanymi z nimi mutacjami genetycznymi: 1) zespoły mnogich nowotworów gruczołów dokrewnych typ 2 - mutacja genu RET; 2) zespół McCune'a-Albrighta - mutacja genu GNAS ; 3) zespół wrodzonej hipoplazji kory nadnerczy - mutacja genu DAX1; 4) zespół guzów chromochłonnych i przyzwojaków - mutacja genu NF1; 5) zespół Carneya - gen PRKAR1A. Prawidłowa odpowiedź to:
84
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące trzeciorzędowej nadczynności przytarczyc: 1) główną przyczyną jest nieskuteczne leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc, co prowadzi do długotrwałej stymulacji komórek przytarczyc do produkcji PTH i ich rozrostu, co jest większe, im bardziej zaawansowana jest przewlekła choroba nerek; 2) w badaniach biochemicznych obserwuje się hiperkalcemię, znacznie podwyższone stężenie PTH (przekraczające >10-krotnie górną granicę normy referencyjnej), hipofosfatemię oraz zwiększone stężenia wskaźników dużego obrotu kostnego; 3) nieleczona trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc prowadzi do powikłań sercowo-naczyniowych (zwapnienia naczyń i zastawek serca), zwapnień w tkankach miękkich, ciężkiej osteodystrofii, upośledzenia odporności oraz niedokrwistości opornej na leczenie erytropoetyną. Prawidłowa odpowiedź to:
85
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące akromegalii w przebiegu guza somatotropowego przysadki:
86
U 18-letniego pacjenta z wielohormonalną niedoczynnością przysadki spowodowaną mutacją PROP1 zaplanowano leczenie rhGH w ramach programu lekowego. Pacjent był w dzieciństwie leczony preparatem rhGH, leczenie zakończono zgodnie z programem dla populacji pediatrycznej. Obecnie IGF 1 56 ng/ml (78-480 ng/ml), TSH 0,01 mIU/l, FT4 16 pmol/l, FSH 0,1 IU/l, LH <0,1 IU/l, testosteron 26 nmol/l (9-34), Na 142 mmol/l, K 4,5 mmol/l. Chory otrzymuje L-tyroksynę 137 µg/d, hydrokortyzon 10 mg-5 mg-2,5 mg (rano-13:00-19:00), heptanian testosteronu 100 mg/tydzień i.m. W badaniu MR przysadki cechy zespołu pustego siodła. Jakie powinno być obecnie postępowanie u tego chorego?
87
29-letnia pacjentka zgłosiła się do endokrynologa z powodu nawrotu choroby Gravesa i Basedowa oraz orbitopatii Gravesa. Poprzedni epizod miał miejsce 3 lata wcześniej, wówczas pacjentka otrzymywała pulsy metyloprednizolonu w dawce 0,75 g na tydzień przez 6 tygodni, następnie 0,5 g na tydzień przez 6 tygodni, z bardzo dobrą reakcją na leczenie. Obecnie zgłosiła kilka incydentów podwójnego widzenia trwającego po kilka minut w ciągu ostatnich 3 miesięcy, zaczerwienienie i obrzęk powiek oraz wytrzeszcz. Badanie kliniczne wykazało: retrakcję powiek o 1 mm, wytrzeszcz o 2 mm powyżej normy, CAS 4. Wyniki jej badań laboratoryjnych są następujące: TSH <0,005 µIU/ml, FT3 13,1 pmol/l (3-7), FT4 34 pmol/l (10-22), TRAb 16 U/l (<1,75). Wskaż najwłaściwsze postępowanie u tej chorej:
88
62-letnia pacjentka po mastektomii z limfadenektomią z powodu raka sutka, z następczą chemio- i immunoterapią pembrolizumabem, bez wywiadu w kierunku chorób endokrynologicznych zgłosiła się do lekarza z powodu narastającego osłabienia i obrzęków. Wskaż wszystkie powikłania endokrynologiczne leczenia pembrolizumabem, które mogą być przyczyną opisanego stanu chorej: 1) niedoczynność tarczycy; 2) niedoczynność kory nadnerczy; 3) zapalenie przysadki. Prawidłowa odpowiedź to:
89
62-letni pacjent leczony dabigatranem z powodu napadowego migotania przedsionków został zakwalifikowany do BACC zmiany ogniskowej w tarczycy. Pacjent ponadto leczy się z powodu cukrzycy typu 2 powikłanej nefropatią cukrzycową, obecnie eGFR 49 ml/min. Otrzymuje insulinoterapię, preparat metforminy oraz dapagliflozynę. Wskaż właściwe przygotowanie chorego do BACC:
90
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia otyłości tirzepatydem:
91
U 52-letniej pacjentki wykonano lobektomię prawostronną z powodu rozpoznania cytologicznego AUS z atypią jądrową w zmianie ogniskowej wielkości 8x6x11 mm. W płacie lewym w USG widoczne dwie zmiany gąbczaste (EU-TIRADS-PL 2), wielkości 12 mm i 7 mm. W badaniu histopatologicznym stwierdzono ognisko raka brodawkowatego tarczycy, typ klasyczny, wielkości 7,5 mm, bez nacieku torebki tarczycy, bez cech angioinwazji. Węzły chłonne śródoperacyjnie niepodejrzane, w pojedynczych dwóch węzłach znalezionych w materiale pooperacyjnym bez przerzutów raka. Wskaż dalsze postępowanie u tej chorej:
92
Która postać wrodzonego przerostu kory nadnerczy przebiega z utratą soli? 1) niedobór 17-20 liazy; 2) niedobór 3-beta dehydrogenazy hydroksysteroidowej; 3) niedobór oksydoreduktazy 17-beta hydroksysteroidowej; 4) niedobór 21-alfa hydroksylazy; 5) niedobór 11-beta hydroksylazy. Prawidłowa odpowiedź to:
93
Syntetyczne liberyny podwzgórzowe stosowane w testach stymulacyjnych umożliwiają: 1) diagnostyczne potwierdzenie pierwotnej niedoczynności przysadki; 2) diagnostyczne potwierdzenie pierwotnej nadczynności przysadki; 3) diagnostykę różnicową nadczynności przysadki z ektopią hormonalną; 4) diagnostyczne potwierdzenie wtórnej zależnej od podwzgórza niedoczynności przysadki. Prawidłowa odpowiedź to:
94
Które schorzenia występują w zespole Wolframa (zespół DIDMOAD)? 1) moczówka prosta; 2) cukrzyca typu 1; 3) pierwotna niedoczynność kory nadnerczy; 4) głuchota czuciowo-nerwowa z obustronnym zanikiem nerwów wzrokowych; 5) niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera; 6) bielactwo. Prawidłowa odpowiedź to:
95
Najczęstszymi schorzeniami występującymi w zespole Blizzarda (autoimmunologiczny zespół wielogruczołowy typu 1) są: 1) pierwotna niedoczynność kory nadnerczy; 2) pierwotna niedoczynność przytarczyc; 3) bielactwo; 4) zaburzenia wchłaniania jelitowego (celiakia); 5) łysienie plackowate; 6) grzybica przewlekła. Prawidłowa odpowiedź to:
96
Które z markerów mają zastosowanie w diagnostyce i leczeniu pacjentów z rozpoznaniem zespołu rakowiaka?
97
Które schorzenia najczęściej występują w zespole Schmidta (autoimmunologiczny zespół wielogruczołowy typu 2): 1) pierwotna niedoczynność kory nadnerczy; 2) choroba Hashimoto; 3) cukrzyca typu 1; 4) niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera; 5) moczówka prosta; 6) bielactwo. Prawidłowa odpowiedź to:
98
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące makroprolaktynoma: 1) kabergolina jest lekiem pierwszego rzutu w makroprolaktynoma; 2) badanie MRI przysadki należy wykonać po roku farmakoterapii; 3) redukcja rozmiarów guza po 3 miesiącach pozwala przewidzieć odpowiedź odległą na leczenie; 4) chinagolid jest lekiem, który należy zastosować w przypadku ciężkiego uszkodzenia wątroby lub nerek; 5) chinagolid jest lekiem, który jest przeciwwskazany w przypadku ciężkiego uszkodzenia wątroby lub nerek. Prawidłowa odpowiedź to:
99
Raka przytarczyc należy podejrzewać u osób, u których stwierdzono:
100
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia inhibitorami kinaz raka tarczycy: 1) kabozantynib ma zastosowanie tylko w leczeniu zróżnicowanego raka tarczycy i nie może być stosowany w raku rdzeniastym tarczycy; 2) wandetanib jest monokinazą i może być stosowany wyłącznie u pacjentów z mutacją protoonkogenu RET; 3) entrektynib może być stosowany u pacjentów z rakiem tarczycy zróżnicowanym i anaplastycznym z fuzjami genu NTRK; 4) kabozantynib jest lekiem drugiego rzutu zarówno w raku rdzeniastym, jak i zróżnicowanym tarczycy; 5) selperkatynib hamuje aktywność kinazy RET i jest monokinazą stosowaną tylko w raku rdzeniastym tarczycy. Prawidłowa odpowiedź to:unieważnione
101
Wskaż postępowanie w niewydolności kory nadnerczy u pacjentek w okresie ciąży i w okresie okołoporodowym to:
102
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące raka tarczycy: 1) wiek jest silnym predyktorem raka tarczycy; 2) w ostatnich latach obserwujemy wzrost wykrywalności raka tarczycy i dotyczy to głównie zaawansowanych postaci; 3) narażenia na promieniowanie jonizujące ma silny związek z rakiem zróżnicowanym tarczycy zwłaszcza w młodszym wieku; 4) w zróżnicowanym raku tarczycy dziedziczne formy stanowią 3-9%; 5) czas podwojenia CEA jest istotnym czynnikiem rokowniczym w raku rdzeniastym tarczycy; 6) mutacje germinale występują u około 50% pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy. Prawidłowa odpowiedź to:
103
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rozpoznania i leczenia agresywnego guza przysadki:
104
Diagnostyka obrazowa w guzkach chromochłonnych i przyzwojakach pozwala na: 1) lokalizację guza; 2) wykrycie przerzutów; 3) ocenę odpowiedzi na leczenie; 4) w obrazowaniu anatomicznym MRI daje lepszy kontrast w guzach litych; 5) wykrycie wznowy; 6) wykrycie przyzwojaków w obrazowaniu funkcjonalnym (SPECT-TK, PET-TK). Prawidłowa odpowiedź to:
105
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące prolaktynoma:
106
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące autoimmunizacyjnego limfocytarnego zapalenia przysadki:
107
Wskaż prawdziwe stwierdzenie, zgodne z aktualnymi wytycznymi zastosowania leków anabolicznych w leczeniu osteoporozy u pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem złamań:
108
45-letnia pacjentka została poddana operacji z powodu guza nadnercza. W badaniu histopatologicznym guz miał średnicę 6 cm, był dobrze odgraniczony, ale w kilku miejscach naciekał torebkę nadnercza oraz przylegającą tkankę tłuszczową, nie stwierdzono nacieku w dużych naczyniach ani narządach sąsiednich. Badanie histopatologiczne węzłów chłonnych wykazało brak przerzutów. Badania obrazowe klatki piersiowej i jamy brzusznej nie ujawniły przerzutów odległych. Jak należy sklasyfikować stopień zaawansowania klinicznego raka nadnercza zgodnie z klasyfikacją AJCC (8. edycja)?
109
55-letni mężczyzna z sarkoidozą w wywiadzie, leczony przewlekle prednizonem (10 mg/dzień od 9 miesięcy) trafia do poradni w celu oceny ryzyka osteoporozy. Nie przebył złamań, ale skarży się na ból kręgosłupa. T-score L1-L4 wynosi -2,9. W badaniach laboratoryjnych prawidłowe stężenie witaminy D, normokalcemia i normofosfatemia. Który z leków będzie zalecany jako leczenie pierwszego rzutu u pacjenta zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia GIO (osteoporozy indukowanej glikokortykoidami)?
110
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące patofizjologii orbitopatii tarczycowej oraz jej leczenia: 1) fibroblasty oczodołowe z subpopulacji Thy1 są komórkami pluripotencjalnymi, mogącymi różnicować się w komórki tłuszczowe pod wpływem deaktywacji receptora dla TSH na ich błonie komórkowej; 2) rytuksymab jest lekiem wykorzystywanym w leczeniu orbitopatii tarczycowej, ponieważ działa blokująco na receptory CD20 na fibroblastach; 3) TSH hamuje działanie TRAb na receptor TSH na fibroblastach oczodołowych w mechanizmie inhibicji kompetycyjnej, dlatego leczenie tyreostatyczne stanowi istotny element terapii orbitopatii tarczycowej; 4) według zaleceń EUGOGO z 2021 roku dotyczących leczenia orbitopatii tarczycowej w postaci umiarkowanej do ciężkiej, terapię należy rozpocząć od podawania pulsów metyloprednizolonu razem z mykofenolanem sodu lub mofetylu, o ile nie jest to przeciwwskazane. Prawidłowa odpowiedź to:
111
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hiperaldosteronizmu pierwotnego (HP): 1) występuje u 5-10% wszystkich chorych z nadciśnieniem tętniczym; 2) występuje u ponad 16% chorych na nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie; 3) częstość występowania HP u chorych z incydentaloma nadnercza wynosi 4.3-7.0%; 4) najczęstszą przyczyną HP jest gruczolak nadnercza wydzielający aldosteron; 5) w hiperaldosteronizmie rodzinnym nadciśnienie tętnicze rozwija się już w dzieciństwie, ma ciężki przebieg, częstym powikłaniem jest udar mózgu; 6) rak kory nadnerczy nigdy nie jest źródłem nadmiaru aldosteronu; 7) u chorych z gruczolakami nadnerczy, u których wykryto mutacje genu KCNJ5 objawy hiperaldosteronizmu są szczególnie nasilone. Prawidłowa odpowiedź to:
112
Objawy kliniczne i zaburzenia metaboliczne w przypadku ciężkiego niedoboru hormonu wzrostu u osób dorosłych to:
113
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
114
Diagnostyka różnicowa hiperandrogenizmu nie obejmuje:
115
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące ekspozycji na promieniowanie jonizujące w raku tarczycy:
116
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące diagnostyki raka tarczycy u dzieci:
117
Objawy przedmiotowe niedoboru hormonu wzrostu:
118
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące przebiegu klinicznego i zasad leczenia uzupełniającego w raku kory nadnercza (ACC): 1) u >50% chorych z ACC w trakcie obserwacji po leczeniu operacyjnym dochodzi do nawrotu lokoregionalnego i/lub wystąpienia przerzutów odległych; 2) ACC jest nowotworem o niskim potencjale tworzenia przerzutów odległych, terapia uzupełniająca dotyczy tylko bardzo wąskiej grupy pacjentów i opiera się głównie na immunoterapii; 3) w ACC przerzuty najczęściej dotyczą kości i mózgu; 4) uzupełniająca chemioterapia powinna być rozważana u chorych z grupy bardzo wysokiego ryzyka z indeksem proliferacji Ki-67 >30%; 5) pacjent z ACC i cechą R0 odniesie korzyść z radioterapii loży (wydłużenie OS) 6) pacjent z ACC (ENSAT I, R0, Ki-67 3%) może pozostać w obserwacji i nie wymaga obligatoryjnej terapii mitotanem; 7) w przypadku łączenia terapii mitotanem z chemioterapią najczęściej stosowany jest schemat EDP (etopozyd, cisplatyna, doksorubicyna); 8) w przypadku pierwszej progresji ACC w trakcie terapii mitotanem, lek należy bezwzględnie odstawić. Prawidłowa odpowiedź to:
119
W przebiegu zespołu niedoboru testosteronu wtórnie do otyłości (MOSH) dochodzi do: 1) zmniejszenia stosunku testosteronu/estradiolu i zwiększenia stężenia gonadotropin; 2) zwiększenia aktywności aromatazy w tkance tłuszczowej oraz wątrobie i mięśniach; 3) nasilonej aromatyzacji testosteronu i androstendionu oraz wzrostu estradiolu i estronu; 4) zmniejszenia stężenia plemników, ich morfologii i postępującej ruchliwości; 5) lipomatozy moszny i zaburzeń wzwodu. Prawidłowa odpowiedź to:
120
U pacjentów z cukrzycą typu 2 i mianem TPOAB w zakresie wartości referencyjnych i stężeniem TSH 0,4-2,49 mIU/ml zaleca się: 1) oznaczanie stężenia TSH co rok z oceną TPOAb; 2) oznaczanie stężenia TSH co 5 lat; 3) włączenie terapii tyroksyną; 4) aktywną obserwację kliniczną; 5) włączenie terapii suplementacyjnej jodem. Prawidłowa odpowiedź to: